AGM Gümrük Müşavirliği Ltd. Şti.

2011-01-03T23:46:00.001-08:00

31 Aralık 2010 CUMA

Resmî Gazete

Sayı : 27802 (5. Mükerrer)

TEBLİĞ

Başbakanlık (Gümrük Müsteşarlığı)’ndan:

GÜMRÜK GENEL TEBLİĞİ

(TIR İŞLEMLERİ)

(SERİ NO: 1)

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; TIR karnesi himayesinde karayolu ile uluslararası eşya taşıyan yerli ve yabancı plakalı taşıtların gümrük işlemlerine ilişkin Türkiye Gümrük Bölgesi içerisinde tabi olacakları usul ve esaslar ile birlikte ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet, görev ve yetkilerini düzenlemektir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 31/3/1985 tarihli ve 18711 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 16/1/1985 tarihli ve 85/8993 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan 1975 tarihli TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 10, 33 ve 91 inci maddeleri ile Gümrük Yönetmeliğinin 305 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 - (1) Bu Tebliğde geçen;

a) Ağır veya havaleli eşya: Ağırlıkları, boyutları veya nitelikleri bakımından, kapalı bir karayolu taşıtı veya kapalı konteyner ile taşınamayan, yükün özelliği itibariyle gümrük idaresi tarafından, taşıma için kolayca bölünmesine imkân olmadığı kanaatine varılan, yüklü durumdaki ölçü ve ağırlıkları, ek-1’deki ölçü ve ağırlıklardan en az birine uymayan, dolayısıyla karayolunda taşınması, özel yük taşıma izin belgesi ile mümkün olan her türlü eşyayı,

b) Araç takip sistemi (ATS): 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri uyarınca kaçakçılığın önlenmesi amacıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliğindeki transit rejimi esaslarına ve TIR Uygulama Tebliği hükümlerine göre karayolu ile uluslararası eşya taşıyan taşıtların Türkiye’de seyrettikleri ve bulundukları sürede Müsteşarlık Merkez Teşkilatında bulunan sunucuda kayıtlı yazılım üzerinden ve taşıtlara takılan mobil üniteler vasıtasıyla izlenmelerini sağlayan sistemi,

c) Bağlantı yolu: Bu Tebliğde belirlenmiş olan yükleme ve boşaltma noktalarını transit yollara bağlayan yolları,

ç) Çekici: Römork ve yarı römorkları çekmek için imal edilmiş olan ve bunlar olmadan yük taşımayan motorlu taşıtı,

d) Çıkış gümrük idaresi: TIR karnesi himayesinde eşya taşıyan taşıtın, akit taraflardan birinde uğradığı son gümrük idaresini,

e) Eşya: Her türlü madde, ürün ve değeri,

f) Geçiş belgesi: Uluslararası anlaşmalar çerçevesinde, akit taraflardan biri tarafından kendi topraklarına girmek ve çıkmak veya bu topraklardan transit geçmek üzere diğer ülkede kayıtlı bir karayolu aracına verilen ikili veya çok taraflı (UBAK) belgeyi,

g) Genel Müdürlük: Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğünü,

ğ) Giriş gümrük idaresi: TIR karnesi himayesinde eşya taşıyan taşıtın, akit taraflardan birinde uğradığı ilk gümrük idaresini,

h) Gümrük idaresi veya idareleri: Gümrük mevzuatında belirtilen işlemlerin kısmen veya tamamen yerine getirildiği merkez veya taşra teşkilatındaki hiyerarşik yönetim birimlerinin tamamını,

ı) Gümrük vergileri: İlgili mevzuat uyarınca eşyaya uygulanan ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü,

i) Hareket gümrük idaresi: Yükün tamamı veya bir kısmı ile ilgili TIR taşımasının başladığı akit taraflardan birine ait gümrük idaresini/idarelerini,

j) Kamyon: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramdan fazla olan ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıtı,

k) Kamyonet: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen, eşya veya yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıtı,

l) Kefil kuruluş: TIR karnesi himayesinde eşya taşıyan kişilere kefil olmak üzere TIR Sözleşmesinin 6 ncı maddesi doğrultusunda yetkilendirilen kuruluşu,

m) Kişi: Gerçek ve tüzel kişiler ile hukuken tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat uyarınca hukuki tasarruflar yapma yetkisi tanınan kişiler ortaklığını,

n) Konteyner: Taşıma araçları, bunların aksamı, yedek parçaları, ambalajlar ile paletler hariç olmak üzere;

1) İçerisine eşya koymak için bir kompartıman oluşturacak şekilde tamamen veya kısmen kapatılmış,

2) Sürekli kullanım özelliğine sahip ve buna uygun olarak tekrar kullanılacak kadar sağlam,

3) Taşıma türü veya taşıt değişikliğini gerektiren hallerde içindeki eşyanın boşaltılıp yüklenmesine yol açmayacak nitelikte,

4) Özellikle bir taşıma türünden diğerine transfer halinde pratik kullanım özelliğine sahip,

5) İç hacmi 1 m3 veya daha fazla olan,

6) Kolayca doldurulup boşaltılabilecek şekilde tasarlanmış,

taşıma işlerinde kullanılan büyük sandık, hareketli tank, ayrılabilir karoser ve üzerinde taşınması koşulu ile tipine uygun çıkarılıp takılabilen özellikte olan aksam, parça ve teçhizat ile diğer benzer yapıları,

o) Konteyner onay plakası: TIR Sözleşmesi ek-7’de yer alan kısım II’deki kurallara göre ve bu kısmın ek-1’indeki örneğe uygun olarak İngilizce veya Fransızca dillerinden biri ile basılmış, kabartma olarak imal edilmiş, kolayca okunabilir ve konteynerin açıkca görülebilir bir yerine sabit olarak takılmış en az (200 x 100 mm) boyutlarında olan metal plakayı (ek-2),

ö) Müsteşarlık: Gümrük Müsteşarlığını,

p) Özel izin belgesi: Uluslararası taşımalarda geçiş belgesi yerine geçmek üzere düzenlenen belgeyi,

r) Özel yük taşıma izin belgesi: Bölünemez nitelikteki ağır ve/veya büyük yüklerin karayolu ile taşınması için Ulaştırma Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğünden verilen belgeyi,

s) Römork: Motorlu taşıt ile çekilen yük taşımak için imal edilmiş motorsuz taşıtı,

ş) Taşıt: Motorlu karayolu taşıtları ile bu taşıtlar tarafından çekilmek üzere imal edilmiş her türlü römork ve yarı römorkları,

t) Taşıt dizisi: Karayolunda bir ünite olarak hareket eden bağlı taşıtları,

u) Taşıt onay belgesi: Karayolu ile uluslararası eşya taşımacılığı yapılan taşıtların TIR Sözleşmesi hükümlerine uygun olarak imal edildiğini gösteren ve Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlükleri tarafından yetki verilen gümrük idarelerince iki yıl süreyle geçerli olmak üzere TIR Sözleşmesi ek-4’te yer alan örneğe uygun olarak düzenlenen belgeyi (ek-3),

ü) Tezkiye: Firmaların, TIR karnesi himayesinde uluslararası taşımacılık yapmak üzere Genel Müdürlükçe yetkilendirilmelerini,

v) TIR işlemi: TIR taşımasının, bir akit taraftaki hareket veya giriş (yol boyu) gümrük idaresi ile varış veya çıkış (yol boyu) gümrük idaresi arasında gerçekleştirilen kısmını,

y) TIR işleminin başlaması: Karayolu taşıtının, taşıt dizisinin veya konteynerin yükü ve bu yüke ilişkin TIR karnesi ile birlikte kontrol amacıyla hareket veya giriş (yol boyu) gümrük idaresine sunulması ve bu TIR karnesinin gümrük idaresince kabul edilmesini,

z) TIR işleminin ibrası: Varış gümrük idaresince eşyanın tam ve eksiksiz olarak teslim alınmasını veya eşyanın çıkış gümrük idaresinden yurtdışı edilmesini müteakip TIR karnesinin Volet-1 ve Volet-2 yaprağı bilgilerinin karşılaştırılarak TIR işleminin usulüne uygun olarak sonlandırıldığının tespitini,

aa) TIR işleminin sona ermesi: Karayolu taşıtının, taşıt dizisinin veya konteynerin yükü ve bu yüke ilişkin TIR karnesi ile birlikte, kontrol amacıyla varış veya çıkış (yol boyu) gümrük idaresine sunulmasını,

bb) TIR karnesi: TIR Sözleşmesi ek-1’de yer alan örneğe uygun olarak Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Birliği (IRU) tarafından basılarak akit tarafların kefil kuruluşları aracılığıyla taşıyıcıların kullanımına sunulan ve TIR sistemi altında eşya taşımaya mahsus belgeyi (ek-4),

cc) TIR karnesi hamili: TIR Sözleşmesinin ilgili hükümlerine uygun olarak adına TIR karnesi düzenlenen, eşyanın TIR rejimine tabi tutulması amacıyla hareket gümrük idaresine sunulan TIR karnesinde adına gümrük beyanında bulunulan ve taşıtın, taşıt dizisinin veya konteynerin yükü ile bu yüke ilişkin TIR karnesinin hareket, yol boyu ve varış gümrük idarelerine sunulmasından ve TIR Sözleşmesinin ilgili diğer hükümlerine uyulmasından sorumlu olan kişiyi,

çç) TIR konaklama yerleri: Sürücülerin dinlenmek, geceyi geçirmek, taşıtlarını park etmek ve teknik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla uğradıkları sosyal tesisleri,

dd) TIR Sözleşmesi: 16/1/1985 tarihli, 85/8993 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 12 Mayıs 1985 tarihinden geçerli olmak üzere onaylanan 1975 tarihli TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesini,

ee) TIR taşıması: TIR Sözleşmesi hükümleri uyarınca TIR karnesi himayesinde eşyanın bir hareket gümrük idaresinden bir varış gümrük idaresine taşınmasını,

ff) Transit yol: Serbest dolaşımda olmayan eşyayı taşıyan taşıtların izleyecekleri yolları,

gg)Varış gümrük idaresi: Yükün tamamı veya bir kısmı ile ilgili TIR taşımasının sona erdiği gümrük idaresini,

ğğ) Yarı römork: Bir kısmı motorlu taşıtın üzerine oturan, taşıdığı yükün ve kendi ağırlığının bir kısmı motorlu taşıt tarafından taşınan römorku,

hh) Yetki belgesi: Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında bir faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Ulaştırma Bakanlığınca düzenlenen belgeyi,

ıı) Yol boyu gümrük idaresi: Bir karayolu taşıtının, taşıt dizisinin veya konteynerin bir TIR taşıması sırasında giriş ya da çıkış yaptığı gümrük idaresini,

ii) Yükleme ve boşaltma yerleri: Gümrük Müsteşarlığı tarafından yükleme ve boşaltma yapılmasına izin verilen yerleri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

TIR Güzergâhları, Konaklama Yerleri, Yükleme ve Boşaltma Noktaları

TIR güzergâhları

MADDE 4 – (1) TIR karnesi himayesinde yapılan uluslararası taşımalar için kullanılabilecek transit ve bağlantı yolları ile yükleme ve boşaltma yerleri ek-5 ve ek-6’da gösterilmiştir. TIR karnesi himayesinde yabancı menşeli eşya taşıyan taşıtların bu yolların dışında seyretmeleri yasaktır.

(2) Kaçakçılık yapılacağına dair ihbar, istihbarat, kuvvetli şüphe bulunması veya gerek taşınan eşya gerekse taşıyıcı hakkında gümrük idarelerinde risk verilerinin mevcut olması ile ATS cihazının takılması hallerinde, TIR karnesi himayesinde yabancı menşeli eşya taşıyan taşıtların izleyeceği güzergâhları belirlemeye gümrük idareleri yetkilidir. Belirlenen bu güzergâh TIR karnesinin 22 no.lu kutusuna yazılır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen haller dışında ek-5 ve ek-6’da belirlenen yollarda seyretmek koşuluyla, güzergâh kısıtlaması yapılamaz.

(4) Ulaştırma Bakanlığı tarafından verilen özel izin belgesi veya özel yük taşıma izin belgesinde bir güzergâh belirlenmesi halinde, bu güzergâh gümrük idaresi tarafından esas alınır ve taşıtların bu güzergâhı izlemeleri zorunludur.

(5) Ek-5’te belirlenmiş yollar dışında seyreden taşıtlar ile ikinci fıkra hükümlerine göre belli bir güzergâhı izlemesi giriş veya hareket gümrük idarelerince zorunlu kılınan taşıtların, belirlenen güzergâhı ihlal ettiklerinin Emniyet ve Jandarma birimleri tarafından tespiti halinde, bu durum TIR karnesinin arkasına yazılır.

(6) Güzergâh ihlali yaptığı tespit edilen taşıtlar için 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241 inci maddesinin altıncı fıkrası gereğince para cezası uygulanır. Ayrıca, bu taşıtlar fiziki kontrole tabi tutulur.

(7) Güzergâh ihlallerinin tespitinde, taşıyıcı firmalar tarafından kullanılan araç takip sistemlerinden de yararlanılabilir.

(8) Taşıtların, ek-5’te yer alan İstanbul, İzmit, Zonguldak, Sinop, Samsun, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize, Hopa, Tekirdağ, Yalova, Gemlik, Mudanya, Bandırma, İzmir, Çeşme, Mersin ve İskenderun deniz giriş-çıkış kapılarından çıkış yapılmak üzere sevk edilmeleri istenildiğinde; sözkonusu deniz giriş-çıkış kapıları bu Tebliğde RO-RO olarak belirtilmiş olsun ya da olmasın taşıyıcının talebi, giriş veya hareket gümrük idarelerince bu Tebliğ hükümlerine göre karşılanır.

(9) TIR güzergahlarında, jandarma ve polis birimleri tarafından kendi mevzuatları gereğince yapılan kontroller sırasında, gümrük yetkililerince taşıta tatbik edilen mühürlerin sağlam olup olmadığı, TIR halatlarında kopukluk ve brandalı taşıtların brandalarında sökük veya yırtık olup olmadığı kontrol edilir. Belirtilen hususlarla ilgili olarak herhangi bir usulsüzlüğün tespiti veya kaçakçılık ihbarının bulunması halinde tutanak tutularak en yakın gümrük idaresine haber verilir. Haber verilen gümrük idaresi en kısa süre içinde personel görevlendirerek taşıtı teslim alır.

Kılavuz TIR güzergâhları haritası

MADDE 5 – (1) Giriş gümrük idarelerinden varış veya çıkış gümrük idarelerine, serbest bölgelerden çıkış gümrük idarelerine sevk edilecek taşıtlara kılavuz TIR güzergâhları haritası verilir.

Konaklama yerleri

MADDE 6 – (1) TIR güzergâhları üzerinde seyreden taşıtlar, bu iş için belirlenmiş olan TIR konaklama yerlerinden yararlanabilirler.

(2) Konaklama yeri olarak uygun görülecek tesisler Ulaştırma Bakanlığınca (Karayolları Genel Müdürlüğü) tespit edilir.

Yükleme ve boşaltma yerleri

MADDE 7 – (1) Ek-5’te belirlenmiş olan yükleme ve boşaltma yerleri, ilgili fıkralarda ismi geçen gümrük idareleri tarafından kendi görev ve yetki alanları içinde olmak kaydı ile yükleme ve boşaltma yapılmasına izin verilen yerleri ifade eder. Bununla birlikte, belirtilenler dışındaki yerlerde yükleme ya da boşaltma yapılmasına, gümrük idareleri tarafından izin verilebilir.

(2) Bu yerlerdeki gümrük idarelerince, ayrıca yükleme ve boşaltma yapılmasına izin verilen yakın mesafelerdeki genel ve özel antrepolara kadar olan yolların kullanımına izin verilir.

Güzergâh katetme süresi

MADDE 8 – (1) Giriş veya hareket gümrük idaresi tarafından, işlemleri tamamlanıp varış veya çıkış gümrük idaresine sevk edilecek taşıtın güzergâh kat etme süresi mevsim ve yol şartlarına göre en uzun mesafe için;

a) Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül aylarında azami 144,

b) Ekim, Kasım, Aralık, Ocak, Şubat ve Mart aylarında azami 192,

saate kadar belirlenir. Kaçakçılık yapılacağına dair ihbar, istihbarat, kuvvetli şüphe bulunması, gerek taşınan eşya gerekse taşıyıcı hakkında gümrük idarelerinde risk verilerinin mevcut olması veya ATS cihazının takılması durumunda güzergâh katetme süresi olarak mümkün olan en kısa süre verilir.

(2) Ulaştırma Bakanlığı tarafından verilen özel izin belgesi veya özel yük taşıma izin belgesinde verilen sürelerin, birinci fıkrada belirtilen süreleri aşması durumunda, Ulaştırma Bakanlığınca verilen süre esas alınır.

(3) TIR karnesinin 20 no.lu kutusuna transit için belirlenen süre yazılır.

(4) Yukarıda belirtilen esaslara göre verilen süreler geçtikten sonra varış veya çıkış gümrük idaresine gelen taşıt için 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241 inci maddesinin ilgili fıkraları uyarınca para cezası uygulanır. Ayrıca, bu taşıtlar fiziki kontrole tabi tutulur.

(5) Giriş veya hareket gümrük idaresince verilen transit süresinin, güvenlik, arıza, kaza, yol yapımı, yol kapanması, hastalanma veya araç şoförünün emniyeti suistimal suçu işlemesi veya başka bir nedenle geçirilmesi halinde, ilgililerin en yakın Emniyet, Jandarma, Gümrük veya Sağlık birimleri ile araç tamir ve bakımı ile ilgili yetkili servisler gibi ilgili mercilerden alacakları belgelerle bu durumlarını belgelendirmeleri halinde veya herkesçe bilinen olağanüstü hallerde belge aranmaksızın 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241 inci maddesinde öngörülen para cezası uygulanmaz.

Duraklama ve park yasağı

MADDE 9 - (1) Taşıtlar, askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ile yerleşim bölgelerinde duramazlar ve park edemezler. Bu taşıtlardaki sürücülerin askeri tesis, birlik ve kurumların film ve fotoğraflarını çekmeleri yasaktır.

(2) Birinci fıkrada belirtilen hususlara aykırı hareket edilmesi halinde, Gümrük Yönetmeliğinin 584 üncü maddesi hükmü uyarınca işlem yapılır.

(3) Verilen para cezaları, bu eylemlerin diğer mevzuat gereğince suç teşkil etmesine ve cezalandırılmalarına engel teşkil etmez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

TIR Rejiminin İşleyişine İlişkin Genel Esaslar

TIR rejimine kabul

MADDE 10 – (1) TIR karnesi himayesinde uluslararası eşya taşımacılığı yapacak firma Ulaştırma Bakanlığından faaliyetine uygun olan uluslararası taşıma yapma yetki belgesini alır.

(2) Firma bağlı bulunduğu ticaret odası aracılığıyla, yetki belgesi, TIR Sözleşmesi ek-9’un ikinci bölümünde yer alan bilgi ve belgeler ile kefil kuruluşa başvurur.

(3) Firma başvurusu, TIR Sözleşmesi ek-9 hükümleri doğrultusunda, kefil kuruluş tarafından incelenir ve TIR taşımacılığı yapması uygun bulunan firmalara ilişkin bilgi ve belgeler Genel Müdürlüğe gönderilir.

(4) Genel Müdürlükçe yapılacak inceleme sonucunda TIR Sözleşmesi, gümrük mevzuatı ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda TIR rejimine kabulü uygun bulunan firmalar tezkiye edilir.

(5) Tezkiye edilen firmaların bilgileri, TIR/Transit Takip Programı ile uluslararası TIR veri tabanına girilir ve Yetkilendirme Formu Örneği (MAF) ile bir hafta içinde TIR Yürütme Kuruluna gönderilir. Ayrıca tezkiye edilen firmalar Müsteşarlık internet sitesinde yayımlanır.

(6) Firmalar adres, unvan ve ortak değişikliklerini Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanmasını müteakip en geç yedi gün içinde kefil kuruluşa bildirir.

(7) Tezkiye edilmiş firmalara ait bilgiler ile firmaların adres, unvan ve ortak değişiklikleri, kefil kuruluş tarafından tutulur, bu bilgiler yazılı ve/veya elektronik ortamda Genel Müdürlüğe bildirilir. Adres ve unvan değişiklikleri Genel Müdürlükçe gümrük idareleri ile ilgili kurum ve kuruluşlara bildirilir, bu bilgiler, TIR/Transit Takip Programına girilir ve Yetkilendirme Formu Örneği (MAF) ile bir hafta içinde TIR Yürütme Kuruluna gönderilir.

TIR rejiminden çıkarılma

MADDE 11- (1) Tezkiye edilmiş bir firmanın, kendi isteğiyle TIR rejiminden çıkmak istemesi veya gerekli şartları kaybettiğinin Genel Müdürlük ya da kefil kuruluş tarafından tespit edilmesi halinde tezkiyesi iptal edilir.

(2) İki yıl içerisinde herhangi bir TIR taşıması yapmadığı tespit edilen firmaların tezkiyeleri Genel Müdürlükçe resen iptal edilir. Bu süreyi üç yıla çıkarmaya Genel Müdürlük yetkilidir.

(3) Tezkiye iptalleri Genel Müdürlükçe ilgili firma, gümrük idareleri, kefil kuruluş ile ilgili diğer kurum ve kuruluşlara bildirilir. Firma bilgileri TIR/Transit Takip Programı ile uluslararası TIR veri tabanından silinir. Ayrıca, bu durum Yetkilendirme Formu Örneği (MAF) ile bir hafta içinde TIR Yürütme Kuruluna bildirilir.

TIR rejiminden geçici veya daimi ihraç

MADDE 12 – (1) TIR Sözleşmesi, gümrük mevzuatı veya ilgili diğer mevzuat hükümlerini ciddi surette ihlal ettiği tespit edilen firmalar, TIR Sözleşmesinin 38 inci maddesi gereğince TIR rejiminden geçici veya daimi olarak ihraç edilir.

(2) İhraç kararı yedi gün içinde, ihraç edilen firmaya, firmanın ikametgâhının bulunduğu akit tarafın yetkili makamlarına, ihlalin yapıldığı ülke ya da gümrük bölgesindeki kefil kuruluşa, TIR Yürütme Kuruluna ve gümrük idarelerine bildirilir.

TIR rejiminden yararlanacak taşıtlar ve konteynerler

MADDE 13 - (1) TIR karnesi himayesinde uluslararası taşımacılık, TIR Sözleşmesinde öngörülen şartlara uygun olarak yapılmış taşıtlar ve/veya konteynerler ile yapılır.

(2) TIR Sözleşmesinde öngörülen şartlara uygun olarak yapılmış;

a) Taşıtlar için, taşıt onay belgesi,

b) Konteynerler için, konteyner onay plakası,

düzenlenir.

Taşıt onay belgesi düzenlenecek taşıtlar

MADDE 14 - (1) TIR Sözleşmesinin 12, 13 ve 14 üncü maddeleri doğrultusunda;

a) Kamyonlar,

b) Kamyonetler (panelvanlar dahil),

c) Özel amaçlar için kullanılan taşıtlar, (soğuk hava tertibatlı, sarnıçlı, tecritli, tanker vb. gibi)

ç) Brandalı taşıtlar,

d) Römork ve yarı römorklar,

için taşıt onay belgesi düzenlenir.

Taşıt onay belgesinin düzenlenmesi

MADDE 15 – (1) Taşıt onay belgesi, gümrük ve muhafaza başmüdürlükleri tarafından yetki verilen gümrük idareleri tarafından düzenlenir.

(2) İlk defa taşıt onay belgesi düzenlenecek bir taşıt için, taşıtın kayıtlı olduğu firmanın merkezinin bulunduğu yerdeki yetkili gümrük idaresine, yoksa bu yere en yakın yetkili gümrük idaresine başvurulur.

(3) Taşıt onay belgesi, tezkiye edilen firmalar adına kayıtlı taşıtların TIR Sözleşmesi ek-2’de yer alan teknik şartlara sahip olduğunun tespit edilmesi halinde (TIR Sözleşmesi ek-6’da yer alan açıklama notları da dikkate alınarak), gümrük müdürü veya yetkilendireceği müdür yardımcısı başkanlığında oluşturulacak komisyon tarafından, iki yıl süreyle geçerli olmak üzere TIR Sözleşmesi ek-4’te yer alan örneğe uygun olarak üç nüsha düzenlenir.

(4) Taşıt onay belgesi düzenlemeye yetkili gümrük idareleri, gümrük ve muhafaza başmüdürlükleri tarafından Genel Müdürlüğe bildirilir.

(5) Eşya güvenliğinin sağlanması için taşıta birden fazla gümrük mührünün tatbik edilmesinin gerekmesi halinde mühür sayısı, taşıt onay belgesinin 5 no.lu bölümüne yazılır ve bu mühürlerin tam yerlerini gösteren kroki veya fotoğraflar taşıt onay belgesine eklenir.

(6) Taşıt onay belgesinin geçerlilik süresi belirlenirken Ulaştırma Bakanlığından alınan yetki belgelerinin geçerlilik süreleri dikkate alınmaz.

(7) Taşıt onay belgesi için yapılan müracaatın evrak kayıt numarası, taşıt onay belgesi numarası olarak belirlenir.

(8) Düzenlenen taşıt onay belgelerinin;

a) Bir nüshası taşıtın kayıtlı olduğu firmaya verilir,

b) Bir nüshası resmi yazıyla firmanın müracaat dilekçesinde belirtilen TIR işlemlerini yürüttüğü ticaret odasına bir ay içinde gönderilir,

c) Bir nüshası komisyon tarafından düzenlenecek tutanakla birlikte ilgili firma adına gümrük idaresinde açılan dosyada saklanır.

(9) Taşıtın "ön, arka, sağ ve sol" cephelerinden çekilmiş 18 x 24 cm. ebatlarında ikişer adet fotoğraf ile birden fazla gümrük mührünün tatbik edilmesinin gerekmesi halinde bu mühürlerin yerlerini gösterir kroki veya fotoğraflar tasdik edilir ve bunlardan bir takımı firmaya verilir, bir takımı da ilgili firma adına açılan dosyada saklanır.

Geçerlilik süresi biten taşıt onay belgeleri

MADDE 16 - (1) Taşıt onay belgesi süresinin yurtdışında sona ermesi halinde, taşıt onay belgesini düzenleyen gümrük idaresine yazılı olarak başvurulur. Gümrük idaresi, firma dosyasını inceleyerek bir defaya mahsus olmak üzere başvuru tarihinden itibaren otuz gün ek süre verir. Verilen ek süre, taşıt onay belgesinin idarede kalan nüshasının üzerinde düzeltilerek resmi mühür ile tasdiklenir ve yükümlüsüne bir örneği verilir.

(2) Bir TIR taşıması sırasında geçerlilik süresi biten taşıt onay belgesi, bu TIR taşımasının sonuna kadar geçerli kabul edilir.

(3) Taşıt onay belgesinin yenilenmesi için geçerlilik süresinin bitimine en fazla otuz gün kala, yetkili bir gümrük idaresine başvurulur. Yenilenecek taşıt onay belgesini düzenleyen gümrük idaresinden farklı bir gümrük idaresine başvurulması halinde, başvurulan gümrük idaresi, taşıt onay belgesini düzenleyen gümrük idaresinden belge ile ilgili bilgilerin doğruluğunu teyit eder. Herhangi bir uygunsuzluk bulunmadığının tespit edilmesi halinde, eski belge iptal edilir ve bu Tebliğin 15 inci maddesinde yer alan esaslar doğrultusunda yeni taşıt onay belgesi düzenlenir.

Taşıt onay belgelerinin çalınması, kaybolması veya tahrip olması

MADDE 17 - (1) Geçerlilik süresi içinde, taşıt onay belgesinin;

a) Çalınması halinde ilgili kolluk birimleri veya adli makamlardan alınacak belgeler ile,

b) Kaybolması halinde gazete ilanı ile,

c) Tahrip olması halinde ise tahrip olan bu belge ile,

taşıt onay belgesi düzenlemeye yetkili bir gümrük idaresine başvurulur. Çalınan, kaybolan veya tahrip olan taşıt onay belgesini düzenleyen gümrük idaresinden farklı bir gümrük idaresine başvurulması halinde, başvurulan gümrük idaresi, taşıt onay belgesini düzenleyen gümrük idaresinden belge ile ilgili bilgilerin doğruluğunu teyit eder ve belgenin kalan süresi kadar geçerli olmak üzere yeni taşıt onay belgesi düzenler.

(2) Düzenlenen yeni taşıt onay belgesinin bir nüshası, firmanın TIR işlemlerini yürüttüğü ticaret odasına, resmi yazı ile bir ay içinde gönderilir.

Taşıt onay belgesi ile ilgili diğer hususlar

MADDE 18 - (1) Tezkiye edilen firmalar adına kayıtlı taşıtlar dışındaki hiçbir taşıt için taşıt onay belgesi düzenlenmez.

(2) Çekiciler ile ağır veya havaleli eşya taşıyan taşıtlar için taşıt onay belgesi aranmaz.

(3) TIR Sözleşmesi hükümlerine göre TIR rejiminden daimi olarak ihraç edilen (geçici olarak ihraç edilenler hariç) firmalar adına düzenlenen taşıt onay belgeleri iptal edilir.

(4) Taşıtın kayıtlı olduğu firmanın değişmesi nedeniyle yeni bir taşıt onay belgesi talep edilmesi halinde, taşıt için önceki firma adına düzenlenmiş ve iptal edilmemiş taşıt onay belgesi, iptal edilmek üzere ilgili gümrük idaresine ibraz edilir. Ancak, belgenin ibraz edilemeyeceğinin veya taşıt için daha önce düzenlenen bir taşıt onay belgesinin bulunmadığının beyan edilmesi halinde, taşıtın daha önce kayıtlı olduğu firmadan alınacak bir yazı veya bunun mümkün olmaması halinde verilecek bir taahhütname ile talep karşılanır.

(5) Boyanma, branda değişikliği gibi nedenlerden dolayı, taşıtın dış görünümünün taşıt onay belgesi eki fotoğraflardan farklı hale gelmesi halinde, taşıt onay belgesini düzenleyen gümrük idaresi tarafından yeni taşıt onay belgesi düzenlenir. Düzenlenen yeni taşıt onay belgesinin bir nüshası, firmanın TIR işlemlerini yürüttüğü ticaret odasına, resmi yazı ile bir ay içinde gönderilir.

(6) İptal edilen taşıt onay belgeleri ilgili ticaret odasına bildirilir.

(7) Taşıt onay belgesinin sahte olarak düzenlendiğinin ya da üzerinde tahrifat yapıldığının tespit edilmesi halinde söz konusu taşıt onay belgesi iptal edilerek;

a) Aynı taşıt için usulsüzlüğün tespit edildiği tarihten itibaren altı ay süreyle taşıt onay belgesi düzenlenmez.

b) Söz konusu belgenin iptal edildiği ve aynı taşıta altı ay süreyle taşıt onay belgesi düzenlenmemesi gerektiği hususunda tüm gümrük ve muhafaza başmüdürlüklerine bildirimde bulunulur.

c) Gümrük Yönetmeliğinin 584 üncü maddesi uyarınca işlem yapılır.

ç) Usulsüzlüğü tespit eden gümrük idaresi tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur,

d) İlgili ticaret odasına ve Genel Müdürlüğe bilgi verilir.

(8) Taşıt onay belgesi düzenlenmiş bir taşıtta gizli bölme tespit edilmesi vb. nedenlerle taşıtın, taşıt onay belgesi düzenlenmesi için TIR Sözleşmesinde yer alan şartları kaybettiğinin tespit edilmesi halinde, tespiti yapan gümrük idaresi tarafından taşıt onay belgesi iptal edilir ve iptal edilen taşıt onay belgesine yapılan tespit açıkça görülebilecek şekilde şerh düşülerek resmi mühür ile tasdiklenir. İptal edilen taşıt onay belgesi başka bir gümrük idaresi tarafından düzenlenmiş ise, bu durum belgeyi düzenleyen gümrük idaresine bildirilir. Ayrıca, Gümrük Yönetmeliğinin 584 üncü maddesi uyarınca işlem yapılır.

(9) Dördüncü fıkra hükümleri saklı kalmak üzere, herhangi bir nedenle iptal edilen taşıt onay belgeleri ibraz edilmedikçe yeni taşıt onay belgesi düzenlenmez.

TIR karnesinin düzenlenmesi ve kullanılması

MADDE 19 - (1) TIR Sözleşmesi ve gümrük mevzuatı hükümlerine uygun olarak ve ek-4’te yer alan kurallar doğrultusunda doldurulmuş TIR karnesi, taşıyıcı firma temsilcisi veya sürücü tarafından gümrük idaresine ibraz edilir.

(2) TIR karnesi tek bir yolculuk için geçerlidir. TIR karnesinde hareket, yol boyu ve varış gümrük idarelerinde işlem yapılmasına yetecek sayıda koparılabilir yaprak bulunması gümrük idaresi tarafından aranır.

(3) Her bir taşıt, konteyner veya yük kompartımanı için tek bir TIR karnesi düzenlenir. Ancak, bir taşıt dizisi ile tek bir karayolu taşıtına veya taşıt dizisine yüklenen birden fazla konteyner için de tek bir TIR karnesi düzenlenebilir. TIR karnesinin bir taşıt dizisi veya birden fazla konteyner için düzenlendiği durumda, her taşıtın veya konteynerin muhteviyatı TIR karnesinin eşya manifestosu bölümünde ayrı ayrı belirtilir.

(4) Normal eşya ile ağır veya havaleli eşyanın tek bir TIR taşıması kapsamında taşınması durumunda, normal eşya ile ağır veya havaleli eşya için ayrı TIR karnesi düzenlenir. Ağır veya havaleli eşyanın taşınması için kullanılan TIR karnesinin kapak sayfası ile tüm yapraklarında büyük harflerle İngilizce olarak “HEAVY OR BULKY GOODS” veya Fransızca olarak “MARCHANDISES PONDÉREUSES OU VOLUMINEUSES” ibaresi yer alır.

(5) Dördüncü fıkra kapsamında taşıma yapıldığı hallerde; hareket gümrük idaresi her bir TIR karnesinin bütün yapraklarındaki 2 no.lu kutunun altındaki “resmi kullanım için” başlıklı bölüme ve TIR/Transit Takip Programının Volet-1 ekranındaki “referans karne no” alanına diğer TIR karnesinin numarasını yazar.

(6) Transit, ihracat veya mahrece iade konusu eşyanın, aynı TIR karnesi himayesinde taşınması mümkündür.

(7) Üzerinde silinti veya kazıntı bulunan ya da ilgili sayfasında daha önce işlem gördüğü gümrük idaresinin mührü bulunmayan TIR karneleri gümrük idarelerince kabul edilmez.

(8) TIR karnesinde yer alan bilgilerde hata olduğunun tespit edilmesi durumunda, hatalı yazının üzeri okunaklı olarak çizilerek doğru verinin yazılması ve bu değişikliğin düzeltme ve ilaveyi yapan kişi tarafından imzalanmasından sonra gümrük memuru tarafından resmi mühürle mühürlenmesi halinde bu TIR karnesi gümrük idaresi tarafından kabul edilir.

(9) Hareket gümrük idaresine ibraz edilen TIR karnesinin, karne hamilince doldurulması gereken 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 ve 15 no.lu kutularının doldurulmamış olması halinde bu TIR karnesi gümrük idaresi tarafından kabul edilmez.

(10) Giriş gümrük idaresine ibraz edilen TIR karnesinin yurtdışındaki bir hareket gümrük idaresi tarafından tam olarak doldurulmadığının anlaşılması halinde, TIR karnesi ve eki belgelerde yer alan bilgiler doğrultusunda eksik bilgiler doldurulur. Bu bilgiler TIR karnesi hamili tarafından paraflanır ve gümrük idaresi tarafından resmi mühür ile mühürlenir.

(11) TIR karnesinin 10 no.lu kutusuna, mümkün olması halinde eşyanın Armonize Sistem Kodu yazılabilir.

TIR karnesi himayesinde eşya taşıma yöntemleri

MADDE 20 - (1) Bir TIR taşımasında hareket ve varış gümrük idarelerinin toplam sayısı dördü geçemez. TIR karnesi, ancak hareket gümrük idaresinin/idarelerinin bu karneyi kabul etmesi halinde varış gümrük idaresine/idarelerine sunulabilir.

(2) TIR karnesinin Volet-1 ve Volet-2 yapraklarının;

a) 2 no.lu kutusuna hareket gümrük idaresi/idareleri,

b) 12 no.lu kutusuna varış gümrük idaresi/idareleri ile bu varış gümrük idaresi/idarelerine boşaltılacak eşya miktarı,

yazılır.

(3) Dörtten fazla hareket ve varış gümrük idaresinde işlem yapmak için aşağıdaki iki yöntemden birisi kullanılabilir:

a) Art arda iki ayrı TIR karnesinin kullanılması: Bir TIR karnesi, toplamda en çok dört hareket ve varış gümrük idaresinde işlem görebileceğinden, dördüncü gümrük idaresinde karnenin sonlandırılmasını müteakip geri kalan taşıma işleminde kullanılmak üzere yeni bir TIR karnesi açılabilir. Bu durumda, her iki TIR karnesine de durumu belirten bir kaydın düşülmesinin yanı sıra, birinci karnenin bütün yapraklarındaki 2 no.lu kutunun altında yer alan “resmi kullanım için” başlıklı bölüme yeni karnenin numarası, TIR /Transit Takip Programının Volet-1 ekranındaki “referans karne no” alanına ise birinci karnenin numarası yazılır. Birinci TIR karnesinde kayıtlı eşyadan son varış gümrük idaresine ait olanlar boşaltıldıktan sonra kalan eşya, ikinci TIR karnesine kaydedilir. Bu durumda, birinci TIR karnesinin son varış gümrük idaresi, ikinci TIR karnesinin hareket gümrük idaresi hükmündedir ve ikinci TIR karnesi, en fazla üç varış gümrük idaresinde işlem görebilir.

Böylece, TIR karnesi, toplamda yedi hareket ve varış gümrük idaresinde işlem görür. Ancak, TIR Sözleşmesinin 2 nci maddesi gereğince, her iki TIR taşımasının da en az bir sınır geçilerek yapılması gerekir.

b) Aynı anda birden fazla TIR taşıması: Bir taşıt dizisi veya birden fazla konteyner ile TIR taşıması yapılması durumunda, TIR Sözleşmesinin 17 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, her bir taşıt veya konteyner için ayrı bir TIR karnesi düzenlenebilir. Hareket gümrük idaresi/idareleri tarafından, her bir TIR karnesinin bütün yapraklarındaki 2 no.lu kutunun altındaki “resmi kullanım için” başlıklı bölüme ve TIR/Transit Takip Programının Volet-1 ekranındaki “referans karne no” alanına diğer TIR karnelerinin numarası yazılır.

(4) Her iki yöntemde de, bir varış gümrük idaresinde boşaltılacak eşya, diğer varış gümrük idaresinde/idarelerinde boşaltılacak eşyanın boşaltılıp tekrar yüklenmesini gerektirmeyecek ve birbirlerinden ayrılabilecek şekilde yüklenir.

(5) Birden fazla TIR karnesi kullanılması durumunda, bir TIR karnesi için hareket, giriş, çıkış ve varış gümrük idarelerinde yapılan işlemler, aynı şekilde diğer TIR karneleri için de yapılır.

Vergi, teminat ve muayene

MADDE 21 - (1) TIR Sözleşmesi ve bu Tebliğ hükümlerine uyulması koşuluyla TIR karnesi himayesinde taşınan eşyadan;

(a) Gümrük vergileri ile bunlara ilişkin teminat istenmez.

(b) Bu Tebliğin 27 nci ve 40 ıncı maddelerinde belirtilen durumlar dışında, eşya gümrük idareleri tarafından muayene edilmez.

(2) TIR karnesi himayesinde yapılacak bir taşımada kefil kuruluşun garantisinin geçerli olabilmesi için; TIR karnesinin TIR Sözleşmesi hükümlerine uygun ve doğru olarak düzenlenmiş olması gerekir.

Geçerlilik süresi biten TIR karneleri

MADDE 22 – (1) Kefil kuruluş, TIR karnesinin geçerlilik süresini tespit eder. Geçerlilik süresi biten TIR karneleri gümrük idarelerince kabul edilmez.

(2) Geçerlilik süresinin bitiş tarihinde veya bu tarihten önce hareket gümrük idaresi tarafından kabul edilen TIR karnesi, TIR taşıması sonlandırılıncaya kadar geçerli kabul edilir.

(3) Geçerlilik süresi biten bir TIR karnesinin hareket gümrük idaresi tarafından sehven kabul edilerek eşyanın sevk edilmesi ve bu durumun diğer bir hareket gümrük idaresi, giriş, varış veya çıkış gümrük idaresi tarafından tespit edilmesi halinde, durumu tespit eden gümrük idaresi tarafından TIR karnesi sonlandırılarak bu Tebliğin 49 uncu maddesinde belirtilen işlemler yapılır.

Diğer hususlar

MADDE 23 - (1) TIR Sözleşmesine taraf ve Sözleşmeyi uygulayan ülkeler ile bu ülkelerde TIR karnesi vermeye yetkili kefil kuruluşların listesi ve bu kuruluşlar tarafından verilen TIR karnelerinin kapak sayfasının 4 üncü satırına basılan kaşe veya mühür ile atılan imza örnekleri Genel Müdürlükçe gümrük idarelerine bildirilir.

(2) Bu kefil kuruluşlardan başka kuruluşlar tarafından verilen karneler kabul edilmez.

(3) TIR karnesinin veri girişi sırasında, kayıp, çalıntı, yok olma veya firmanın ihraç edilmesi nedenleri ile "TIR karnesi kaydında tahdit var" uyarısı alınması halinde veri girişine devam edilmez ve durum Genel Müdürlüğe bildirilir.

(4) Serbest Bölgeler de dahil olmak üzere, Türkiye Gümrük Bölgesindeki bir gümrük idaresinden başlayıp yine bu Bölge içindeki bir gümrük idaresinde sona eren taşımalar için TIR karnesi kullanılamaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Giriş Gümrük İdaresi Tarafından Yapılacak İşlemler

Türkiye'ye giriş işlemleri

MADDE 24 - (1) Giriş gümrük idaresinde görevli gümrük muhafaza memuru tarafından, gümrük sahasına girecek taşıtın giriş kaydı yapılır.

(2) Pasaport polisi tarafından pasaport giriş işlemleri yapılır.

(3) Taşıt, kantarda tartılarak tartı fişi verilir.

(4) Başmüdürlük tarafından belirlenecek gümrük veya gümrük muhafaza personeli tarafından taşıtın haricen muayenesi yapılarak;

a) Brandalı taşıtlarda gizli bölme olup olmadığı ile brandanın yırtık ve sökük,

b) Römork, yarı römork ve konteynerlerde gizli bölme olup olmadığı ile kırık ve delik,

c) Taşıtın mührünün/mühürlerinin, sağlam olup olmadığı ile TIR karnesinde kayıtlı numara ve adede uygun,

olup olmadığı kontrol edilerek, uygun bulunması halinde TIR karnesine buna ilişkin şerh verilerek imzalanır. Uygun bulunmaması halinde ise, TIR işlemleri ile ilgili servise derhal bilgi verilir.

TIR karnesi işlemleri

MADDE 25 – (1) TIR karnesi, taşıt onay belgesi, tartı fişi, geçiş belgesi ve diğer belgeler sürücü tarafından tescil ile görevli memura ibraz edilir.

(2) Görevli memur tarafından, TIR karnesi ve taşıt onay belgesinin imza ve mühürleri, geçerlilik süreleri ile ibraz edilen diğer belgelerin uygunluğu kontrol edilir ve uygun bulunması halinde TIR/Transit Takip Programının Volet-1 ekranına karne bilgileri girilir.

(3) TIR Sözleşmesi uyarınca, gümrük idaresi tarafından gerekli görülmesi halinde TIR karnesinin Türkçe tercümesi istenebilir.

(4) Tescille görevli memur tarafından, TIR karnesinin;

a) Volet -1 ve Volet-2 yaprağının 2 no.lu kutusunun altındaki “resmi kullanım için” başlıklı bölüme, ilgili kaşe ile ithalat – transit - mahrece iade - transit ticaret ve geri gelen eşya ibaresi,

b) Volet-1 ve Volet-2 yaprağının 8 no.lu kutusuna, belirtilmemiş olması halinde karneye ekli belgeler,

c) Volet-1 ve Volet-2 yaprağının 20 no.lu kutusuna 8 inci madde hükümlerine göre belirlenen transit süresi,

ç) Volet-1 ve Volet-2 yaprağının 21 no.lu kutusuna tescilin yapıldığı gümrük idaresinin adı ile sistem tarafından verilen tescil numarası,

d) Volet-1 ve Volet-2 yaprağının 22 no.lu kutusuna, 4 üncü madde hükümleri gereğince belli bir güzergâhın izlenmesinin zorunlu kılındığı hallerde belirlenen bu güzergâh ile eşyanın gönderilmesi gereken çıkış gümrük idaresi,

e) Volet-1 ve Volet-2 yaprağının 23 no.lu kutusu ile Volet-1 yaprağı dipkoçanının 6 no.lu kutusuna tescil tarihi yazılarak gümrük mührü tatbik edilir ve Volet-1 yaprağı dipkoçanın ilgili bölümlerine gerekli bilgiler,

f) Uygun bir yerine sistem tarafından atanan muayene ile görevli memurun sicil numarası,

yazılır.

(5) Bilgisayar sistemi bulunan gümrük idarelerinde ayrıca tescil defteri tutulmaz.

(6) Bilgisayar sistemi bulunmayan gümrük idarelerinde işlem gören TIR karnelerinin Volet-1 ve Volet 2 yaprakları bilgileri tescil defterine kaydedilir. Yılbaşından başlamak üzere yıl sonuna kadar müteselsil olarak tescil numarası verilir. Tescilin iptali durumunda ise düzenlenen bordroda durum belirtilir.

(7) TIR Sözleşmesinin 3 üncü maddesi (a) bendinin (iii) alt bendinde bahsi geçen, bir akit taraf hareket gümrük idaresinden ihracat kaydı ile gönderilen ve kendisi eşya olarak kabul edilen kendiliğinden seyahat eden karayolu taşıtı, otobüs, vinç, yol süpürücüsü ve betonyer vb. taşıtlar için düzenlenen TIR karnelerinin işlemleri giriş gümrük idaresi tarafından yapılır ve eşya, varış veya çıkış gümrük idaresine sevk edilir. Bu taşıtlarla aynı zamanda eşya taşınmak istenmesi halinde, TIR Sözleşmesi ek-6’da yer alan açıklama notları da dikkate alınarak taşıtların TIR Sözleşmesi ek-2’de yer alan teknik şartlara sahip olduğunun tespit edilmesi üzerine, taşıt onay belgesi aranmaksızın taşıma yapılmasına izin verilir.

Ancak, bu hüküm kendiliğinden seyahat eden ve 8703 tarife pozisyonunda yer alan binek otomobilleri için uygulanmaz.

(8) Başka bir akit taraf hareket gümrük idaresinde açılan TIR karnesinde (kapak sayfasının 7 no.lu kutusu ile Volet-1 ve Volet-2 yapraklarının 6 no.lu kutusunda) yer alan varış ülkesi, bir akit taraf değilse, eşyaya ait yükleme listesi, CMR, çeki listesi ve fatura gibi belgelerdeki transit geçilecek son akit tarafın Türkiye olması halinde, çıkış gümrük idaresi, varış gümrük idaresi olarak belirlenir. Taşıt bu gümrük idaresine sevk edilir.

Giriş gümrük idaresinde muayene

MADDE 26 - (1) Sistem tarafından atanan muayene ile görevli memur, bilgisayar sistemi tarafından belirlenen durumlar hariç olmak üzere, kendisine havale edilen TIR karnesi muhteviyatı eşyanın kontrol türünü, ihbar veya şüphe durumunda yapacağı risk analizine göre belirler.

(2) Bilgisayar sistemi bulunmayan gümrük idarelerinde ise, ihbar veya şüphe hali ile taşıtın ve eşyanın durumuna göre, tescil edilen TIR karnesi ile birlikte diğer belgeler, belge kontrolü veya fiziki muayene için gümrük idare amiri veya yardımcısı tarafından muayene ile görevli memura havale edilir.

(3) Muayene sonucunun olumlu olması halinde, TIR karnesinin Volet-1 ve Volet-2 yaprakları ile Volet-1 yaprağı dipkoçanının ilgili bölümlerine muayene ile görevli memur tarafından gerekli kayıt ve meşruhatlar düşüldükten sonra Volet-1 yaprağı koparılarak TIR karnesi sürücüye teslim edilir ve taşıt varış veya çıkış gümrük idaresine sevk edilir.

(4) TIR karnesinin 16 no.lu kutusuna hareket gümrük idaresi tarafından mühür numarasının yazılmadığının anlaşılması halinde, giriş gümrük idaresi tarafından tespit edilen mühür numarası yazılır.

Risklerin tespiti ve riskli taşıt, römork, yarı römork ve konteynerlerin kontrolü

MADDE 27 - (1) Taşıt, römork, yarı römork ve konteynerlerden;

a) Haklarında ihbar ya da kuvvetli şüphe bulunanlar,

b) Mühürleri bulunmayanlar veya koparılmış ya da bozulmuş halde olanlar,

c) Brandalı taşıtlarda gizli bölme, brandalarında sökük, yırtık veya TIR Sözleşmesi ek-2’de belirlenen şekle aykırı yama bulunanlar ile TIR halatlarında kopukluk bulunanlar,

ç) Römork, yarı römork veya konteynerlerde kırık, delik veya gizli bölme bulunanlar,

d) Tartıda tespit edilen ağırlığı TIR karnesinde kayıtlı ağırlıktan farklı olanlar,

e) Belgelerinde şüpheli durum bulunanlar,

görevlendirilecek muayene memuru tarafından açılarak masrafları taşımacıya ait olmak üzere muayene edilir ve muayene sonucuna ilişkin tutanak düzenlenir.

(2) Muayene sonucunun olumlu olması halinde taşıt tekrar mühür altına alınır ve TIR karnesinin Volet-1 ve Volet-2 yaprakları ile Volet-1 yaprağının dipkoçanına gerekli şerh düşülür. TIR karnesinin Volet-1 ve Volet-2 yapraklarının 16 no.lu kutusuna ve TIR/Transit Takip Programının ilgili bölümüne yeni mührün/mühürlerin numarası yazılır.

(3) Brandalı taşıtlarda brandanın yırtık veya sökük, römork, yarı römork ve konteynerlerde kırık veya delik bulunması gibi önemli bozukluklar tespit edilmesi halinde taşıt, gümrük idaresi gözetiminde TIR Sözleşmesi ek-2’de yer alan teknik şartlara uygun hale getirilir ve yapılan düzeltme ile ilgili olarak gümrük idaresi tarafından taşıt onay belgesinin 11 no.lu kutusu doldurulur.

(4) TIR Sözleşmesinin 8 inci maddesinin beşinci fıkrası gereğince, taşıtın mühürlü kısmındaki veya mühürlü konteynerdeki eşyada TIR karnesinde beyan edilen miktara göre eksiklik veya fazlalık tespit edilmesi halinde tutanak düzenlenir. Tespit edilen bu eksiklik veya fazlalıklar, TIR karnesinin varış gümrük idaresine kadar kullanılacak yapraklarının 9, 10 ve 11 no.lu kutularına yazılarak tasdiklenir. Aynı şekilde TIR/Transit Takip Programına veri girişi yapılarak eşya sevk edilir.

(5) Ancak, TIR karnesinde beyan edilen miktara göre tespit edilen fazlalığın, taşıtın veya konteynerin mühürlü kısmında olsa dahi gizlenmiş, saklanmış halde veya özel olarak yapılmış zula olarak tabir edilen bir yerde bulunması durumunda dördüncü fıkra hükümleri uygulanmaz ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümlerine göre takibatta bulunulur.

(6) Hareket ülkesi gümrük idaresince tatbik edilen mühürlerin sağlam olması, giriş gümrük idaresince fiziki muayeneye tabi tutulmaması ve taşıtın ilave mühürlemeyi gerektirecek herhangi bir durumunun bulunmaması hallerinde, taşıtların hareket ülkesinde tatbik edilen orijinal mühürlerle sevki sağlanır.

Giriş gümrük idarelerinde işlem gören TIR karnelerinin Volet-1 yapraklarına ilişkin yapılacak işlemler

MADDE 28 - (1) TIR karnelerinin Volet-1 yaprakları;

a) Bilgisayar sistemi bulunan giriş gümrük idareleri tarafından işlemleri bittikten sonra,

b) Bilgisayar sistemi bulunmayan giriş gümrük idareleri tarafından ise, Müsteşarlık Intranet sayfasında yer alan “Manuel Volet-1 Kayıtları” uygulaması vasıtasıyla veri giriş işlemlerinin tamamlanmasından sonra,

Volet-2 yaprakları ile karşılaştırılmak ve karşılaştırma sonucunda takibi gerektirir bir hususa rastlanması halinde gereği yapılmak üzere arşivlenir.

(2) Bu Tebliğin 41 inci maddesinin birinci fıkrasına göre varış veya çıkış gümrük idareleri tarafından gönderilen TIR karnelerinin Volet-2 yaprakları ve ekleri ile Genel Müdürlükçe bu Tebliğin 41 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre veri girişi yapılan TIR karnelerinin Volet-2 yaprakları ve ekleri, TIR karnelerinin Volet-1 yaprakları ve ekleri ile karşılaştırılarak takibi gerektirir bir hususa rastlanmaması halinde arşivlenir. Takibi gerektirir bir husus bulunması halinde ise, ayrıca bu Tebliğin 42 nci maddesi hükümlerine göre işlem yapılır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Hareket Gümrük İdaresi Tarafından Yapılacak İşlemler

TIR karnesi işlemleri

MADDE 29 - (1) Taşıyıcı firma temsilcisi veya sürücü tarafından, TIR karnesinde yer alan bilgiler doğrultusunda BİLGE sisteminde Özet Beyan Modülünden TIR ihracat (TIRİHR) özet beyanı düzenlenir.

(2) Tescil edilen özet beyana ilişkin TIR karnesi ve ekleri gümrük onay memuruna teslim edilir.

(3) Gümrük onay memuru tarafından, TIR karnesi ve taşıt onay belgesinin imzaları, mühürleri ve geçerlilik süreleri ile birlikte, ibraz edilen diğer belgeler kontrol edilir. Uygun bulunması halinde, tescil edilen özet beyan bilgileri, TIR/Transit Takip Programı Volet-1 ekranına getirilerek TIR karnesi ve ekli belgelerde yer alan bilgiler ile uygunluğu kontrol edilir ve Volet-1 bilgileri tescil edilir. Ayrıca bir döküm alınmaz.

(4) TIR İhracat özet beyanının 16 haneli tescil numarası TIR karnesine yazılır.

(5) Gümrük onay memuru tarafından, TIR karnesinin Volet-1 ve Volet-2 yaprağının;

a) 2 no.lu kutusunun altındaki “resmi kullanım için” başlıklı bölüme, ilgili kaşe ile transit – ihracat - mahrece iade - transit ticaret ibaresi,

b) 8 no.lu kutusuna, belirtilmemiş olması halinde TIR karnesine ekli belgeler,

c) 20 no.lu kutusuna 8 inci maddeye göre belirlenen transit süresi,

ç) 21 no.lu kutusuna tescilin yapıldığı gümrük idaresinin adı ile sistem tarafından verilen tescil numarası,

d) 22 no.lu kutusuna, 4 üncü madde hükümleri gereğince belli bir güzergâhın izlenmesinin zorunlu kılındığı hallerde belirlenen bu güzergâh ile çıkış gümrük idaresi,

e) 23 no.lu kutusu ile Volet-1 yaprağı dipkoçanının 6 no.lu kutusuna tescil tarihi ve gümrük mührü tatbik edilir ve Volet-1 yaprağı dipkoçanına tescili yapan gümrük idaresinin adı ile tescil numarası,

yazılır.

(6) Bilgisayar sistemi bulunan gümrük idarelerinde ayrıca tescil defteri tutulmaz.

(7) Kırmızı hat muayene kriterinde, sistem tarafından atanan muayene ile görevli memurun sicil numarası TIR karnesinin uygun bir yerine yazılır. Muayene ile görevli memur tarafından eşya ve belgelerin birbirleri ile uygunluğu kontrol edilir.

(8) Bilgisayar sistemi bulunmayan gümrük idarelerinde ise, ihbar veya şüphe hali ile taşıtın ve eşyanın durumuna göre, tescil edilen TIR karnesi ile birlikte diğer belgeler, belge kontrolü veya fiziki muayene için gümrük idare amiri veya yardımcısı tarafından muayene ile görevli memura havale edilir.

(9) İlgili memur tarafından, eşyanın ve belgelerin birbirleri ile uygunluğu, taşıtın brandasında sökülme veya yırtılma, römork, yarı römork ve konteynerlerde kırılma veya delinme olup olmadığı, taşıtta gizli bölme bulunup bulunmadığı kontrol edilerek, uygun bulunması halinde taşıt mühürlenir.

(10) TIR karnesi yaprakları ve dipkoçanları ile TIR/Transit Takip Programının ilgili bölümüne, taşıta veya konteynere takılan mühürlerin numarası veya tanıtma işaretleri ile gerekli diğer bilgiler yazılır. Volet-1 yaprağı koparılarak TIR karnesi sürücüye verilir ve taşıt çıkış gümrük idaresine ya da diğer hareket gümrük idaresine sevk edilir.

(11) Akit taraf olmayan bir ülkeye yapılacak ihracat eşyası taşımasında, transit geçilecek son akit taraf ülkenin çıkış gümrük idaresi, TIR karnesinde varış gümrük idaresi olarak belirlenir. İhracat beyannamesi, fatura, CMR ve diğer belgelere ise ihracatın yapılacağı ülkenin adı yazılır.

(12) TIR Sözleşmesinin 3 üncü maddesi (a) bendinin (iii) alt bendinde bahsi geçen, ihracat kaydı ile gönderilen ve kendisi eşya olarak kabul edilen kendiliğinden seyahat eden karayolu taşıtı, otobüs, vinç, yol süpürücüsü ve betonyer vb. taşıtlar için düzenlenen TIR karneleri hareket gümrük idaresi tarafından kabul edilir. Bu taşıtlarla aynı zamanda eşya taşınmak istenmesi halinde, TIR Sözleşmesi ek-6’da yer alan açıklama notları da dikkate alınarak taşıtların TIR Sözleşmesi ek-2’de yer alan teknik şartlara sahip olduğunun tespit edilmesi üzerine, taşıt onay belgesi aranmaksızın taşıma yapılmasına izin verilir. Ancak, bu hüküm kendiliğinden seyahat eden ve 8703 tarife pozisyonunda yer alan binek otomobilleri için uygulanmaz.

Parsiyel yüklemelerde TIR karnesi işlemleri

MADDE 30 - (1) İlk hareket gümrük idaresine ibraz edilen TIR karnesinin sarı manifesto sayfası ve varış gümrük idaresine kadar kullanılacak tüm yapraklarının eşya manifestosu bölümünde yazılı olan taşıt ve eşyaya ilişkin olarak tescil edilen özet beyan bilgileri, TIR/Transit Takip Programı Volet-1 ekranına getirilerek TIR karnesi ve ekli belgelerde yer alan bilgiler ile uygunluğu kontrol edilir ve Volet-1 bilgileri tescil edilir. TIR ihracat özet beyanının 16 haneli tescil numarası, TIR karnesinin tüm Volet-1 yaprakları ve dipkoçanları ile Volet-2 yapraklarının ilgili bölümlerine yazılır. Tescil edilen Page 1 Volet-1 yaprağı koparılarak taşıt ikinci hareket gümrük idaresine Page 2 Volet-2 yaprağı ile birlikte sevk edilir.

(2) İkinci hareket gümrük idaresinde, şüphe, ihbar vb. durumlar hariç olmak üzere, TIR karnesi ve eki belgeler ile transit süresi kontrol edilerek taşıt haricen muayene edilir. TIR karnesinin Page 2 Volet-2 bilgileri TIR/Transit Takip Programının Volet-2 ekranına kaydedilerek Program tarafından verilen tescil numarası Page 2 Volet-2 yaprağına yazılır. İkinci hareket gümrük idaresinde yüklenecek eşya bilgileri TIR karnesinin sarı manifesto sayfası ve varış gümrük idaresine kadar kullanılacak yapraklarının eşya manifestosu bölümüne yazılır ve tescil edilen özet beyan bilgileri, TIR/Transit Takip Programı Volet-1 ekranına getirilerek Page 3 Volet-1 bilgileri tescil edilir. Tescil edilen özet beyanın 16 haneli tescil numarası, TIR karnesinin Page 3 Volet-1 yaprağı ve dipkoçanı ile Page 4 Volet-2 yaprağının ilgili bölümüne yazılır. Tescil edilen Page 3 Volet-1 yaprağı koparılarak taşıt, üçüncü hareket gümrük idaresine veya çıkış gümrük idaresine Page 4 Volet-2 yaprağı ile birlikte sevk edilir. İkinci hareket gümrük idaresinde, birinci hareket gümrük idaresinden sevk edilen taşıt ve eşya için hiçbir şekilde "teslim alma özet beyanı” düzenlenmez. Page 2 Volet-2 yaprağı ile ilgili olarak bilgisayar sisteminde herhangi bir özet beyan teyit işlemi yapılmaz.

(3) Üçüncü hareket gümrük idaresinde, şüphe, ihbar vb. durumlar hariç olmak üzere, TIR karnesi ve eki belgeler ile transit süresi kontrol edilerek taşıt haricen muayene edilir. TIR karnesinin Page 4 Volet-2 bilgileri TIR/Transit Takip Programının Volet-2 ekranına kaydedilerek Program tarafından verilen tescil numarası Page 4 Volet-2 yaprağına yazılır. Üçüncü hareket gümrük idaresinde yüklenecek eşya bilgileri TIR karnesinin sarı manifesto sayfası ve varış gümrük idaresine kadar kullanılacak yapraklarının eşya manifestosu bölümüne yazılır ve tescil edilen özet beyan bilgileri, TIR/Transit Takip Programı Volet-1 ekranına getirilerek Page 5 Volet-1 bilgileri tescil edilir. Tescil edilen özet beyanın 16 haneli tescil numarası, TIR karnesinin Page 5 Volet-1 yaprağı ve dipkoçanı ile Page 6 Volet-2 yaprağının ilgili bölümüne yazılır. Tescil edilen Page 5 Volet-1 yaprağı koparılarak taşıt, çıkış gümrük idaresine Page 6 Volet-2 yaprağı ile birlikte sevk edilir. Üçüncü hareket gümrük idaresinde, ikinci hareket gümrük idaresinden sevk edilen taşıt ve eşya için hiçbir şekilde "teslim alma özet beyanı” düzenlenmez. Page 4 Volet-2 yaprağı ile ilgili olarak bilgisayar sisteminde herhangi bir özet beyan teyit işlemi yapılmaz. Son hareket gümrük idaresinde, TIR karnesinin varış gümrük idaresine kadar kullanılacak yapraklarının 17 no.lu kutusuna tarih ve imza atılarak mühürlenir.

(4) Bir iç gümrük idaresinden eşya yüklendikten sonra serbest bölgeden parsiyel yükleme yapılması veya serbest bölgeden eşya yüklendikten sonra bir iç gümrük idaresinden parsiyel yükleme yapılması mümkündür.

Hareket gümrük idarelerinde işlem gören TIR karnelerinin Volet-1 yapraklarına ilişkin yapılacak işlemler

MADDE 31 - (1) TIR karnelerinin Volet-1 yaprakları;

a) Bilgisayar sistemi bulunan hareket gümrük idareleri tarafından işlemleri bittikten sonra,

b) Bilgisayar sistemi bulunmayan hareket gümrük idareleri tarafından ise, Müsteşarlık Intranet sayfasında yer alan “Manuel Volet-1 Kayıtları” uygulaması vasıtasıyla veri giriş işlemlerinin tamamlanmasından sonra,

Volet-2 yaprakları ile karşılaştırılmak ve karşılaştırma sonucunda takibi gerektirir bir hususa rastlanması halinde gereği yapılmak üzere arşivlenir.

(2) Bu Tebliğin 41 inci maddesinin birinci fıkrasına göre varış veya çıkış gümrük idareleri tarafından gönderilen TIR karnelerinin Volet-2 yaprakları ve ekleri ile Genel Müdürlükçe bu Tebliğin 41 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre veri girişi yapılan TIR karnelerinin Volet-2 yaprakları ve ekleri, TIR karnelerinin Volet-1 yaprakları ve ekleri ile karşılaştırılarak takibi gerektirir bir hususa rastlanmaması halinde arşivlenir. Takibi gerektirir bir husus bulunması halinde ise, ayrıca bu Tebliğin 42 inci maddesi hükümlerine göre işlem yapılır.

ALTINCI BÖLÜM

Varış Gümrük İdaresi Tarafından Yapılacak İşlemler

TIR karnesi işlemleri

MADDE 32 - (1) TIR karnesi bilgileri, gümrük onay memuru tarafından TIR/Transit Takip Programının Volet-2 ekranına kaydedilerek TIR karnesi tescil edilir. TIR karnesi bilgileri esas alınarak "TIR ithalat özet beyanı" oluşturulur. Ayrıca bir döküm alınmaz. Özet beyan tescil numarası ve muayene ile görevlendirilen memurun sicil numarası TIR karnesine yazılır.

(2) Bilgisayar sistemi bulunmayan varış gümrük idarelerinde gümrük idare amiri, taşıyıcı firma temsilcisi veya sürücü tarafından kendisine ibraz edilen TIR karnesini;

a) Tescil için ilgili servise,

b) Gerekli muayenenin yapılması için muayene ile görevli memura,

c) Boşaltmaya nezaret ve gerektiğinde taşıta mühür tatbik etmek için görevli memura,

ç) Boşaltılacak eşyanın teslim alınması için ilgili servise,

d) Giriş gümrük idaresi tarafından verilen transit süresinin aşılması halinde, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241 inci maddesi hükümlerinin uygulanması için ilgili servise,

havale eder. İlgili servis tarafından TIR karnesi ve eki belgeler karşılaştırılır ve uygun bulunması halinde TIR karnesi tescil edilir.

Eşyanın boşaltılması ve muayenesi

MADDE 33 – (1) Antrepo veya geçici depolama yerinde görevli memur tarafından, taşıtın evsafının belgelerine uygun olup olmadığı, hareket veya yol boyu gümrük idaresi tarafından tatbik edilen mührün/mühürlerin sağlam olup olmadığı, taşıtın brandasında sökülme veya yırtılma, römork, yarı römork ve konteynerlerde kırılma veya delinme olup olmadığı, taşıtta gizli bölme bulunup bulunmadığı kontrol edilerek, eşyanın geçici depolama yeri, antrepo veya gümrükçe uygun görülen yerlere boşaltılmasına izin verilir.

(2) Eşyanın boşaltılıp teslim alınmasını müteakip görevli memur tarafından ek-7’de yer alan teslim tesellüm tutanağı dört nüsha düzenlenir. Düzenlenen bu tutanaklar taşıyıcı firma temsilcisi veya sürücü tarafından da imzalanır.

(3) TIR karnesinin Volet-2 yaprağı ve dipkoçanının ilgili bölümlerine, boşaltılan eşyaya ilişkin bilgiler yazılır. Boşaltılan eşya ile TIR karnesinde yer alan eşyanın birbirine uygun olması ve varsa ödenmesi gereken para cezasının ödendiğinin anlaşılması üzerine, TIR karnesinin Volet-2 yaprağı ve dipkoçanının ilgili bölümleri imzalanıp kaşe tatbik edilerek Volet-2 yaprağı koparılır. Böylece TIR karnesi muhteviyatı eşya gümrük denetimi altına alınarak TIR karnesi sonlandırılmış olur.

(4) Muayene ile görevlendirilen memur tarafından, TIR karnesi ve teslim tesellüm tutanağı karşılaştırıldıktan sonra, Volet-2 yaprağındaki bilgiler ile TIR/Transit Takip Programının Volet-2 ekranına girilmiş olan bilgiler kontrol edilir. Uygun bulunması halinde Volet-2 ekranında sırasıyla “Muayene menüsü - Muayene onayı - TIR muayene formu - Yapılan muayene türü - Sarı Belge Kontrolü veya Kırmızı Fiziki muayene - Onayla - Bilgi diyalog” ekranındaki “Tamam” butonlarına tıklanarak onaylama işlemi tamamlanır.

(5) Süresi içerisinde yurtdışı edilip edilmediklerinin takibi amacıyla yabancı taşıtlar eşyanın boşaltılmasını müteakip 2 No.lu Taşıt Takip Programına kaydedilir. Bilgisayar sistemine dâhil olmayan gümrük idarelerinde ise bu taşıtlar için Taşıt Giriş - Çıkış Formu düzenlenir.

TIR karnesinde eksiklik ve fazlalık takibatı

MADDE 34 - (1) TIR karnesindeki miktara göre eksik veya fazla çıkan kaplar ile dökme eşyada 2009/15481 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın 131 inci maddesinde belirtilen oranları aşan eksiklik veya fazlalık için takibat yapılır. TIR karnesinin Volet-2 yaprağı ve dipkoçanının ilgili bölümlerine eksik veya fazla çıkan eşya miktarı yazılır ve “şartlı ibra edilmiştir” şerhi düşülür. Ayrıca TIR/Transit Takip Programının Volet-2 ekranına “şartlı ibra edildi” kaydı girilir.

(2) Eksiklik veya fazlalığa ilişkin tutanağın imzalandığı tarihte TIR karnesi hamiline yapılan bildirim ile eksiklik veya fazlalığın nedeninin üç ay içinde belgelendirilmesi istenir. Eşyanın mahrecinden yüklenmediği, yanlışlıkla başka bir yere boşaltıldığı ya da kaza veya avarya sonucu kaybolduğu veya çalındığına ilişkin belgenin, eşyanın yüklendiği liman idaresi, çıkış acentesi, taşıyıcının bir kamu kuruluşu olması halinde bu kuruluş veya yükleme esnasında bu kurum ve kuruluşların bulunmaması halinde ihracatçı veya yüklemeyi yapan kuruluştan alınarak eşyanın yüklendiği limandaki en büyük mülki idare amiri, gümrük idaresi, ticaret ve sanayi odaları, liman başkanlığı, konsolosluk veya büyükelçiliklerden herhangi birisine tasdik ettirilerek TIR karnesi hamili tarafından ibrazı halinde, eksiklik veya fazlalık takibatı sonlandırılır. Bu fıkra hükmünün uygulanmasında Avrupa Birliğinin tek bir gümrük bölgesinden oluştuğu göz önünde bulundurulur. Üç aylık takibat süresi talep halinde ilgili gümrük idaresi tarafından üç ay uzatılır. Haklı sebebin varlığı halinde, bu süre gümrük idaresi tarafından bir ay daha uzatılabilir.

(3) Eksiklik veya fazlalığa ilişkin olarak, süresi içerisinde geçerli bir belge ibraz edilmesi halinde, TIR karnesinin Volet-2 yaprağına “şartlı ibra kaldırılmıştır” şerhi düşülür. Ayrıca TIR/Transit Takip Programının Volet-2 ekranındaki “şartlı ibra edildi” kaydı kaldırılarak “ibra edildi” kaydı girilir.

(4) Eksikliğe ilişkin olarak, verilen süre içerisinde herhangi bir belge ibraz edilmemesi veya ibraz edilen belgelerin geçerli sayılmaması halinde, gümrük idaresi tarafından eksik çıkan eşyaya isabet eden gümrük vergileri tahakkuk ettirilerek TIR karnesi hamilinden tahsili yoluna gidilir. Gümrük vergilerinin TIR karnesi hamilinden tahsil edilememesi halinde, TIR Sözleşmesinin 11 inci maddesinin birinci fıkrasındaki süre dikkate alınarak kefil kuruluş nezdinde gerekli takibat yapılır.

(5) Fazlalığa ilişkin olarak, verilen süre içerisinde herhangi bir belge ibraz edilmemesi veya ibraz edilen belgelerin geçerli sayılmaması halinde fazla çıkan eşya, el konularak müsadere edilir ve eşyanın CIF kıymeti kadar para cezası alınır. Beyan fazlası eşya için müsadere kararı, gümrük idare amiri başkanlığında, varsa bir müdür yardımcısı, bir muayene memuru ve bir gümrük memurundan oluşan heyet marifetiyle alınır. Müsadere kararı alınan eşya hakkında tasfiye hükümleri uygulanır.

(6) TIR karnesinde yer alan dökme eşyaya ilişkin, 2009/15481 sayılı Kararın 131 inci maddesinde belirtilen oranları aşmayan eksiklik veya fazlalıklar için takibat yapılmaz.

(7) Kap adedi olarak beyana uygun, ancak sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde beyana göre eksiklik veya fazlalık olan eşya için takibat yapılmaz.

Parsiyel boşaltmalarda TIR karnesi işlemleri

MADDE 35 - (1) Giriş gümrük idaresinden ilk varış gümrük idaresine sevk edilen eşyaya ilişkin işlemler, ilk varış gümrük idaresi tarafından bu Tebliğin 32, 33 ve 34 üncü maddeleri hükümlerine göre yerine getirilir. İlk varış gümrük idaresi tarafından düzenlenen teslim ve tesellüm tutanağı TIR karnesinin Volet-2 yaprağına eklenir ve bu Tebliğin 41 inci maddesi hükümlerine göre işlem yapılmak üzere koparılarak alıkonulur. TIR karnesinin bir sonraki Volet-1 yaprağı ve dipkoçanı ile Volet-2 yaprağının ilgili bölümlerine giriş tescil numarası, giriş gümrük idaresi, ikinci varış gümrük idaresi, 4 üncü madde hükümlerine göre belli bir güzergâhın izlenmesinin zorunlu kılındığı hallerde belirlenen güzergâh ile transit süresi yazılır. TIR/Transit Takip Programının Volet-1 ekranına TIR karnesi numarası ve sayfa numarası ile birlikte gerekli diğer bilgiler girilir. Volet-1 yaprağı bu Tebliğin 28 ve 31 inci maddeleri hükümlerine göre işlem yapılmak üzere koparılarak alıkonulur. TIR karnesi sürücüye verilir ve taşıt ikinci varış gümrük idaresine sevk edilir.

(2) TIR karnesinde yer alan ikinci varış gümrük idaresine ait eşya için birinci fıkrada belirtilen işlemler yapılır.

(3) Son varış gümrük idaresinde boşaltılacak eşya için bu Tebliğin 32, 33 ve 34 üncü maddeleri hükümlerine göre işlem yapılır. TIR karnesinin Volet-2 yaprağı ve dipkoçanına gerekli kayıtlar yapılır ve boşaltma meşruhatı düşülür. TIR/Transit Takip Programının Volet-2 ekranına TIR karnesi numarası ve sayfa numarası ile birlikte gerekli diğer bilgiler girilir. Düzenlenen teslim ve tesellüm tutanağının bir nüshası taşıyıcı firma temsilcisi veya sürücüye verilir. Bir nüshası sürücüye verilecek TIR karnesine eklenir. Diğer nüshası ise koparılan TIR karnesinin Volet-2 yaprağına eklenerek bu Tebliğin 41 inci maddesi göre işlem yapılmak üzere alıkonulur.

(4) Parsiyel boşaltmalarda, ilk varış gümrük idaresi bir iç gümrük idaresi olabileceği gibi, bir serbest bölge gümrük idaresi de olabilir.

Yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri tarafından yapılacak TIR işlemleri

MADDE 36 – (1) 19/1/2008 tarihli ve 26761 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 60 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliği (Gümrük İşlemleri) ve 29/5/2008 tarihli ve 26890 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 1 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirleri) hükümleri çerçevesinde yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından, bir antrepoya eşya giriş ve çıkışının tespiti için AN6 ve/veya AN8 kodlu tespit sözleşmesi imzalanmış olması ve bu antrepoda görevli memur bulunmaması halinde, bu Tebliğin 33, 34 ve 35 inci maddelerinde yer alan; antrepoda görevli memurlarca yapılması öngörülen boşaltma, sonlandırma ve sevk işlemleri ile ek-7’de yer alan teslim tesellüm tutanağının düzenlenmesi işlemleri yetkilendirilmiş gümrük müşaviri veya yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından sosyal güvenlik mevzuatına uygun olarak çalıştırılan 1 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirleri) nin 17 nci maddesinde belirtilen şartları haiz kişilerce yapılır.

(2) Yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri, çalışma usul ve esasları ile yetki ve sorumlulukları bakımından 60 ve 1 Seri No.lu Tebliğlerin genel hükümleri ile AN6 ve AN8 kodlu tespit işlemlerine ilişkin özel hükümlerine tabidir. Ancak TIR işlemlerine ilişkin görevlerle ilgili olarak çalışma kâğıdı ve tespit raporu düzenlenmez.

Yeterli sayıda yaprağı bulunmayan TIR karneleri

MADDE 37 - (1) TIR karnesi yapraklarının tamamının bitmesi durumunda, gümrük idaresi tarafından bu TIR karnesi sonlandırılarak, TIR taşımasının geri kalan bölümü için kullanılmak üzere yeteri kadar yaprağı bulunan yeni bir TIR karnesi kabul edilir. Her iki TIR karnesine de bu durumu belirten meşruhat düşülür.

(2) Yeni açılan TIR karnesine, taşıt ve eşyaya ilişkin bilgiler yazılır. TIR/Transit Takip Programında sonlandırılan TIR karnesinin Volet-2 ekranı açılır, eski TIR karnesi numarası silinir ve yeni TIR karnesinin numarası ile Volet-1 yaprağındaki bilgiler girilerek taşıt sevk edilir.

(3) Ancak, TIR karnesinde varış gümrük idaresine kadar kullanılmak üzere yeterli sayıda yaprak bulunmamakla birlikte, ülkemizdeki çıkış gümrük idaresinden sonra hala kullanılabilir yaprak bulunması halinde, yeni bir TIR karnesinin açılmasına izin verilmez.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çıkış Gümrük İdaresi Tarafından Yapılacak İşlemler

Türkiye’den çıkış işlemleri

MADDE 38 - (1) Görevli gümrük muhafaza memuru tarafından, çıkış yapmak üzere gümrük sahasına gelen taşıtın sahaya giriş kaydı yapılır.

(2) Taşıt, kantarda tartılarak tartı fişi verilir.

(3) Başmüdürlükçe belirlenecek gümrük veya gümrük muhafaza personeli tarafından taşıtın haricen muayenesi yapılarak;

a) Brandalı taşıtlarda gizli bölme olup olmadığı ile brandanın yırtık ve sökük,

b) Römork, yarı römork ve konteynerlerde gizli bölme olup olmadığı ile kırık ve delik,

c) Taşıtın mührünün/mühürlerinin, sağlam olup olmadığı ile TIR karnesinde kayıtlı numara ve adede uygun,

olup olmadığı kontrol edilerek, uygun bulunması halinde TIR karnesine buna ilişkin şerh verilerek imzalanır. Uygun bulunmaması halinde ise, TIR işlemleri ile ilgili servise derhal bilgi verilir.

(4) Pasaport polisi tarafından sürücünün pasaport işlemleri gerçekleştirilir.

(5) TIR karnesi, taşıt onay belgesi, tartı fişi ile diğer belgeler TIR işlemleri ile ilgili servise ibraz edilir.

TIR karnesi işlemleri

MADDE 39 - (1) İbraz edilen TIR karnesi, geçiş belgesi ve diğer belgeler ilgili serviste kontrol edildikten sonra TIR karnesinin Volet-2 bilgileri TIR/Transit Programına girilir ve Program tarafından verilen tescil numarası Volet-2 yaprağının ilgili bölümüne ve dipkoçanına yazılır. Gümrük idaresinin adı TIR karnesinin ilgili bölümüne yazılır ve resmi mühür tatbik edilir. İhracat eşyası ile serbest dolaşımda olmayan eşyanın bir arada taşınması halinde, TIR/Transit Takip Programında rejim TRANSİT olarak girilir.

(2) TIR karnesi himayesinde taşınan ihracat eşyası sistem tarafından fiziki muayeneye sevk edilmediği, taşıtın harici muayenesinde herhangi bir uygunsuzluk tespit edilmediği ve ibraz edilen belgelerde tescil işlemi sırasında herhangi bir uygunsuzluğa rastlanılmadığı takdirde, TIR/Transit Takip Programında TIR karnesi tescil edilerek Volet-2 yaprağı koparılır ve TIR karnesi sürücüye verilerek taşıtın yurtdışına çıkışına izin verilir.

Taşıtın harici muayenesinde bir uygunsuzluk veya belgelerde şüpheli bir durum bulunduğu takdirde, idare amiri tarafından gerekli yönlendirme yapılarak eşya fiziki muayeneye sevk edilerek işlemler tamamlanır.

(3) Bilgisayar sistemi bulunmayan çıkış gümrük idarelerinde gümrük idare amiri tarafından, TIR karnesi;

a) Tescil için ilgili servise,

b) Gerekli muayenenin yapılması için muayene ile görevli memura,

c) Gerektiğinde taşıta mühür tatbik edilmesi için görevli memura,

havale edilir.

(4) Sistem tarafından atanan muayene ile görevli memur, bilgisayar sistemi tarafından belirlenen durumlar hariç olmak üzere, kendisine havale edilen TIR karnesi muhteviyatı eşyanın kontrol türünü, ihbar veya şüphe durumunda yapacağı risk analizine göre belirler. Kontrol sonucunda herhangi bir usulsüzlük tespit edilmediği takdirde, muayene ile görevli memur tarafından Volet-2 yaprağı ve dipkoçanının ilgili bölümlerine gerekli meşruhat düşülür. Volet-2 yaprağı koparılır ve TIR karnesi sürücüye verilerek taşıtın yurtdışına çıkışına izin verilir.

(5) İç gümrük idarelerinde tescil edilen TIR karnesinde yer alan tüm özet beyanlar, taşıtın yurtdışına çıkışı ile otomatik olarak kapanmakla birlikte, taşıtın yurtdışına çıkmasına rağmen ilgili özet beyanların kapanmaması halinde “özet beyan modülü”nde TIR karnesinde yer alan tüm özet beyan tescil numaraları girilerek “uzaktan teyit” yöntemi ile bu özet beyanlar kapatılır. Bilgisayar sistemi bulunmayan çıkış gümrük idarelerinde ise teyit işlemi, hareket gümrük idarelerine faksla yapılır.

(6) Çıkış gümrük idaresinde, son hareket gümrük idaresinden sevk edilen araç ve eşya için "teslim alma" özet beyanı düzenlenmez.

Risklerin tespiti ve riskli taşıt, römork, yarı römork ve konteynerlerin kontrolü

MADDE 40 – (1) Taşıt, römork, yarı römork ve konteynerlerden;

a) Haklarında ihbar ya da kuvvetli şüphe bulunanlar,

b) Mühürleri bulunmayanlar veya koparılmış ya da bozulmuş halde olanlar,

c) Brandalı taşıtlarda gizli bölme, brandalarında sökük, yırtık veya TIR Sözleşmesi ek-2’de belirlenen şekle aykırı yama bulunanlar ile TIR halatlarında kopukluk bulunanlar,

ç) Römork, yarı römork veya konteynerlerde kırık, delik veya gizli bölme bulunanlar,

d) Tartıda tespit edilen ağırlığı TIR karnesinde kayıtlı ağırlıktan farklı olanlar,

e) Belgelerinde şüpheli durum bulunanlar,

görevlendirilecek muayene memuru tarafından açılarak masrafları taşımacıya ait olmak üzere muayene edilir ve muayene sonucuna ilişkin tutanak düzenlenir.

(2) Muayene sonucunda herhangi bir usulsüzlüğe rastlanılmaması halinde, taşıta tekrar mühür tatbik edilerek Volet-1 ve Volet-2 yapraklarının 16 no.lu kutusuna ve TIR/Transit Takip Programının ilgili bölümüne yeni mührün/mühürlerin numarası yazılır ve taşıtın çıkışına izin verilir.

(3) Muayene sonucunda eşyada eksiklik bulunduğunun tespit edilmesi halinde, TIR işlemi sonlandırılmaz ve duruma göre ilgili mevzuatı gereğince işlem yapılır.

(4) Muayene sonucunda eşyada fazlalık bulunduğunun tespit edilmesi halinde, tespit edilen fazlalık TIR karnesinin 9, 10 ve 11 no.lu kutularında gösterilerek tasdiklenir ve taşıtın çıkışına izin verilir.

Varış ve çıkış gümrük idarelerinde işlem gören TIR karnesinin Volet-2 yapraklarına ilişkin yapılacak işlemler

MADDE 41 - (1) Varış veya çıkış gümrük idarelerinde işlem gören TIR karnelerinin Volet-2 yaprakları ve ekleri ek-8’de yer alan bordroya tescil numarası sırasına göre kaydedilerek en geç on beş gün içerisinde bir yazı ekinde giriş veya hareket gümrük idarelerine gönderilir. Ayrıca, hazırlanan bordronun bir nüshası gümrük idaresinde saklanır.

(2) Bilgisayar sistemi bulunmayan varış veya çıkış gümrük idarelerinde işlem gören TIR karnesinin Volet-2 yaprakları asılları ve ekleri ek-8’de yer alan bordroya tescil numarası sırasına göre kaydedilerek en geç on beş gün içerisinde bir yazı ekinde Genel Müdürlüğe gönderilir. Hazırlanan bordronun bir nüshası gümrük idaresinde saklanır. Genel Müdürlük tarafından TIR karnesinin Volet-2 bilgileri TIR/Transit Takip Programına girilir.

(3) Genel Müdürlükçe TIR/Transit Takip Programına veri girişleri yapılan TIR karnesinin Volet-2 yaprakları, ekleri ile birlikte ek-8’de yer alan bordroya kaydedilerek en geç on beş gün içerisinde bir yazı ekinde giriş veya hareket gümrük idarelerine gönderilir.

(4) Yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri, antrepolarda bir gün içerisinde sonlandırdıkları TIR karnesinin Volet-2 yapraklarının asılları ve eklerini ek-8’de yer alan bordroya tescil numarasına göre kaydederek en geç yedi gün içerisinde antreponun bağlı bulunduğu gümrük idaresine gönderir. Bu hükme uyulmaması halinde, her bir bordro için Gümrük Yönetmeliğinin 584 üncü maddesi uyarınca işlem yapılır.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

TIR Karnesi Takip İşlemleri

TIR karnesi takip süreci

MADDE 42 - (1) Gümrük idarelerinde işlem gören TIR karneleri ile ilgili olarak yapılacak takip işlemleri, TIR Sözleşmesi, 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, Gümrük Yönetmeliği ve bu Tebliğ hükümleri doğrultusunda, giriş veya hareket gümrük idareleri tarafından yürütülür.

(2) TIR karnesi takip işlemlerinin yerine getirilmesi amacıyla, gümrük idareleri tarafından mevzuat hükümleri doğrultusunda düzenli arşiv kurularak arşiv hizmetleri yerine getirilir. Düzenli arşiv kurulmasından ilgili gümrük amir ve memurları doğrudan sorumludur.

(3) TIR karnesi takip işlemleri, TIR Sözleşmesi gereğince TIR karnesinin Volet-1 yaprakları üzerinden yürütülür.

(4) Bilgisayar sistemi bulunan gümrük idareleri tarafından, bu gümrük idarelerinde işlem gören TIR karnelerinin haftalık ve aylık olarak listeleri alınarak, bu TIR karnelerinin sisteme veri girişlerinin ve muayene onaylarının eksiksiz ve hatasız olarak yapılıp yapılmadığı ve diğer usulsüzlüklerin tespiti amacıyla kontrol edilir.

(5) TIR karnesi kapsamı eşyanın sevk edildiği gümrük idaresinde işlem görüp görmediği giriş veya hareket gümrük idaresi tarafından araştırılır.

(6) TIR karnesi kapsamı eşyanın çıkış veya varış gümrük idaresinde işlem görmediği veya usulüne uygun işlem yapılmadığının anlaşılması ya da takibi gerektirir başka bir hususa rastlanması halinde, Volet-1 yaprağının tescil tarihinden itibaren iki ay içerisinde, bu durum yazı ile taşıyıcı firma ve kefil kuruluşa bildirilir. Bu yazıda TIR karnesi muhteviyatı eşyanın yurt dışı edildiğinin veya varış gümrük idaresine boşaltıldığının belgelendirilmesi istenir ve TIR karnesinin Volet-1 ve/veya Volet-2 yaprakları örneği yazı ekinde gönderilir. Bu bildirim, kefil kuruluş açısından hiçbir şekilde TIR Sözleşmesinin 11 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen bir ve iki yıllık süreleri geçemez.

(7) Kefil kuruluşa yapılan bildirim tarihinden itibaren üç ay içerisinde muhataplarca eşyanın yurt dışı edildiğinin veya varış gümrük idaresine boşaltıldığının;

a) Sona erdirme işlemine ait resmi belge,

b) Eşyanın başka bir gümrük rejimi altına alındığına veya serbest dolaşıma sokulduğuna dair belge,

c) TIR Sözleşmesinin 6 ncı maddesinde geçen uluslararası kuruluşlarca temin edilen TIR karnesinin gümrük idarelerinde işlem görmüş Volet-1 ve Volet-2 yapraklarının dipkoçanı,

ile kanıtlanamaması halinde aşağıdaki işlemler yapılır;

1) Gümrük vergileri, tahakkuk ettirilerek karne hamilinin yabancı olması halinde İngilizce veya ilgili ülke dilinde hazırlanan bir yazı ekinde iadeli taahhütlü posta ile, yerli firma olması halinde ise tebliğ mazbatalı zarf ile, TIR Sözleşmesinin 8 inci maddesinin yedinci fıkrası gereğince öncelikle karne hamiline tebliğ edilir ve bu durumdan aynı zamanda kefil kuruluşa da bilgi verilir. Tahsilâtın karne hamilinden yapılamaması durumunda; TIR Sözleşmesinin 11 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca, altıncı fıkraya göre yapılan bildirim tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde, TIR Sözleşmesinde öngörülen azami teminat tutarı göz önünde bulundurularak düzenlenen tahakkuk kefil kuruluşa tebliğ edilerek gümrük vergilerinin tahsili sağlanır.

2) Yapılan incelemede 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun ihlal edildiği sonucuna ulaşılması halinde usulüne uygun olarak Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.

3) Eşyanın ve taşıtın en yakın gümrük idaresine teslim edilmesi ve sürücünün hudut polisince tutulan takip fişlerine kaydedilmesi için İçişleri Bakanlığına bildirimde bulunulur.

4) Gerçekleştirilen tahsilat işlemlerinin sonucundan Genel Müdürlüğe bilgi verilir.

(8) Gümrük idaresi tarafından yapılan takibat üzerine veya kefil kuruluş tarafından, ödeme talebinin yapıldığı tarihten itibaren iki yıl içinde karne kapsamı eşyanın yurt dışında bulunduğunu belirten, eşyanın boşaltıldığı yurtdışındaki gümrük idaresi tarafından verilen ve eşyanın TIR karnesine uygun olarak teslim alındığını kanıtlayan belge ile bu belgenin noterden tasdikli Türkçe tercümesinin ibrazı halinde, TIR karnesi ile ilgili olarak daha önce kefil kuruluştan tahsil edilen vergiler iade edilir.

Takibe geçilen TIR karnelerinde vergi tahakkuku

MADDE 43 - (1) TIR karnesi himayesinde Türkiye’ye getirilen eşyanın, yurtdışı edilmediği veya bir gümrük idaresine boşaltılmadığının anlaşılması halinde gümrük vergilerinin tahakkuku; 4458 sayılı Gümrük Kanununun 30 uncu ve 181 inci maddelerine göre gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarih olan TIR karnesinin giriş tescil tarihi itibariyle;

a) Eşyanın 4458 sayılı Gümrük Kanununa göre tespit edilecek kıymeti,

b) Yabancı paralar için T.C. Merkez Bankası döviz satış kurları,

esas alınarak yapılır.

TIR karnesi takipleri ile ilgili davalar

MADDE 44 – (1) TIR karnelerinden kaynaklanan ve idari yargı mercileri nezdinde dava konusu edilen işlemlerle ilgili savunma, itiraz, temyiz, karar düzeltme, süre uzatımı işlemleri; 8/12/1994 tarihli ve 22135 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 1 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliği (Yetki Devri) uyarınca gümrük idarelerince yerine getirilir.

TIR karnesi takip işlemlerinin gümrük ve muhafaza başmüdürlükleri tarafından izlenmesi

MADDE 45 – (1) TIR/Transit Takip Programında ve Gümrük Veri Ambarı Sistemi (GÜVAS)’nde kayıtları açık görünen TIR karneleri sorgulanarak bu TIR karneleri ile ilgili takip işlemlerinin bağlantıları gümrük idareleri tarafından yerine getirilip getirilmediği gümrük ve muhafaza başmüdürlükleri tarafından düzenli olarak kontrol edilir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

TIR karnesi düzenlenmeksizin ülkemize giriş yapan taşıtlar

MADDE 46 -(1) Bir akit taraftan TIR karnesi düzenlenmeksizin ülkemize giriş yapan taşıtın;

a) Transit olarak gideceği ülkenin bir akit taraf olması halinde, taşıtın ülkemize giriş yaptığı gümrük idaresi, hareket gümrük idaresi hükmündedir ve eşyanın bu gümrük idaresinden TIR karnesi himayesinde sevk edilmesi mümkündür.

b) Transit olarak gideceği ülkenin bir akit taraf olmaması halinde, eşyanın TIR karnesi himayesinde sevk edilmesi mümkün olmayıp bu taşımacılık için transit beyannamesi düzenlenerek işlem yapılır.

c) İthal kaydıyla ülkemizdeki bir iç gümrük idaresine sevki, transit beyannamesi ile yapılır.

TIR taşımasının geçici olarak durması

MADDE 47 - (1) TIR Sözleşmesinin 26 ncı maddesinde belirtilen, bir Akit tarafta başlamış olan TIR taşımasının geçici olarak durduğu hallerde, TIR karnesi gümrük idaresi tarafından kabul edilir.

Serbest bölgelerde işlem görecek TIR karnelerinde rejim türü

MADDE 48 - (1) Bir serbest bölge gümrük idaresine sevk edilecek eşyaya ilişkin TIR karnesi “transit” kaydıyla işlem görür ve TIR/Transit Takip Programına rejim türü olarak “transit” girilir. Bir serbest bölge gümrük idaresinde boşaltma yapıldıktan sonra parsiyel boşaltma yapılmak üzere bir gümrük idaresine sevk edilecek eşyaya ilişkin TIR karnesi, bu gümrük idaresinde tabi tutulacağı rejim türüne göre “transit” veya “ithalat” olarak sevk edilir ve TIR/Transit Takip Programına bu rejim türü girilir.

Eşyanın varış veya çıkış gümrük idaresine sevk edilmesinden vazgeçilmesi veya sevkinin mümkün olmaması

MADDE 49 - (1) Volet-1 yaprağının hareket veya giriş gümrük idaresi tarafından tescil edilmesinden sonra, eşyanın herhangi bir nedenle varış veya çıkış gümrük idaresine sevk edilmesinden vazgeçilmesi veya sevk edilmesinin mümkün olmaması halinde, TIR karnesi sonlandırılır. TIR karnesi Volet-2 yaprağı ve dipkoçanına sonlandırma gerekçesine ilişkin gerekli meşruhat düşülür. TIR karnesinin “onaylı rapor” sayfası doldurulur. TIR/Transit Takip Programına Volet-2 veri girişi yapılır ve sonlandırma gerekçesi “açıklamalar” bölümüne yazılır.

Eşyanın giriş gümrük idaresinde başka bir rejime tabi tutulması

MADDE 50 - (1) Giriş gümrük idaresine TIR karnesi himayesinde gelen eşyanın, bu gümrük idaresinde başka bir rejime tabi tutulmak istenmesi halinde;

a) TIR karnesinin Volet-1 ve Volet-2 yaprağı bilgileri TIR/Transit Takip Programına girilir ve sistemin Volet-2 bilgilerinden özet beyan oluşturması sağlanır.

b) Bilgisayar sistemi bulunmayan giriş gümrük idaresinde, önce girişe ilişkin işlemler daha sonra varış gümrük idaresinde yapılacak işlemler yapılarak TIR karnesinin Volet-1 ve Volet-2 yaprakları ile giriş tescil defterine gerekli bilgiler yazılır.

Yükünü boşaltan taşıtların boş veya dolu çıkışları

MADDE 51 - (1) TIR karnesi muhteviyatı eşyanın varış gümrük idaresine boşaltılmasını müteakip boş olan yabancı römork veya yarı römorkun geçici olarak gümrük idaresinin denetimine bırakılması ve aynı çekicinin başka bir ihraç eşyası yüklü römork veya yarı römorku yurtdışına götürmesine izin verilir.

(2) Geçici olarak gümrük idaresinin denetimine bırakılan yabancı plakalı boş römork veya yarı römorklar, sahipleri veya bunların temsilcilerinin yazılı talepleri üzerine ihraç eşyası yüklenerek yurtdışı edilebilir.

(3) Varış gümrük idaresinde yükünü boşalttıktan sonra boş olarak yurtdışına çıkacak yabancı plakalı taşıtın sürücüsü tarafından ibraz edilen TIR karnesinin Volet-2 yaprağı dipkoçanları incelenerek, TIR karnesi himayesinde ülkemize getirilen eşyanın varış gümrük idaresine teslim edilip edilmediği kontrol edilir.

(4) Eşyanın varış gümrük idaresine teslim edilmediğinin anlaşılması halinde, taşıtın ve sürücünün yurtdışına çıkışına izin verilmez ve duruma göre ilgili mevzuatı gereğince işlem yapılır.

(5) Yabancı plakalı taşıtın varış gümrük idaresinde yükünü boşalttıktan sonra 2 No.lu Taşıt Takip Programına kaydedilip kaydedilmediği veya Taşıt Giriş - Çıkış Formu düzenlenip düzenlenmediği kontrol edilir. Bu kaydın yapılmadığı ve formun düzenlenmediğinin tespit edilmesi halinde, Kişisel ve Ticari Kullanıma Mahsus Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliğinin (Seri No:1) 10 uncu maddesi hükmü uyarınca işlem yapılır.

Deniz veya demir yoluyla çekicisiz olarak boş veya dolu gelen römork ve yarı römorklar

MADDE 52 - (1) Deniz veya demir yoluyla boş ve çekicisiz olarak gelen römork veya yarı römorklar giriş gümrük idaresi tarafından 2 No.lu Taşıt Takip Programına kaydedilir. Bilgisayar sistemine dahil olmayan gümrük idarelerinde ise, Taşıt Giriş - Çıkış Formu ile işlem yapılır.

(2) TIR işleminin başlangıç ve bitişi arasındaki yolculuğun bir kısmının karayolu ile yapılması şartıyla, çekicisiz ve dolu olarak deniz veya demir yolu ile gelen ya da giden römork veya yarı römorkların plaka numaraları TIR karnesinin 7 no.lu kutusuna yazılır.

Eşyanın boşaltma noktasına kadar yabancı plakalı taşıtlarla taşınması

MADDE 53 – (1) Gümrük işlemleri tamamlanarak serbest dolaşıma giren eşyanın, taşıma belgelerinde yazılı yurt içindeki boşaltma yerlerine kadar aynı yabancı plakalı taşıtla taşınması mümkündür.

Yabancı taşıyıcı firmalarda acente

MADDE 54 – (1) Yabancı plakalı taşıtlar ile TIR karnesi himayesinde Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyaya ilişkin TIR karnesi işlemleri, yabancı firma temsilcisi veya sürücü tarafından yerine getirilir. Bu nedenle, bu firmaların Türkiye’de acentelerinin bulunması zorunlu değildir.

Memur refakati

MADDE 55 – (1) Taşınan eşyanın gümrük vergileri toplamının TIR Sözleşmesine göre tespit edilen azami teminat tutarını aşmaması durumunda hiçbir şekilde memur refakati verilmez.

(2) Taşınan eşyanın gümrük vergileri toplamının TIR Sözleşmesine göre tespit edilen azami teminat tutarını aşması koşuluyla; kaçakçılık yapılacağına dair ihbar, istihbarat, kuvvetli şüphe bulunması veya gerek taşınan eşya gerekse taşıyıcı hakkında gümrük idarelerinde risk verilerinin mevcut olması hallerinde;

a) Öncelikle Araç Takip Sisteminden yararlanılması yoluna gidilir. ATS cihazının bulunması halinde hiçbir şekilde memur refakati verilemez.

b) İlgili gümrük muhafaza idaresinde ATS cihazının bulunmaması durumunda ise; müdür yardımcısının başkanlığında en az üç kişiden oluşan komisyon tarafından gerekçeli bir karar alınmak ve bu kararda ATS cihazının bulunmadığı da belirtilmek suretiyle memur refakati verilebilir.

(3) Memur refakati öngörülmesi halinde taşıyıcıya yazılı bir belge verilmemişse, TIR karnesinin 1 no.lu dipkoçanının 5 inci maddesine “refakat” ibaresi ve gerekçesi yazılır.

(4) Memur refakati verilen taşımalar ek-9’da yer alan listeye işlenerek aylık olarak Genel Müdürlüğe bildirilir.

TIR karnesine fatura eklenmesi

MADDE 56 – (1) 4458 sayılı Gümrük Kanununun 11 inci maddesi saklı kalmak kaydıyla, TIR karnesinin 10 no.lu kutusunda, eşyanın tam tespitini mümkün kılacak bir tanımın yapıldığı hallerde TIR karnesine fatura eklenmesi zorunlu değildir.

(2) Ancak; TIR karnesinin 10 no.lu kutusunda, eşyanın tam tespitini mümkün kılacak bir tanımın yapılmadığı veya “fatura muhteviyatı eşya”, “ekli liste muhteviyatı eşya” gibi tanımların yer aldığı durumlarda TIR karnesine fatura eklenmesi zorunludur.

(3) Asıl faturanın ibraz edilemediği durumlarda, asıl faturanın on beş gün içerisinde ibraz edileceğine dair taahhütname alınarak, faks fatura veya proforma fatura ile işlem yapılmasına izin verilir. Süresi içerisinde faks fatura veya proforma faturaya ilişkin asıl faturanın ibraz edilmemesi halinde, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır ve asıl fatura ibraz edilinceye kadar faks fatura veya proforma fatura ile yeni bir işlem yapılmasına izin verilmez.

Süresi içerisinde yurtdışına çıkarılamayan ve varış gümrük idaresine teslim edilemeyen eşya

MADDE 57 - (1) Beklenmeyen haller veya mücbir sebeplerle süresi içerisinde yurtdışına çıkarılamayan veya ilgili gümrük idaresine teslimi mümkün olmayan eşya hakkında, ilgililer tarafından en yakın gümrük idaresi haberdar edilir. İlgili gümrük idaresi tarafından TIR Sözleşmesinin 41 inci ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 92 nci maddeleri hükümlerine göre işlem yapılır.

(2) Beklenmeyen haller veya mücbir sebeplere ilişkin bilgi ve belgeler değerlendirilerek uygun bulunması halinde, TIR karnesinin Volet-2 yaprağı ile dipkoçanına olay ile ilgili meşruhat düşülerek, TIR Sözleşmesinin 25 inci maddesi doğrultusunda, TIR karnesinde yer alan “onaylı rapor” sayfası doldurulur ve olayla ilgili onaylı belgeler TIR karnesine eklenir. TIR/Transit Takip Programına Volet-2 veri girişi yapılır ve sonlandırma gerekçesi “açıklamalar” bölümüne yazılır.

Kaza yapan veya eşyası kayan taşıtlar ve konteynerle ilgili yapılacak işlemler

MADDE 58 - (1) Kaza nedeni ile telef olan ve sahibi tarafından yurtdışı edilmek istenmeyen eşya gümrüğe terk edilebilir.

(2) Gümrüğe terk edilen bu eşya 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile Tasfiye Yönetmeliğine göre tasfiye hükümlerine tabi tutulur.

(3) Kaza sonucu hasara uğrayan taşıt, römork, yarı römork ve konteynerin, mühürleri kopmuş, eşyası dağılmış veya hareketini tehlikeye sokacak şekilde eşyası kaymış ise;

a) Bu kaza veya kaymanın gümrük idaresine yakın bir yerde meydana gelmesi halinde;

1) Gümrük idaresi tarafından görevlendirilecek memur nezaretinde eşya düzeltilir ve taşıta tekrar yüklenir.

2) Kaza sonucu eşyanın aynı taşıt ile taşınması imkânsız hale gelmiş ise, eşya taşıt onay belgesi veya konteyner onay plakası bulunan başka bir taşıt veya konteynere yüklenir.

3) (1) inci ve (2) nci alt bentlerde belirtilen durumlarda, eşya gümrük memuru tarafından muayene edilir. Eşyanın TIR karnesine uygun olduğunun tespit edilmesi halinde, yükü düzeltilen taşıta veya yeni taşıta mühür tatbik edilir. Taşıt değişikliğinde yeni taşıtın plakası TIR karnesinin ilgili bölümüne yazılarak onaylanır.

4) TIR karnesinde yer alan “onaylı rapor” sayfası doldurulur ve taşıt varış veya çıkış gümrük idaresine sevk edilir.

5) Takibatı gerektirir bir durumun tespiti halinde, taşıta ve eşyaya el konularak mevzuat gereğince işlem yapılır. Ayrıca, bu husus giriş veya hareket gümrük idaresine bildirilir.

b) Kaza veya kaymanın bir gümrük idaresine uzak bir yerde meydana gelmesi halinde;

1) Kayma halinde, görevli polis ve jandarma birimleri tarafından kayan eşya düzelttirilir ve tekrar aynı taşıta yüklenir. Duruma ilişkin tutanak tutulur ve gerekli emniyet tedbirleri alınarak taşıt en yakın veya ilgili gümrük idaresine sevk edilir. Sevk edilen gümrük idaresinde taşıt açılarak (a) bendinde belirtilen işlemler yapılır.

2) Kaza halinde, görevli polis ve jandarma birimleri tarafından gerekli emniyet tedbirleri alınarak en yakın gümrük idaresinden görevli istenir. Görevli gümrük memuru geldikten sonra durum bir tutanakla tespit edilir ve taşıt veya yükün aktarıldığı yeni taşıta mühür tatbik edildikten sonra üçüncü fıkranın (a) bendinde belirtilen işlemler yapılır. Gümrük memurunun zamanında gelmesinin mümkün olmadığı durumlarda (b) bendinin (1) inci alt bendi hükümleri uygulanır.

(4) Bu madde hükümlerine göre eşyanın başka bir taşıta aktarılmasının gerekli olduğu ve taşıt onay belgesi bulunan bir taşıt temin edilemediği durumlarda; eşya muayene edilir ve eşyanın TIR karnesine uygun olduğunun tespit edilmesi halinde TIR karnesi, ilgili bölümlerine gerekli meşruhat düşülerek sonlandırılır ve taşıt transit beyannamesi kapsamında sevk edilir. Ayrıca, bu husus giriş veya hareket gümrük idaresine bildirilir.

Eşyanın başka bir taşıt veya konteynere aktarılması

MADDE 59 - (1) Bu Tebliğin 58 inci maddesinde belirtilen durumlar dışında eşyanın, başka bir taşıt veya konteynere aktarılmasının gerekli olması halinde, bu aktarma gümrük idaresi nezaretinde yapılır.

(2) Aktarma;

a) Taşıt onay belgesi bulunan başka bir taşıta yapıldığı takdirde, eşya muayene edilerek yeni taşıta yüklenir ve taşıta mühür tatbik edilir. Yapılan işlem ile ilgili olarak tutanak düzenlenir ve TIR karnesine gerekli meşruhat düşüldükten sonra taşıtın transitine ya da çıkışına izin verilir.

b) Taşıt onay belgesi bulunmayan bir taşıta yapıldığı takdirde, TIR karnesi, ilgili bölümlerine gerekli meşruhat düşülerek sonlandırılır ve taşıt transit beyannamesi kapsamında sevk edilir. Ayrıca, bu husus giriş veya hareket gümrük idaresine bildirilir.

Usulsüzlüklerin bildirilmesi

MADDE 60 – (1) TIR karnesi himayesinde yapılan taşımalarda, taşıyıcı veya sürücü tarafından TIR Sözleşmesi, gümrük mevzuatı ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine uyulmadığının tespit edilmesi halinde, durum elde edilen bilgi ve belgeler ile birlikte Genel Müdürlüğe ivedilikle bildirilir. Genel Müdürlükçe yapılacak inceleme sonucunda taşıyıcı firma ile ilgili olarak gerekli tedbirler alınır.

Tütün ve alkol taşımacılığı

MADDE 61 - (1) Ek-10’da yer alan içki, sigara ile bunların türevlerinin miktarı ne olursa olsun normal TIR karneleri (Model 1) kapsamında taşınmasına izin verilmez.

(2) Ek-10’da yer alan içki, sigara ile bunların türevlerinin, TIR Sözleşmesi gereğince, Tütün – Alkol TIR karneleri (Model 2) kapsamında taşınması gerekmekle birlikte, uluslararası kefil kuruluş tarafından bu eşyalara ilişkin kefalet halihazırda kabul edilmediğinden bu eşyaların, Tütün – Alkol TIR karneleri kapsamında da taşınmasına izin verilmez. Bu eşyalara ilişkin kefaletin uluslararası kefil kuruluş tarafından kabulü halinde bu durum Genel Müdürlükçe duyurulur.

(3) Birinci ve ikinci fıkrada belirtilen alkol ve tütün ile bunların türevleri dışında kalan eşyanın (ham tütün, bira ve şarap) normal TIR karneleri ile taşınması mümkündür.

Varış veya çıkış gümrük idaresinin değiştirilmesi

MADDE 62 - (1) Yabancı plakalı taşıtlar veya serbest dolaşımda olmayan eşyayı taşıyan Türk plakalı taşıtların, mücbir sebep, olağanüstü haller veya haklı bir sebebin olması koşuluyla, giriş veya hareket gümrük idaresi tarafından TIR karnesine yazılan çıkış gümrük idaresinden başka bir gümrük idaresinden yurtdışı edilmek istenmesi halinde, eşya hakkında risk kriterleri uygulanarak muayene memuru tarafından muayene edilir. Eşyanın TIR karnesine uygun bulunması halinde, taşıta mühür tatbik edilerek taşıtın çıkışına izin verilir veya taşıt belirlenen yeni gümrük idaresine sevk edilir. Düzenlenen üç nüsha tutanağın bir nüshası TIR karnesi Volet-2 yaprağına eklenir, bir nüshası sürücüye verilir, bir nüshası ise gümrük idaresinde muhafaza edilir.

(2) İhraç eşyası taşıyan Türk plakalı taşıtların, hareket gümrük idaresi tarafından TIR karnesine yazılan çıkış gümrük idaresinden başka bir gümrük idaresinden yurtdışı edilmek istenmesi halinde, kuvvetli şüphe, ihbar veya özel durumlar dışında eşya muayene edilmez. Eşyanın muayene edilmesi halinde gümrük işlemleri tamamlanarak taşıta mühür tatbik edilir ve taşıtın yurtdışına çıkışına izin verilir.

(3) TIR karnesinin 12 no.lu kutusunda yer alan varış gümrük idarelerinin sırasının değiştirilmesinin talep edilmesi, 12 no.lu kutuda varış gümrük idaresinin yazılmamış olması veya yanlış yazılması hallerinde, taşıyıcının talebi doğrultusunda eşyaya ait yükleme listesi, CMR, çeki listesi ve fatura gibi belge kayıtları dikkate alınarak işlem yapılır.

(4) TIR karnesinin 12 no.lu kutusunda yer alan varış gümrük idaresinden başka bir gümrük idaresinde eşya boşaltılmak istenmesi halinde, mücbir sebep, olağanüstü haller veya haklı bir sebebin olması ve ithalatçıdan alınacak yazı ile birlikte uluslararası kabul görmüş CMR, fatura gibi belgelerle müracaat edilmesi halinde, bu talep kabul edilir.

(5) Bu Tebliğin 4 üncü maddesi hükümlerine göre, giriş veya hareket gümrük idareleri tarafından belli bir güzergâhı izlemesi zorunlu kılınan taşıtların, mücbir sebep, olağanüstü haller veya haklı bir sebebin olması halinde TIR karnesinde yer alan varış veya çıkış gümrük idaresinden farklı bir gümrük idaresine getirilmiş olması güzergâh ihlali olarak değerlendirilmez.

(6) Bu madde hükümleri uyarınca, varış veya çıkış gümrük idaresinin değiştirilmesi halinde, herhangi bir usulsüzlük cezası uygulanmaz.

Ağır veya havaleli eşya taşınması

MADDE 63 - (1) Ağır veya havaleli eşya taşınması için, kefil kuruluştan kapağı ve bütün yaprakları üzerinde büyük harflerle İngilizce olarak “HEAVY OR BULKY GOODS” veya Fransızca olarak “MARCHANDISES PONDÉREUSES OU VOLUMINEUSES” ibaresinin bulunduğu TIR karnesi alınır. Ayrıca ağır veya havaleli eşya taşınmasında kullanılacak taşıtlar için Ulaştırma Bakanlığından veya diğer yetkili kurumlardan "özel yük taşıma belgesi" alınır.

TIR plakası takma zorunluluğu

MADDE 64 - (1) TIR karnesi himayesindeki uluslararası taşımalarda kullanılacak taşıt, römork ve yarı römorkların ön ve arka kısımlarına 250 x 400 mm boyutlarında, mavi zemin üzerine beyaz renkte, 200 mm boyunda ve en az 20 mm kalınlığında harflerle “TIR” ibaresinin yazılı bulunduğu bir plaka takılır.

Taşıtların tartılması ile ağırlık ve boyut kontrolü

MADDE 65 - (1) Ülkemize giren veya ülkemizden çıkan taşıtlar, dolu veya boş olduklarına bakılmaksızın, giriş ve çıkış gümrük idareleri tarafından tartılır.

(2) Ağırlık ve boyutları itibariyle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda belirlenen limitleri aştığı tespit edilen taşıtların yurda girişlerinde Ulaştırma Bakanlığı (Karayolları Genel Müdürlüğü) tarafından düzenlenmiş özel yük taşıma izin belgesi aranır. İlgili mevzuatında belirlenen ağırlık ve boyutları aştığı tespit edilen ancak özel yük taşıma izin belgesi bulunmayan taşıtların ülkemize girişlerine izin verilmez.

TIR karnesi hata düzeltme işlemleri

MADDE 66 – (1) Varış veya çıkış gümrük idareleri tarafından TIR karnesinin Volet-2 yaprağının tescili aşamasında, TIR karnesinin Volet-1 yaprağı bilgilerinin giriş gümrük idaresi tarafından hatalı girildiğinin tespit edilmesi ve bunun yanlışlıkla yapıldığının anlaşılması halinde, giriş gümrük idaresinden hata bildirim formu beklenmeksizin doğru veriler üzerinden Volet-2 tescili yapılır. Ayrıca, hatalı verinin düzeltilmesi için giriş gümrük idaresine bildirimde bulunulur.

Yabancı plakalı taşıtların yurda girişi

MADDE 67 – (1) TIR Sözleşmesinin 15 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, TIR karnesi himayesinde eşya taşıyan yabancı plakalı taşıtlar için, giriş veya hareket gümrük idareleri tarafından, Triptik, Gümrüklerden Geçiş Karnesi (Carnet de Passages en Douane) ve Taşıt Giriş - Çıkış Formu gibi belgeler talep edilmez.

Bu tebliğde yer almayan hususlarda takip edilecek mevzuat

MADDE 68 - (1) Bu Tebliğde hüküm bulunmayan hallerde; 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, TIR Sözleşmesi, 2009/15481 sayılı Karar ve Gümrük Yönetmeliği hükümlerine göre işlem yapılır.

TIR karnelerinin saklanma süresi

MADDE 69 - (1) Karşılaştırılmak üzere bir araya getirilen ve arşivlenen TIR karnesinin Volet-1 ve Volet-2 yaprakları, saklanmalarına gerek duyulan haller dışında sekiz yıllık süre sonunda diğer resmi evrakın tabi olduğu koşullara göre imha edilir.

Yetki

MADDE 70 - (1) Genel Müdürlük, bu Tebliğin uygulanması amacıyla gerekli göreceği düzenlemeleri yapmaya, her türlü tedbiri almaya, özel ve zorunlu durumları inceleyip sonuçlandırmaya yetkilidir.

Yürürlükten Kaldırılan Hükümler

MADDE 71 - (1) 23/1/2002 tarihli ve 24649 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan TIR Uygulama Tebliği ve bu Tebliğde değişiklik yapan Tebliğler yürürlükten kaldırılmıştır.

TIR denetleme ve konaklama noktaları

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Mülga 5/3/1993 tarihli Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıyan Araçların Seyir, Konaklama, Denetleme, Güvenlik ve Gümrük İşlemlerine Ait Yönetmeliğe dayanılarak TIR denetleme ve konaklama noktaları olarak faaliyetlerine izin verilen ve halihazırda faaliyette bulunan yerler ruhsat sürelerinin bitimine kadar TIR konaklama yeri olarak faaliyetlerini sürdürebilirler.

Yürürlük

MADDE 72 - (1) Bu Tebliğin;

a) 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 uncu maddeleri ile Geçici 1 inci maddesi 1/3/2011 tarihinde,

b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 73 - (1) Bu Tebliğ hükümlerini Gümrük Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.

Tebliğin eklerini görmek için tıklayınız

2011-01-03T23:45:00.000-08:00

31 Aralık 2010 CUMA

Resmî Gazete

Sayı : 27802 (5. Mükerrer)

TEBLİĞ

Dış Ticaret Müsteşarlığından:

İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN

ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ

(TEBLİĞ NO: 2011/2)

BİRİNCİ KISIM

Genel Bilgi ve İşlemler

Mevcut önlem ve soruşturma

Madde 1- (1) Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli “delmeye mahsus aletlerden iş gören kısımları diğer maddelerden olanların diğerlerinden metal işlemeye mahsus iş gören kısımları diğer yüksek hız çeliğinden olanlar” (matkap uçları) ve “frezelemeye mahsus aletlerin metal işlemeye mahsus olanlardan iş gören kısımları diğer maddelerden parmak frezelerin diğerleri” (parmak frezeler) için 04/02/2005 tarihli ve 25717 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine ilişkin 2005/3 sayılı Tebliğ ile dampinge karşı kesin önlem yürürlüğe konulmuştur.

(2) ÇHC menşeli bahse konu matkap uçları ve parmak frezelere yönelik yürürlükte bulunan önlemin 5 yıllık yürürlük süresinin bitiminden önce, 20/06/2009 tarihli ve 27264 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2009/19 sayılı Tebliğ (2009/19 sayılı Tebliğ) ile yerli üretim dalının önleme konu ürünler ve ülke kapsamında bir nihai gözden geçirme soruşturması açılması talebinde bulunabileceği ilan edilmiştir.

(3) Yerli üretim dalını temsilen Makine Takım Endüstrisi A.Ş. (Makine Takım) bir nihai gözden geçirme soruşturması açılması için Müsteşarlığımıza başvuruda bulunmuştur. Oralsan Makine Takım Sanayi Ticaret A.Ş. (Oralsan) ile Evar Kesici Takım A.Ş. (Evar) firmaları da söz konusu şikâyeti desteklemişlerdir. 22/01/2010 tarih ve 27470 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2010/4 sayılı Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) ile açılan nihai gözden geçirme soruşturması İthalat Genel Müdürlüğü (Genel Müdürlük) tarafından yürütülerek tamamlanmıştır.

Kapsam

Madde 2- (1) Bu Tebliğ; 4412 sayılı Kanun’la değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun (Kanun), 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde yürütülen nihai gözden geçirme soruşturmasının sonuçlarını içermektedir.

Yerli üretim dalının temsil niteliği

Madde 3- (1) Yönetmeliğin 20 nci maddesi uyarınca, şikâyetin yerli üretim dalı adına yapıldığı ve bu bağlamda şikâyetçi üreticinin yerli üretim dalını temsil ettiği anlaşılmıştır.

İlgili tarafların bilgilendirilmesi ve bilgilerin değerlendirilmesi

Madde 4- (1) Soruşturma açılmasını müteakip, söz konusu ürünün yerli üreticilerine, Müsteşarlıkça tespit edilen ithalatçılarına, ÇHC’de yerleşik ürünün bilinen ihracatçılarına ve diğer bütün ihracatçıların da bilgilendirilmesi için ÇHC Ankara Büyükelçiliği’ne, ilgili soru formları, başvurunun gizli olmayan özeti ve soruşturma açılış Tebliğine ulaşmalarını temin etmek için soruşturma açılışına ilişkin bildirimde bulunulmuştur.

(2) Tarafların soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dâhil 37 gün süre tanınmıştır. Tarafların süre uzatımı yönündeki makul talepleri karşılanmıştır.

(3) Yerli üretim dalı, soruşturma süresi boyunca Müsteşarlığımız ile işbirliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgileri temin etmiştir.

(4) İthalatçı soru formunu doldurmaları için kendilerine soruşturma açılışına ilişkin bildirimde bulunulan ithalatçıların 18’inden yanıt alınmıştır.

(5) Öte yandan soruşturmaya tabi ülke olan ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçı firmalardan soru formlarına yönelik herhangi bir yanıt alınmamıştır.

(6) Soruşturma sonucunda alınacak karara esas teşkil edecek bilgi, bulgu, tespit ve değerlendirmeleri içeren Nihai Bildirim ilgili tarafların bilgisine sunulmuştur. Nihai Bildirime ilişkin olarak, bildirim yapılmış olan 3 ithalatçı firmadan nihai bildirimde yer alan hususlara ilişkin görüş alınmıştır. İlgili taraflardan alınan bilgi ve belgelerin gizli olmayan nüshaları talep eden bütün ilgili tarafların bilgisine sunulmak üzere hazır tutulmuştur.

(7) Tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler incelenmiş, mezkûr görüşlerden mevzuat kapsamında değerlendirilebilecek olanlarına bu Tebliğ’in ilgili bölümlerinde değinilmiştir.

Yerinde doğrulama soruşturması

Madde 5- (1) Yönetmelik’in 21 inci maddesi çerçevesinde yerli üretici Makine Takım’ın İstanbul’daki idari tesislerinde ve Gebze’deki üretim tesislerinde yerinde doğrulama yapılmıştır.

Gözden geçirme dönemi

Madde 6- (1) Önlemin yürürlükten kalkması durumunda, dampingin ve zararın devamı veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığının değerlendirilmesine esas teşkil etmek üzere, 01/01/2006–31/12/2009 tarihleri arası gözden geçirme dönemi olarak alınmıştır.

İKİNCİ KISIM

Soruşturma Konusu Ürün ve Benzer Ürün

Soruşturma konusu ürün ve benzer ürün

Madde 7- (1) Soruşturma konusu ürünler sırasıyla, 8207.50.60.00.00 GTİP altında yer alan “delmeye mahsus aletlerden iş gören kısımları diğer maddelerden olanların diğerlerinden metal işlemeye mahsus iş gören kısımları diğer yüksek hız çeliğinden olanlar” (matkap uçları) ile 8207.70.31.00.19 GTİP altında yer alan “frezelemeye mahsus aletlerin metal işlemeye mahsus olanlardan iş gören kısımları diğer maddelerden parmak frezelerin diğerleri” (parmak frezeler)dir.

(2) Soruşturma konusu ürünlerin üretimi pim kesme işlemi ile başlayıp ürüne göre havsalama, taşlama, tornalama, ısıl işlemden geçirme, buhar menevişleme ve bileme gibi işlemlerle tamamlanmaktadır.

(3) Matkap uçları, düşük alaşımlı çelik, döküm, metal ve ahşap malzemelerin delinmesi işine yönelik olup, konvansiyonel tezgâh ve el breyzinde kullanılmaktadır. Parmak frezeler ise genel olarak kalıp ve metal parça üretiminde alın ve yan yüz frezeleme işleri ile alaşımlı dövme çelikler, paslanmaz ve yüksek ısıya dayanıklı çelikler, takım çelikleri ve döküm alaşımlı malzemelerde uzun düz kama yuvaları açılmasında ve kanal frezelemede kullanılmaktadır.

(4) Yerli üretim dalı tarafından imal edilen “matkap uçları” ve “parmak frezeler” ile soruşturma konusu ülke menşeli “matkap uçları” ve “parmak frezeler”in benzer ürün olduğu tespiti mevcut önleme esas soruşturmada (esas soruşturma) yapılmıştır. Bu Tebliğ’e esas teşkil eden soruşturmada ise, fiziksel özellikler, ürün çeşitliliği, kullanım alanları, tüketici algılaması ve dağıtım kanalları bakımından yerli üretici tarafından üretilen ürün ile soruşturmaya konu ülke menşeli ürün arasında “benzer ürün” tanımı açısından ayrım yaratan herhangi bir farklılığın ortaya çıktığına ilişkin yeni bir bilgiye ulaşılmamıştır. Bu itibarla, 2005/3 sayılı Tebliğ’de soruşturma konusu ürün ve benzer ürüne yönelik tespitleri değiştirecek herhangi bir bilgi mevcut olmadığından anılan belirlemeler geçerliliğini sürdürmektedir.

(5) Soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde soruşturma konusu maddelerin yukarıda belirtilen GTİP’ler dışında bir sınıflandırma altında ithal edildiğine ilişkin herhangi bir bulgu edinilmemiştir. Öte yandan, soruşturma konusu maddeler haricinde maddelerin mezkur GTİP’lerin altında ithal edildiğine dair bir itirazda da bulunulmamıştır.

(6) Bir ithalatçı firma, bazı ürün tiplerinin yerli üretici tarafından üretilmediğini ve bu nedenle mevcut önlemin devamına karar verilmesi halinde söz konusu bu ürün tiplerinin önlem kapsamı dışında tutulması gerektiği yönünde görüş beyan etmiştir. İlgili mevzuat uyarınca bu Tebliğ’e esas teşkil eden soruşturma, benzer ürün tanımı çerçevesinde yürütülmüş olup, kapsam dışında bırakılması istenen ürünler söz konusu soruşturmanın konusunu teşkil eden matkap uçları ile parmak frezelerin alt tipleridir. Yerli üretim dalının bir soruşturmaya dahil ürünün tüm alt tiplerini üretme gibi bir yükümlülüğü bulunmamaktadır.

(7) Soruşturma konusu eşya ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya esas olan GTİP ve karşılığı eşya tanımıdır. Bununla beraber, soruşturma konusu eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetveli’nde yer alan tarife pozisyonunda ve/veya tanımında yapılacak değişiklikler bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına halel getirmez.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Dampingin Devamı ve Yeniden Meydana Gelmesi İhtimali

Genel açıklamalar

Madde 8- (1) Yönetmelik’in 35 inci maddesi çerçevesinde önlemin yürürlükte olduğu dönemde dampingin devam edip etmediği incelenmiştir. Soruşturma sırasında önleme konu ÇHC’de yerleşik hiçbir ihracatçı işbirliğinde bulunmamış olduğundan damping marjı yeniden hesaplanmamış, asıl soruşturmada hesaplanmış olan damping marjı gösterge olarak dikkate alınmıştır.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Maddi Zararın Varlığı ve Devamı

Genel açıklamalar

Madde 9- (1) Yönetmelik’in 35 inci maddesi çerçevesinde önlemin yürürlükte olduğu dönemde, yerli üretim dalında zarar durumu ve bu zararın devamına ilişkin incelemeler yapılmıştır. İthalat verileri incelenirken, önlemin etkisini görebilmek amacıyla önlem öncesi ve sonrası dönemi kapsayan 2005-2010 dönemi dikkate alınmıştır.

Maddenin genel ithalatı

Madde 10- (1) Önlem konusu ürünlerin 2005-2010 döneminde Türkiye’ye genel ithalatı ve ÇHC’den yapılan ithalatının incelenmesinde Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri kullanılmıştır.

(2) Önlem öncesi dönem olan 2005 yılında 178.510 Kg olan toplam matkap ucu ithalatının 2009 yılında 127.252 Kg olarak gerçekleştiği, 2010 yılının ilk 10 aylık döneminde ise bir önceki tam yılda gerçekleşen ithalatı aşarak 149.199 Kg’ye yükseldiği görülmüştür. Parmak frezeler ithalatının ise 2005 yılında 9.817 Kg, 2006 yılında 13.416 Kg, 2009 yılında ise 10.016 Kg olarak gerçekleştiği, 2010 yılının ilk 10 aylık döneminde ise bir önceki tam yılı aşarak 11.106 Kg olarak gerçekleştiği görülmektedir.

(3) İthalat istatistiklerine değer olarak bakıldığında ise matkap uçları için 2005 yılında 2.888.074 ABD Doları olan toplam ithalatın, 2009 yılında 3.216.517 ABD Doları Kg, 2010 yılı ilk 10 aylık dönemde ise 4.410.211 ABD Doları olarak gerçekleştiği görülmektedir. Parmak frezelerde ise 2005 yılında 1.127.131 ABD Doları olarak gerçekleşen toplam ithalatın, 2006 yılında 1.766.857 ABD Doları, 2009 yılında 1.958.003 ABD Doları, 2010 yılı ilk 10 aylık dönemde ise 1.182.925 ABD Doları olarak gerçekleştiği görülmektedir.

Maddenin soruşturma konusu ülkeden ithalatı

Madde 11- (1) Soruşturmaya konu ülkeden gerçekleşen matkap ucu ithalatının miktar olarak genel ithalat içindeki payı, soruşturma öncesi dönem olan 2005 yılında %35 iken, önlemin etkisiyle 2006 yılında %9’a gerilemiş, 2007 yılında %15’e, 2008 yılında %23 ve 2009 yılında ise tekrar soruşturma öncesi döneme yakın bir oran olan %31’e yükselmiştir. 2010 yılı ilk 10 aylık dönemde ise ÇHC menşeli ithalatın genel ithalat miktarı içindeki payı, önlemin alındığı yıldaki oranı da aşarak %43’e yükselmiştir.

(2) ÇHC menşeli parmak frezelerin miktar olarak genel ithalat içindeki payı 2005 yılında %41 iken, 2006 yılında önlemin etkisiyle %1’e gerilemiş, 2007, 2008 ve 2009 yıllarında sırasıyla %2, %6 ve % 4 olarak gerçekleşmiş; 2010 yılının ilk 10 aylık döneminde ise %3 olarak gerçekleşmiştir.

(3) ÇHC menşeli ithalata değer olarak bakıldığında ise matkap uçları için 2005 yılında 353.339 ABD Dolar olarak gerçekleşen ithalat, 2006 yılında 192.805 ABD Doları’na gerilemiş, müteakip yıllarda ise yeniden artış eğilimine girmiş ve 2010 yılının ilk 10 aylık döneminde 1.017.235 ABD Doları olarak gerçekleşmiştir.

(4) ÇHC menşeli parmak freze ithalatı ise değer olarak 2005 yılında 99.791 ABD Doları iken, önlemin etkisiyle 2006 yılında 23.504 Kg’ye gerilemiş ve 2009 yılında ise 77.937 ABD Doları olarak gerçekleşmiştir. 2010 yılında ise ithalat değeri 11.505 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir.

Önlem konusu ürün ithalatının tüketime göre değişimi

Madde 12- (1) Önlem konusu matkap uçları ile parmak frezelerin Türkiye toplam tüketimi, 2006-2009 dönemi için şikâyetçi yerli üretici Makine Takım ve şikâyeti destekleyen Evar firmasından temin edilen yurt içi satış miktarları ile ilgili yıllara ait ithalat miktarlarının toplanması suretiyle bulunmuştur.

(2) Matkap uçları için 2006 yılında 100 olan Türkiye benzer mal tüketimi endeksi, 2009 yılında 147.915 67 olarak gerçekleşmiştir. Yerli üretim dalının 2006 yılında 100 olan pazar payı endeksi 2009 yılında 7’ye gerilemiş, ÇHC’nin ise 2006 yılında 100 olan pazar payı endeksi 2009 yılında 206’ya yükselmiştir. ÇHC’den ithalatın 2009 yılının özellikle ikinci yarısından itibaren hem miktar hem de genel ithalata göre oransal olarak artış içinde olduğu gözlemlenmektedir.

(3) Parmak frezeler için ise 2006 yılında 100 olan Türkiye benzer mal tüketimi endeksi, 2009 yılında 66 olarak gerçekleşmiştir. Yerli üretim dalının 2006 yılında 100 olan pazar payı endeksi, 2009 yılında 68’e gerilemiştir. ÇHC menşeli ithalat ise önlem öncesi dönem olan 2005 yılında 4.026 Kg iken 2009 yılında 377 Kg olarak gerçekleşmiştir. ÇHC’nin 2005 yılında miktar olarak yaklaşık %41 olan genel ithalat içindeki payının, 2006 yılında %0,94, 2009 yılında %1,5 olarak gerçekleştiği görülmüştür. İthalattaki bu düşüşe bağlı olarak ÇHC’nin 2006 yılında olan yurt içi tüketim içindeki payı %1’den az olarak gerçekleşmiştir. Bu bağlamda ÇHC’nin 2006 yılında 100 olarak gerçekleşen pazar payı endeksi 2009 yılında 446’ya yükselmiştir.

Önlem konusu ürün ithalatının fiyatlarının gelişimi

Madde 13- (1) Önlem konusu matkap uçlarının Türkiye genel ithalatının birim fiyatı, 2006 yılında 26 ABD Doları/ Kg iken, 2007, 2008 ve 2009 yıllılarında sırasıyla 19, 30 ve 25 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir. Parmak frezelerin ise genel ithalatının birim fiyatı 2006 yılında 132 ABD Doları/ Kg iken 2007, 2008 ve 2009 yıllarında sırasıyla 184, 268 ve 195 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir.

(2) ÇHC’den gerçekleştirilen ithalatın fiyatlarının seyrine bakıldığında ise, matkap uçları için 2006 yılında 11 ABD Doları/Kg olan birim fiyatın, 2007, 2008 ve 2009 yıllarında sırasıyla 9, 13 ve 10 ABD Doları/Kg olarak gerçekleştiği görülmüştür. Parmak frezeler için ise ÇHC menşeli ithalatın birim fiyatı 2006 yılında 182 ABD Doları/ Kg iken, 2007, 2008 ve 2009 yıllarında sırasıyla 105, 66 ve 206 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir.

Önlem konusu ithalatın yerli üretim dalının iç piyasa fiyatları üzerindeki etkisi

Madde 14- (1) Fiyat kırılması, soruşturma konusu ürünün Türkiye pazarına giriş fiyatlarının (CIF ithal fiyatı + gümrük vergisi ve masrafları) yerli üretim dalının fiyatlarının altında olup olmadığını göstermektedir.

(2) Matkap uçları için fiyat kırılması hesaplanırken, TÜİK verilerinden elde edilen ithalatın birim fiyatına gümrük vergileri ve ithal masrafları eklenmek suretiyle elde edilen ithal birim fiyatı şikâyetçi yerli üretici Makine Takım’ın yurt içi satış fiyatı ile karşılaştırılmıştır. Bu şekilde 2009 yılı için 1,47 ABD Doları/Adet tutarında fiyat kırılması hesaplanmıştır.

(3) Parmak frezeler için de TÜİK verilerinden elde edilen birim fiyata gümrük vergisi ve ithal masraflarının eklenmesi ile elde edilen ithal fiyatı, Makine Takım’ın yurtiçi satış fiyatı ile karşılaştırılmıştır. Bu şekilde 2009 yılı için 0,86 ABD Doları/Kg tutarında fiyat kırılması hesaplanmıştır. Bununla beraber, önlemin etkisi ile ÇHC menşeli parmak frezelerin genel ithalat içindeki payı çok azalmış ve 2005 yılında bu pay %41 seviyesinde iken, 2009 yılında %4 seviyesine gerilemiştir. ÇHC menşeli ithalatın miktarının düşüklüğü ve düşük seviyede gerçekleşen bu ithalatın fiyatlarının aşırı yüksekliği sebebiyle, ithalat verilerinin parmak frezeler için fiyat kırılmasının hesaplanmasında gösterge niteliğini kaybettiği düşünülmektedir.

Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri

Madde 15- (1) Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, Makine Takım firmasının matkap uçları ve parmak frezelere ilişkin verileri esas alınmıştır. Üretim ve satışlarda miktar adet bazlı değerlendirilmiştir. Öte yandan, eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler kullanılmıştır.

a) Üretim, kapasite ve kapasite kullanım oranı (KKO)

(1) Yerli üretim dalının matkap uçları için 2006 yılında 100 olan adet bazlı üretim miktar endeksi, 2007 yılında 100 olarak kalmış, 2008 yılında 86’ya ve 2009 yılında ise 74’e gerilemiştir. Söz konusu dönemde anılan ürünün üretim kapasitesinde herhangi bir değişiklik olmamış olup aynı dönem içerisinde KKO 100’den 74’e gerilemiştir.

(2) Parmak frezeler için ise 2006 yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2007 yılında 93’e, 2008 yılında 54’e ve 2009 yılında ise 47’ye gerilemiştir. Söz konusu üründe yerli üretim dalının kapasitesi değişmemiş olup KKO endeksi ise 2006 ile 2009 yılları arasında 100’den 47’ye gerilemiştir.

(3) Yerli üretim dalının esas soruşturma dönemindeki verilerine bakıldığında, önlem sonrası dönemde kapasite kullanım oranında önlem öncesi döneme göre bir artışa gidemediği görülmüştür.

b) Yurtiçi satışlar ve ihracat

(1) Yerli üretim dalının matkap uçları için 2006 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi 2007’de de 100 olarak kalmış, 2008’de 82’ye, 2009’da ise 63’e gerilemiştir. 2006 yılında 100 olan satış hasılası ise 2009’da 63’e gerilemiştir.

(2) Parmak frezeler için 2006 yılında 100 olan yurt içi satış miktarı, 2007’de 91’e, 2008’de 69’a, 2009’da ise 57’ye gerilemiştir. 2006 yılında 100 olan satış hasılası ise 2009’da 65’e gerilemiştir.

(3) Yerli üretim dalının matkap uçları için 2006 yılında 100 olan ihracat miktar endeksi 2009’da 129’a yükselmiştir.

(4) Parmak frezeler için ise 2006 yılında 100 olan ihracat miktar endeksi 2009’da 31 olarak gerçekleşmiştir.

c) Yurtiçi satış fiyatları

(1) Yerli üreticinin matkap uçlarında adet bazında ağırlıklı ortalama yurtiçi satış fiyatı 2006 yılında reel bazda 100 iken, 2009’da 105’e yükselmiştir.

(2) Parmak frezelerde ise adet bazında ağırlıklı ortalama yurtiçi satış fiyatı 2006 yılında reel bazda 100 iken, 2009 yılında 115’e çıkmıştır.

ç) Pazar payı

(1) Yerli üretim dalının yurtiçi pazar payı endeksi 2006 yılında 100 iken, 2006 yılında 63, 2007 yılında 76 ve 2009 yılında 15 olarak gerçekleşmiştir.

(2) Parmak frezeler için ise yurt içi Pazar payı endeksi 2006 yılında 100 iken, 2007 yılında 94, 2007 yılında 82 ve 2009 yılında 69 olarak gerçekleşmiştir.

d) Verimlilik

(1) Üretimde çalışan işçi başına verimlilik endeksi 2006 yılında 100 iken, 2009 yılında matkap uçları için 77’ye, parmak frezeler için ise 52’ye gerilemiştir.

e) Stoklar

(1) Yerli üretim dalının matkap uçlarında 2006 yılında 100 olan stok miktar endeksi, 2009’da 51’e gerilemiştir. Stok çevrim hızına (satış/stok) bakıldığında ise 2006 yılında 13,8 iken 2009’da 21 olarak gerçekleşmiştir.

(2) Parmak frezelerde 2006 yılında reel bazda 100 olan stok miktar endeksi, 2009’da 52’ye gerilemiştir. Stok çevrim hızına (satış/stok) bakıldığında ise 2006 yılında 6,6 iken 2009’da 7,2 olarak gerçekleşmiştir.

f) İstihdam

(1) Yerli üretim dalının 2006 yılında 100 olan direkt işçi sayısı endeksi matkap uçları için 2009 yılında 96’ya, parmak frezeler için ise 92’ye gerilemiştir.

g) Ücretler

(1) Yerli üretim dalının 2006 yılında 100 olan aylık brüt işçi ücreti istikrarlı bir seyir izleyerek 2007 yılında 103, 2008 yılında 102 ve 2009 yılında ise 105 olarak gerçekleşmiştir.

ğ) Maliyet ve kârlılık

(1) Yerli üretim dalının matkap uçları için 2006 yılında reel olarak 100 olan ağırlıklı ortalama birim ticari maliyeti, 2009 yılında 114 olarak gerçekleşmiştir.

(2) Parmak frezelerde ise 2006 yılında reel olarak 100 olan ağırlıklı ortalama birim ticari maliyeti 2009’da 164 olarak gerçekleşmiştir.

(3) Yerli üretim dalının matkap uçları için yurt içi satışlardan elde ettiği 2006 yılında adet bazlı 100 olan kârlılığı 2009 yılında -102’ye gerilemiştir. Yurt içi satışlardan elde edilen toplam kâr ise 2006 yılında 100 iken, 2009 yılında -64’e gerilemiştir.

(4) Parmak frezelerdeki yurt içi satışlardan elde edilen 2006 yılında adet bazlı (-)100 olan zarar durumu, 2009 yılında (-)646 olarak gerçekleşmiştir. Yurt içi satışlardan elde edilen toplam kâr ise 2006 yılında -100 iken 2009 yılında -367 olarak gerçekleşmiştir. Bu nedenle parmak frezeler için yurt içi satışlardan elde edilen toplam hasılada zararda olma durumu devam etmektedir.

h) Nakit akışı

(1)Yerli üretim dalının matkap uçları üretim ve satışı ile sağladığı reel nakit akışı (kâr+amortisman) 2006 yılında -100 iken (nakit çıkışı), 2009 yılında (-)503 olarak gerçekleşmiştir.

(2) Parmak frezeler üretim ve satışı ile sağladığı reel nakit akışı (kâr+amortisman) ise 2006 yılında (-)100 iken, 2009 yılında (-)2 olarak gerçekleşmiştir.

ı) Yatırımlar geri dönüş oranı

(1) Yerli üretim dalının 2006 yılında (-)100 olan yatırımların geri dönüş oranı, 2009 yılında (-)384 olarak gerçekleşmiştir.

i) Büyüme

(1) Yerli üretim dalının 2006 yılında 100 olan aktifler toplamı, 2009 yılında 100 olarak kalmaya devam etmiştir.

j) Sermaye ve yatırımları arttırma yeteneği

(1) Yerli üretim dalının 2006 yılından itibaren herhangi bir tevsi ya da yenileme yatırımı olmamıştır.

k) Damping marjının büyüklüğü

(1) Esas soruşturmada önemli oranda damping marjı tespit edilmiştir.

Ekonomik göstergelerin değerlendirilmesi

Madde 16- (1) Önlem sonrası dönemde söz konusu önlemin etkinliğini görebilmek amacıyla yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri incelenmiştir. Yapılan inceleme neticesinde matkap uçları için önlem sonrası dönemde ÇHC menşeli ithalatın önemli bir seviyede devam ettiği ve yerli üretim dalının fiyatlarını kırmaya devam ettiği görülmektedir. Yerli üretim dalının pazar payında önleme rağmen bir gerileme olduğu gözlemlenmektedir. Öte yandan matkap uçları için 2006 yılından itibaren piyasada bir daralma da olduğu gözlemlenmektedir. Bununla beraber piyasadaki daralma, yerli üretim dalının dampingli ithalat nedeniyle zarara uğramaya devam ettiği gerçeğini değiştirmemektedir. ÇHC menşeli dampingli ithalatın ve de piyasadaki daralmanın etkisiyle yerli üretim dalının önlem sonrası dönemde kapasitesini artırarak optimum üretim seviyesine ulaşamadığından katlanmak olduğu sabit maliyetler nedeniyle birim ticari maliyetinin arttığı gözlemlenmektedir. Diğer yandan yerli üretim dalının ihracatının birim fiyatının maliyetin altında olduğu ve bu durumun da toplam kârlılıkta olumsuz bir durum yarattığı gözlemlenmektedir. Yerli üretici, kendi ihracatının birim fiyatının aslında maliyet altında olmadığını, ekonomik göstergeler tablosunda yer alan birim maliyetin tüm ürün tiplerinin ortalaması olduğunu; bununla beraber ihracat satışlarının daha düşük maliyetli ürün tiplerini içerdiğini belirtmiştir.

(2) Parmak frezeler için ise, önlem sonrası dönemde ÇHC menşeli ithalat durma noktasına gelmiş olmasına rağmen, toplam satışlarda zararda olma durumunun kârlılığa dönmediği ve KKO’ da bir iyileşmenin olmadığı gözlemlenmektedir. Parmak frezeler için de piyasada bir daralma yaşandığı gözlemlenmektedir.

(3) Yukarıdaki veriler, her iki ürün grubunda da önleme rağmen yerli üretim dalının ekonomik göstergelerindeki olumsuzlukların devam ettiğini göstermektedir.

BEŞİNCİ KISIM

Dampingin ve Zararın Devamı veya Yeniden Oluşma İhtimali

Genel açıklamalar

Madde 17- (1) Yönetmelik’in 35 inci maddesi çerçevesinde önlemin yürürlükten kalkması halinde dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı incelenmiştir.

(2) Bu çerçevede, önlem konusu ürünün uluslararası piyasasındaki gelişmeler, önleme konu ülkenin üretim kapasitesi, ihracat kabiliyeti ve ihraç fiyatları, önleme konu ülke için Türkiye pazarının önemi, talebi etkileyen unsurlar, esas soruşturmada tespit edilen damping marjı ve dampingli ithalatın muhtemel fiyatları gibi dampingin devamı veya yeniden meydana gelmesi ihtimaline ilişkin hususlar irdelenmiştir.

Önleme tabi ülkedeki yerleşik kapasite ve ihracat potansiyeli

Madde 18- (1) Önlem konusu ürüne ilişkin olarak dünya pazarındaki gelişmelerin incelenmesinde Uluslararası Ticaret Merkezi (UTM) verileri esas alınmıştır. UTM verilerine göre ÇHC’nin gerek matkap uçları gerekse parmak frezeler için dünyadaki ana tedarikçi olduğu görülmektedir.

(2) Miktar bazında dünya matkap ucu ihracatına bakıldığında ÇHC’nin verilerinin incelendiği 2005 yılından itibaren söz konusu ürünün en büyük tedarikçisi olduğu ve dünya ihracatı içerisindeki payını düzenli olarak arttırdığı görülmektedir. Miktar bazında 2005 yılında 43.034 Ton ihracat rakamı ile dünyadaki toplam ihracatın %43’ünü teşkil eden ÇHC’nin, 2009 yılına gelindiğinde hem ihracatını miktar olarak artırdığı hem de genel ihracat içindeki payını oransal olarak artırdığı gözlemlenmiştir. Zira 2009 yılında 48.840 Ton ihracat rakamı ile dünya ihracatının %52’sini gerçekleşmiştir.

(3) Parmak frezeler ihracatına bakıldığında ise 2005 yılında miktar olarak 774 Ton olarak gerçekleşen ÇHC menşeli ihracat bu miktar ile dünyadaki toplam ihracatın %8’ini teşkil etmiştir. ÇHC menşeli parmak freze ihracatı da 2005 yılından itibaren düzenli bir artış eğilimi içerisine girmiş ve 2009 yılına gelindiğinde 1.700 Ton ihracat rakamı ile toplam dünya ihracatının yaklaşık %20’sini teşkil etmiştir.

(4) Bütün bu veriler birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu ürünlerde ÇHC’nin dünya piyasasında en büyük ihracatçı durumunda olduğu, ihracatını düzenli bir biçimde arttırdığı görülmektedir. Bu bağlamda ÇHC’nin, önlemin kalkması halinde Türkiye’ye yönelik ihracatını kolayca arttırabilecek durumda olduğu değerlendirilmektedir.

Türkiye pazarının durumu

Madde 19- (1) Türkiye’deki müteaddit sayıdaki ithalatçının ÇHC menşeli ürünleri önemli miktarlarda ithal ettiği ve ÇHC menşeli ithalatın önlem alınıncaya kadar genel ithalatın önemli bir kısmını teşkil ettiği dikkate alındığında Türkiye’nin ÇHC için önemli mahiyette bir pazar olduğu değerlendirilmektedir. Zira önlemden sonraki dönemde dahi ÇHC’den belirli bir düzeyde matkap uçları ithalatının devam ettiği görülmektedir. Önlem öncesi dönemde Türkiye piyasasında önemli bir paya sahip olmalarından dolayı, ÇHC üreticileri/ihracatçıları Türkiye pazarı, rekabet şartları, dağıtım ve pazarlama kanalları, ürünler ve fiyat seviyeleri hakkında iyi derecede bilgiye sahiptirler. Bu bakımdan anılan üretici/ihracatçıların Türkiye’deki dağıtım kanallarına erişim kolaylığı nedeniyle önlemsiz bir ortamda pazarda kolaylıkla yer edinebilecekleri anlaşılmaktadır. Dolayısıyla ÇHC, önlemin kalkması halinde Türkiye’ye olan ihracatını kolaylıkla arttırabilecek durumdadır.

(2) Öte yandan dünya ekonomilerini derinden etkileyen küresel krizin reel ekonomiye etkileri ve bahse konu ürün talebinin fiyata hassaslığı değerlendirildiğinde, küresel piyasalarda fiyat rekabetinin devam edeceği değerlendirilmektedir.

(3) Netice itibariyle, matkap uçları ve parmak frezelere talep, ekonomik kriz ve sonrası dönemde bir miktar dalgalanma gösterse dahi Türkiye pazarının ÇHC için önemini koruyacağı değerlendirilmektedir.

Esas soruşturmada tespit edilen damping marjı

Madde 20- (1) Mevcut dampinge karşı önlemin hukuki ve idari altyapısını teşkil eden esas damping soruşturması esnasında tespit edilen damping marjları, soruşturma konusu ülkede yerleşik üretici/ihracatçıların önlemin yürürlükten kalkması halinde muhtemel davranışlarını yansıtacak önemli bir gösterge niteliği taşıdığından dikkate alınmıştır.

(2) Buna göre esas soruşturmada matkap uçları için CIF bedelin %306’sı ve 18 ABD Doları/Kg tutarında; parmak frezeler için ise CIF bedelin %120’si ve 30 ABD Doları/Kg tutarında damping marjı tespit edilmiştir.

Üçüncü ülkelerden ithalat ve diğer hususlar

Madde 21- (1) Soruşturma konusu ürünlerde ÇHC haricindeki ülkelerden yapılan ithalatın, genel ithalat içindeki payının önemli düzeylere çıkmasının en önemli etkeninin 2005 yılında damping önleminin yürürlüğe girmesi olduğu değerlendirilmektedir.

Değerlendirme

Madde 22- (1) Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde; önlemin kalkması halinde önlem konusu ülkenin muhtemel davranışlarını yansıtması bakımından esas soruşturmada hesaplanan damping marjlarının önemli düzeylerde olduğu, önlem konusu ülkenin söz konusu ürünlerin en büyük ihracatçısı konumunda olduğu, genel ihraç fiyatlarının dünya ticaretindeki ortalama fiyatların oldukça altında seyrettiği, önleme tabi ülkenin söz konusu üründe dünyanın en büyük ihracatçısı olduğu ve Türkiye’ye yönlendirebileceği ciddi kapasitesinin bulunduğu, Türkiye pazarının ÇHC için önemli olduğu, önlemin kalkması halinde fiyata duyarlı olan ürün tiplerinin kısmi küresel pazar daralması yaşanan mevcut konjonktürde büyük miktarlarda ve kolaylıkla Türkiye pazarına yönlendirilebileceğine ilişkin işaretlerin bulunduğu değerlendirildiğinden yürürlükteki önlemin kalkması halinde dampingli ithalatın devamı veya tekrarının muhtemel olduğu tespit edilmiştir.

ALTINCI KISIM

Sonuç

Karar

Madde 23- (1) Soruşturma sonucunda meri önlemin yürürlükten kaldırılması halinde dampingin ve zararın devamının veya tekrarının muhtemel olduğu anlaşıldığından İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile uygulanmakta olan dampinge karşı önlemin aşağıda belirtilen şekilde aynen uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiştir.

Menşe Ülke

GTİP

Madde İsmi

Dampinge Karşı Önlem

Çin Halk Cumhuriyeti

8207.50.60.00.00

Delmeye mahsus aletlerden iş gören kısımları diğer maddelerden olanların diğerlerinden metal işlemeye mahsus iş gören kısımları diğer yüksek hız çeliğinden olanlar

6 ABD Doları/Kg

8207.70.31.00.19

Frezelemeye mahsus aletlerin metal işlemeye mahsus olanlardan iş gören kısımları diğer maddelerden parmak frezelerin diğerleri

10 ABD Doları/Kg

Uygulama

MADDE 24- (1) Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın, diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamındaki ithalatında, karşılarında gösterilen oranda dampinge karşı önlemi tahsil ederler.

Yürürlük

MADDE 25- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 26- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.

İTHALATTA GÖZETİM UYGULANMASINA İLİŞKİN 2007/16 SAYILI İTHALATTA TEBLİĞ'DE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA TEBLİĞ

2011-01-03T23:42:00.000-08:00

4 Ocak 2011 SALI

Resmî Gazete

Sayı : 27805

TEBLİĞ

Dış Ticaret Müsteşarlığından:

MADDE 1 − 10/3/2007 tarihli ve 26458 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin 2007/16 sayılı Tebliğ'in 1 inci maddesinde yer alan tablo aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

G.T.P.

Madde Adı

CİF Kıymet

(ABD Doları/Ton*)

3407.00.00.90.12

Model yapmaya mahsus patlar

10.000

* Ton: Brüt ağırlık

MADDE 2 − Bu Tebliğ yayımını takip eden 30 uncu gün yürürlüğe girer.

MADDE 3 − Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.

2011-01-03T23:40:00.000-08:00

4 Ocak 2010 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 27805
TEBLİĞ
Dış Ticaret Müsteşarlığından:
İTHALATTA GÖZETİM UYGULANMASINA İLİŞKİN 2007/5 SAYILI TEBLİĞ'DE
DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA TEBLİĞ
MADDE 1 − 10/1/2007 tarihli ve 26399 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin 2007/5 sayılı Tebliğ'in Ek I inde yer alan tablo aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
G.T.P. Eşya TanımıBirim CİF Kıymet (ABD Doları/Ton*)
95.03 Üç tekerlekli bisikletler, skuterler, pedallı arabalar ve benzeri tekerlekli oyuncaklar; oyuncak bebekler için arabalar; oyuncak bebekler; diğer oyuncaklar; küçültülmüş (scale) modeller ve benzeri eğlencelik modeller (hareketli olsun olmasın); her türlü bilmeceler (puzzle) (9503.00.10, 9503.00.29, 9503.00.81 hariç) 10.000
9503.00.10

Üç tekerlekli bisikletler, skuterler, pedallı arabalar ve benzeri tekerlekli oyuncaklar; oyuncak bebekler için arabalar

15.000

9503.00.29

Aksam, parça ve aksesuarlar

5.000

9503.00.81

Oyuncak silahlar

15.000

9504.40.00

Oyun kağıtları

10.000

95.05

Bayram, karnaval veya diğer eğlenceler için eşya (sihirbazlık eşyası veya sürpriz eşyası dahil)

30.000

* Ton: Brüt ağırlık"

MADDE 2 − Bu Tebliğ yayımını takip eden 30 uncu gün yürürlüğe girer.

MADDE 3 − Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.

TEBLİĞ NO: 2011/3 İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ

2011-01-03T23:38:00.000-08:00

4 Ocak 2011 SALI

Resmî Gazete

Sayı : 27805

TEBLİĞ

Dış Ticaret Müsteşarlığından:
İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ
(TEBLİĞ NO: 2011/3)
BİRİNCİ KISIM
Genel Bilgi ve İşlemler
Soruşturma
MADDE 1 – (1) 26/7/2006 tarih ve 26240 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren "İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2006/20 sayılı Tebliğ" ile Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli, 8415.10.90 gümrük tarife pozisyonlu (GTP) "Yalnız duvar tipi split klimalar", 8415.81 GTP’li "Yalnız duvar tipi split klimaların dış ünitesi (değişken soğutucu debili split klima sistemleri dış ünitesi hariç)" ile 8415.821 ve 8415.90 GTP’li "Yalnız duvar tipi split klimaların iç ünitesi" madde tanımlı eşya için CIF bedelinin % 25’i oranında dampinge karşı vergi şeklinde kesin önlem yürürlüğe konulmuştur.
(2) Bilahare söz konusu önlemin Malezya üzerinden etkisiz kılındığı yönünde Arçelik - LG Klima San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan ve Vestel Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından desteklenen şikayet üzerine yapılan soruşturma sonucunda, önlemi etkisiz kılmadığı tespit edilen 3 firma haricinde diğer firmalar tarafından önlemlerin etkisiz kılındığı yönündeki tespit çerçevesinde CIF bedelinin % 25’i oranında dampinge karşı vergi şeklinde kesin önlem Malezya menşeli ve/veya çıkışlı ürünleri kapsayacak şekilde genişletilmiştir.
(3) İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği, ÇHC menşeli klimaların söz konusu ticaret politikası önlemini etkisiz kılacak şekilde menşe yanıltması yapılarak Vietnam üzerinden ülkemize ihraç edildiği iddiası ile Müsteşarlığımıza başvuruda bulunmuştur.
(4) Bunun yanında, 28/2/2009 tarihli ve 27155 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2009/6 sayılı Tebliğ ile tamamlanan Malezya’ya yönelik önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde ÇHC’ye yönelik yürürlükte olan mezkur önlemin Vietnam, Endonezya, Filipinler, Pakistan ve Mısır üzerinden etkisiz kılındığına yönelik bulgulara ulaşılmıştır.
(5) Mevcut damping önleminin etkisiz kılındığına yönelik yeterli delillerin bulunması üzerine 25/7/2009 tarihli ve 27299 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2009/26 sayılı Tebliğ ile başlatılan önlemlerin etkisiz kılınmasına ilişkin soruşturma tamamlanmıştır.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 4412 sayılı Kanunla Değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun (Kanun), 20/10/1999 tarihli ve 13462 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde yürütülen önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı soruşturmanın sonuçlarını içermektedir.

Bilgilerin toplanması ve değerlendirilmesi

MADDE 3 – (1) Soruşturma için gerekli bilgilerin temini amacıyla, soruşturma konusu ülkelerin temsilciliklerine, söz konusu maddenin bilinen yerli üreticilerine (Arçelik - LG Klima San. ve Tic. A.Ş.; Vestel Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret A.Ş.); bilinen ithalatçılarına ve bilinen yabancı üretici/ihracatçılarına soru formları gönderilmiştir.

(2) İlk aşamada tarafların soru formlarını cevaplandırmaları için posta süresi dâhil 37 günlük süre verilmiştir. Sonraki aşamada Müsteşarlığımıza vaki makul süre uzatımı talepleri değerlendirilerek olumlu karşılanmış olup, ilgili taraflara normal süreye ilaveten ek süre verilmiştir.

(3) Bu süre içerisinde ilk etapta 5 ihracatçı firma, 23 ithalatçı firma ile yerli üreticilerden Arçelik - LG Klima San. ve Tic. A.Ş. soru formuna cevap vermiştir.

(4) İhracatçı/üretici firmalardan gelen cevapların ilk incelemesi neticesinde tespit edilen, soruşturmanın gidişatını etkileyecek mahiyetteki ciddi eksiklikler ilgili taraflara bildirilmiş ve kendilerine söz konusu eksikliklerin tamamlanması için ek süre verilmiştir.

(5) Endonezya’da mukim PT Changhong Elektrindo Utama unvanlı firma, soru formunun büyük bir kısmını Endonezya dilinde cevaplamış olup firmaya soru formunu Türkçe veya İngilizce dillerinden biriyle cevaplaması için ek süre verilmiştir. Fakat firma bu eksiklikleri tamamlamamıştır. Bu bağlamda, Yönetmelik’in 26 ncı maddesi çerçevesinde söz konusu firmanın işbirliğinde bulunmadığı addedilmiştir.

(6) Soruşturma kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin doğrulanması amacıyla Vietnam’da yerleşik işbirliğine gelen üretici/ihracatçı - Midea Air Conditioning Equipment (Vietnam) Co. Ltd.-, Mısır’da yerleşik işbirliğine gelen üretici/ihracatçı - International Company For Manufacturing Air Conditioning and Electrical Equipment (Unionaire Group) ve Misr Refrigeration and Air Conditioning Mfg. Co.- firmalarının idari merkezleri ve üretim tesislerinde yerinde doğrulama soruşturmaları gerçekleştirilmiştir.

(7) Soruşturma sürecinde, ihracatçı firması önlemleri etkisiz kılmadığı tespit edilen ithalatçı firmalar hariç tutularak, soru formuna cevap veren 8 ithalatçı firmanın idari merkezleri ve depolarında yerinde doğrulama soruşturmaları gerçekleştirilmiştir.

İlgili tarafların bilgilendirilmesi

MADDE 4 – (1) Soruşturma açılmasını müteakip, söz konusu ürünün yerli üreticilerine, Müsteşarlıkça tespit edilen ithalatçılarına, ilgili ülkelerde yerleşik ürünün bilinen ihracatçılarına ve diğer bütün ihracatçıların da bilgilendirilmesi için ilgili ülkelerin Ankara’daki temsilciliklerine ilgili soru formlarına, inceleme raporunun gizli olmayan özetine ve soruşturma açılış Tebliğine ulaşmalarını temin etmek için soruşturma açılışına ilişkin bildirimde bulunulmuştur.

(2) Yerinde doğrulama soruşturması gerçekleştirilen ithalatçı ve ihracatçı firmalara, karara esas teşkil edecek bilgi ve bulguları içeren firma özel nihai bildirimleri ile söz konusu ülkelerin Ankara’daki temsilciliklerine nihai bildirimler iletilmiş olup, talep edenlere ek süre verilmiş ve nihai bildirimdeki hususlara ilişkin görüşlerini sunma imkânı tanınmıştır.

(3) Ayrıca, soruşturma sürecinin her aşamasında soruşturma ile ilgili bilgi ve belge sunma talebinde bulunan ilgili taraflar ile de muhtelif görüşmeler yapılmış olup, kendileri tarafından sunulan nesnel bilgiler de soruşturma sürecinde dikkate alınmıştır.

Soruşturma dönemi

MADDE 5 – (1) Soruşturma dönemi olarak, dampinge karşı önlemin öncesi ve sonrasını kapsayan ticaretin gerçekleştirilme şeklindeki değişikliği incelemeye olanak verecek şekilde, 1/1/2005-31/7/2009 dönemi esas alınmıştır.

İKİNCİ KISIM

Önlemlerin Etkisiz Kılınmasına İlişkin Belirlemeler

BİRİNCİ BÖLÜM

Genel

MADDE 6 – (1) ÇHC menşeli eşya ithalatında önlemin etkisiz kılındığına ilişkin 2009/6 sayılı Tebliğ ile tamamlanan soruşturmada Malezya haricindeki ülkeler menşeli beyan edilen eşya için yapılan tespitler ve İstanbul Maden ve Metal İhracatçıları Birliğinin Vietnam’dan yapılmakta olan klima ithalatının artışına dair iddiası İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Mevzuat hükümleri çerçevesinde soruşturulmuştur.

(2) Yapılan incelemede; alınan dampinge karşı önlem sonrasında bahse konu ürünün genel ithalatında değer bazında hızlı bir artışın olduğu, bununla birlikte anılan dampinge karşı önlem sonrasında ÇHC’den yapılan ithalatta bir düşüş eğilimi ile birlikte üçüncü ülkelerden (özellikle Vietnam ve Mısır’dan) ithalatta ciddi bir artış olduğu belirlenmiştir.

(3) Ayrıca, orijinal dampinge karşı soruşturmada adı geçen ÇHC’de mukim üretici/ihracatçı firmaların ürettiği soruşturma konusu klimalar ile Endonezya, Filipinler, Pakistan ve Vietnam’da yerleşik firmalar tarafından üretilerek ihraç edildiği beyan edilen soruşturma konusu klimalar karşılaştırılmış olup, soruşturma konusu ülkede mukim işbirliğinde bulunmayan firmaların üretmiş olduklarını beyan ettikleri klimalarla aralarında önemli ölçüde özdeşlikler tespit edilmiştir.

(4) Soruşturma kapsamında esaslı bilgi veya belgeleri sağlamayan firmaların işbirliğinde bulunmadığı kabul edilmiştir.

Soruşturma konusu ürün ithalatının gelişimi

MADDE 7 – (1) Soruşturma konusu eşyada dampinge karşı önlemin ilgili G.T.İ.P.’larında yer alan “yalnız duvar tipi split klimalar, bunların iç ve dış üniteleri”ne uygulanıyor olması sebebiyle ithalat rakamlarında ve gümrük beyannamesi bazında rakamlarda kesinlikten uzak bir durum bulunmaktadır. Bu sebeple bu bölümde 8415.10.90 G.T.İ.P. ve “kg” ölçü birimi bazında yapılmış değerlendirmeler yer almaktadır.

(2) 8415.10.90 G.T.İ.P.’lu eşyanın genel ithalatı 2008’de 2007’ye (186,7 milyon ABD Doları) göre % 12 düşüşle 164,3 milyon ABD Doları seviyesinde gerçekleşmiştir.

(3) Temmuz 2006 tarihinden itibaren önleme konu ÇHC’den yapılan ithalat azalış eğilimindedir. 2006’da 113.024.259 ABD Doları olan ÇHC ithalatı, 2007’de % 61 azalma ile 44,7 milyon ABD Doları düzeyinde gerçekleşmiş, bu rakam 2008’de % 47 artarak 66 milyon ABD Doları seviyesini bulmuştur.

(4) Soruşturma konusu ülkeler arasında yer alan Endonezya’dan 2004 – 2007 döneminde hiç ithalat yokken, 2008’de 81.143 Kg ve 346.816 ABD Doları seviyesinde ithalat gerçekleştirilmiştir.

(5) Keza, Filipinler’den 2004 – 2007 döneminde hiç ithalat yokken, 2008’de 61.300 Kg ve 317.318 ABD Doları tutarında ithalat gerçekleştirilmiştir. Soruşturmanın açılması ile birlikte 2009 yılında Filipinler’den ithalat gerçekleşmemiştir.

(6) Önlem konusu klimalar ithalatında aynı şekilde göze çarpan ülkelerden birisi de Pakistan’dır. Bu ülkeden de 2004 – 2007 döneminde hiç ithalat yapılmamışken, 2008’de 235.069 Kg ve 1.590.036 ABD Doları düzeyinde ithalat yapılmıştır.

(7) Soruşturma konusu diğer ülke olan Vietnam’a ait ithalat kaydı da Mısır harici soruşturma konusu ülkelerin kaydına benzer seyir arz etmektedir. Vietnam’dan Türkiye’ye 2004 – 2007 yıllarında hiç ithalat bulunmazken, 2008 senesinde 7,5 milyon ABD Doları kıymetinde ithalat gerçekleşmiştir.

(8) Mısır’dan yapılan klima ithalatı ise 2004’te 3,6 milyon ABD Doları, 2005’te 2,5 milyon ABD Doları, 2006’da 6,1 milyon ABD Doları, 2007’de 10,9 milyon ABD Doları ve 2008’de 15,6 milyon ABD Doları düzeyinde gerçekleşmiştir.

(9) Diğer taraftan, inceleme konusu mamul eşyada, bunun iç ve dış üniteleri ile yedek parça ve aksamının yer aldığı G.T.İ.P.’larında ÇHC’nin soruşturma konusu ülkelere yaptığı ihracat 2005 – 2008 döneminde artış göstermektedir. Bu husus, orijinal önlem konusu ÇHC menşeli eşyanın soruşturma konusu ülkelerde yerleşik imalat derinliği olmayan veya olsa bile yeterli kapasitesi bulunmayan firmalar üzerinden aktarıldığına dair firma bazlı tespitleri desteklemektedir.

Önlemin etkisiz kılınmasına ilişkin belirlemeler

MADDE 8 – (1) Soruşturma çerçevesinde yapılan incelemeler sonucunda, Mısır’da mukim üretici/ihracatçı firmalardan Unionaire Group ve Misr Refrigeration and Air Conditioning Mfg. Co. unvanlı üretici/ihracatçı firmaların üretici niteliğini haiz olduğu, soruşturma konusu eşyanın üretim sürecinde esaslı işlem yaptığı ve ÇHC menşeli ürünleri menşe yanıltması yapmak suretiyle Türkiye’ye ihraç etmediği, gerek sunulan bilgi ve belgelerden gerekse yerinde doğrulama soruşturması sırasında elde edilen bilgi ve belgelerden tespit edilmiş ve bu bağlamda mevcut önlemi etkisiz kılmadığı değerlendirilmiştir.

(2) Vietnam, Endonezya, Filipinler ve Pakistan’da mukim üretici/ihracatçı firmalar ile bu firmalarca üretilmiş olduğu beyan edilen soruşturma konusu klimaları Türkiye’ye ihraç eden firmaların, soruşturma sürecinde tespit edilen bilgi, belge ve bulgular ışığında mevcut önlemi etkisiz kıldığı tespit edilmiştir.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Sonuç ve Karar

Sonuç

MADDE 9 – (1) Önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı yürütülen soruşturma sürecinde, Mısır menşeli/çıkışlı olduğu beyan edilen soruşturma konusu eşyayı ülkemize ihraç eden Unionaire Group ve Misr Refrigeration and Air Conditioning Mfg. Co. firmalarının üretici niteliğini haiz olduğuna ve ÇHC’ye yönelik yürürlükte olan CIF bedelin %25’i oranındaki önlemi etkisiz kılmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu iki firma dışında Mısır’dan Türkiye’ye soruşturma konusu ürün ihracatı yapan başka firma olmaması nedeniyle Mısır’a önlemin teşmil edilmemesi gerektiği değerlendirilmiştir.

(2) Vietnam, Endonezya, Filipinler ve Pakistan’da mukim üretici/ihracatçı firmalar ile bu firmalarca üretilmiş olduğu beyan edilen soruşturma konusu klimaları Türkiye’ye ihraç eden firmaların, yürürlükteki dampinge karşı vergiden kaçınma dışında yeterli bir haklı nedeni veya ekonomik gerekçesi bulunmayan bir uygulama, işlem veya iş sonucunda, Türkiye ile mezkur ülkeler arasındaki soruşturmaya konu ürün ticaretinin gerçekleştirilme şeklinde bir değişiklik meydana getirilmek suretiyle İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2006/20 sayılı Tebliğ ile yürürlüğe konulan dampinge karşı önlemi etkisiz kıldıkları tespit edilmiştir.

Karar

MADDE 10 – (1) Soruşturma çerçevesinde elde edilen bilgiler doğrultusunda, aşağıda yer alan tabloda gösterildiği üzere Vietnam, Endonezya, Filipinler ve Pakistan menşeli olarak beyan edilen ve/veya bu ülkeler çıkışlı soruşturma konusu ürün ithalatında, 26/7/2006 tarih ve 26240 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2006/20 sayılı Tebliğ kapsamı eşya için uygulamaya konulan dampinge karşı önlem ile aynı oranda dampinge karşı kesin önlemin yürürlüğe konulmasına karar verilmiştir.

G.T.P

Madde İsmi

Menşe/Çıkış

Ülkesi

Dampinge Karşı

Önlem

(CIF % )

8415.10.90

8415.81

8415.90

Yalnız duvar tipi split klimalar

Yalnız duvar tipi split klimaların dış ünitesi (Değişken soğutucu debili split klima sistemleri dış ünitesi hariç)

Yalnız duvar tipi split klimaların iç ünitesi

Vietnam

% 25

Endonezya

Filipinler

Pakistan

Uygulama

MADDE 11 – (1) Gümrük İdareleri, iş bu Tebliğin “Karar” matlaplı 10 uncu maddesinde yer alan tabloda gümrük tarife pozisyonları, tanımı ve menşe/çıkış ülkesi belirtilen eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamında ithalatında karşısında gösterilen oranda dampinge karşı önlemi uygular.

Yürürlük

MADDE 12 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 13 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.

————————————

1 Söz konusu ürünlere ait ilgili Tebliğlerde (2006/20 ve 2009/6) duvar tipi split klimalara ait iç ünitelerin 8415.82 AS Pozisyonunda sınıflandırıldığı belirtilmektedir. Ancak, Dünya Gümrük Örgütü Armonize Sistem Komitesi 38 inci Dönem Toplantılarında alınan Karar doğrultusunda söz konusu iç ünitelerin 8415.90 alt pozisyonunda sınıflandırılmasına dair uygulama değişikliği 11/7/2007 tarih ve 26579 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir

4 Ocak 2011 SALI

Resmî Gazete

Sayı : 27805

TEBLİĞ

Dış Ticaret Müsteşarlığından:

İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ

(TEBLİĞ NO: 2011/3)

BİRİNCİ KISIM

Genel Bilgi ve İşlemler

Soruşturma

MADDE 1 – (1) 26/7/2006 tarih ve 26240 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren "İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2006/20 sayılı Tebliğ" ile Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli, 8415.10.90 gümrük tarife pozisyonlu (GTP) "Yalnız duvar tipi split klimalar", 8415.81 GTP’li "Yalnız duvar tipi split klimaların dış ünitesi (değişken soğutucu debili split klima sistemleri dış ünitesi hariç)" ile 8415.821 ve 8415.90 GTP’li "Yalnız duvar tipi split klimaların iç ünitesi" madde tanımlı eşya için CIF bedelinin % 25’i oranında dampinge karşı vergi şeklinde kesin önlem yürürlüğe konulmuştur.

(2) Bilahare söz konusu önlemin Malezya üzerinden etkisiz kılındığı yönünde Arçelik - LG Klima San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan ve Vestel Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından desteklenen şikayet üzerine yapılan soruşturma sonucunda, önlemi etkisiz kılmadığı tespit edilen 3 firma haricinde diğer firmalar tarafından önlemlerin etkisiz kılındığı yönündeki tespit çerçevesinde CIF bedelinin % 25’i oranında dampinge karşı vergi şeklinde kesin önlem Malezya menşeli ve/veya çıkışlı ürünleri kapsayacak şekilde genişletilmiştir.

(3) İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği, ÇHC menşeli klimaların söz konusu ticaret politikası önlemini etkisiz kılacak şekilde menşe yanıltması yapılarak Vietnam üzerinden ülkemize ihraç edildiği iddiası ile Müsteşarlığımıza başvuruda bulunmuştur.

(4) Bunun yanında, 28/2/2009 tarihli ve 27155 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2009/6 sayılı Tebliğ ile tamamlanan Malezya’ya yönelik önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde ÇHC’ye yönelik yürürlükte olan mezkur önlemin Vietnam, Endonezya, Filipinler, Pakistan ve Mısır üzerinden etkisiz kılındığına yönelik bulgulara ulaşılmıştır.

(5) Mevcut damping önleminin etkisiz kılındığına yönelik yeterli delillerin bulunması üzerine 25/7/2009 tarihli ve 27299 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2009/26 sayılı Tebliğ ile başlatılan önlemlerin etkisiz kılınmasına ilişkin soruşturma tamamlanmıştır.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 4412 sayılı Kanunla Değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun (Kanun), 20/10/1999 tarihli ve 13462 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde yürütülen önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı soruşturmanın sonuçlarını içermektedir.

Bilgilerin toplanması ve değerlendirilmesi

MADDE 3 – (1) Soruşturma için gerekli bilgilerin temini amacıyla, soruşturma konusu ülkelerin temsilciliklerine, söz konusu maddenin bilinen yerli üreticilerine (Arçelik - LG Klima San. ve Tic. A.Ş.; Vestel Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret A.Ş.); bilinen ithalatçılarına ve bilinen yabancı üretici/ihracatçılarına soru formları gönderilmiştir.

(2) İlk aşamada tarafların soru formlarını cevaplandırmaları için posta süresi dâhil 37 günlük süre verilmiştir. Sonraki aşamada Müsteşarlığımıza vaki makul süre uzatımı talepleri değerlendirilerek olumlu karşılanmış olup, ilgili taraflara normal süreye ilaveten ek süre verilmiştir.

(3) Bu süre içerisinde ilk etapta 5 ihracatçı firma, 23 ithalatçı firma ile yerli üreticilerden Arçelik - LG Klima San. ve Tic. A.Ş. soru formuna cevap vermiştir.

(4) İhracatçı/üretici firmalardan gelen cevapların ilk incelemesi neticesinde tespit edilen, soruşturmanın gidişatını etkileyecek mahiyetteki ciddi eksiklikler ilgili taraflara bildirilmiş ve kendilerine söz konusu eksikliklerin tamamlanması için ek süre verilmiştir.

(5) Endonezya’da mukim PT Changhong Elektrindo Utama unvanlı firma, soru formunun büyük bir kısmını Endonezya dilinde cevaplamış olup firmaya soru formunu Türkçe veya İngilizce dillerinden biriyle cevaplaması için ek süre verilmiştir. Fakat firma bu eksiklikleri tamamlamamıştır. Bu bağlamda, Yönetmelik’in 26 ncı maddesi çerçevesinde söz konusu firmanın işbirliğinde bulunmadığı addedilmiştir.

(6) Soruşturma kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin doğrulanması amacıyla Vietnam’da yerleşik işbirliğine gelen üretici/ihracatçı - Midea Air Conditioning Equipment (Vietnam) Co. Ltd.-, Mısır’da yerleşik işbirliğine gelen üretici/ihracatçı - International Company For Manufacturing Air Conditioning and Electrical Equipment (Unionaire Group) ve Misr Refrigeration and Air Conditioning Mfg. Co.- firmalarının idari merkezleri ve üretim tesislerinde yerinde doğrulama soruşturmaları gerçekleştirilmiştir.

(7) Soruşturma sürecinde, ihracatçı firması önlemleri etkisiz kılmadığı tespit edilen ithalatçı firmalar hariç tutularak, soru formuna cevap veren 8 ithalatçı firmanın idari merkezleri ve depolarında yerinde doğrulama soruşturmaları gerçekleştirilmiştir.

İlgili tarafların bilgilendirilmesi

MADDE 4 – (1) Soruşturma açılmasını müteakip, söz konusu ürünün yerli üreticilerine, Müsteşarlıkça tespit edilen ithalatçılarına, ilgili ülkelerde yerleşik ürünün bilinen ihracatçılarına ve diğer bütün ihracatçıların da bilgilendirilmesi için ilgili ülkelerin Ankara’daki temsilciliklerine ilgili soru formlarına, inceleme raporunun gizli olmayan özetine ve soruşturma açılış Tebliğine ulaşmalarını temin etmek için soruşturma açılışına ilişkin bildirimde bulunulmuştur.

(2) Yerinde doğrulama soruşturması gerçekleştirilen ithalatçı ve ihracatçı firmalara, karara esas teşkil edecek bilgi ve bulguları içeren firma özel nihai bildirimleri ile söz konusu ülkelerin Ankara’daki temsilciliklerine nihai bildirimler iletilmiş olup, talep edenlere ek süre verilmiş ve nihai bildirimdeki hususlara ilişkin görüşlerini sunma imkânı tanınmıştır.

(3) Ayrıca, soruşturma sürecinin her aşamasında soruşturma ile ilgili bilgi ve belge sunma talebinde bulunan ilgili taraflar ile de muhtelif görüşmeler yapılmış olup, kendileri tarafından sunulan nesnel bilgiler de soruşturma sürecinde dikkate alınmıştır.

Soruşturma dönemi

MADDE 5 – (1) Soruşturma dönemi olarak, dampinge karşı önlemin öncesi ve sonrasını kapsayan ticaretin gerçekleştirilme şeklindeki değişikliği incelemeye olanak verecek şekilde, 1/1/2005-31/7/2009 dönemi esas alınmıştır.

İKİNCİ KISIM

Önlemlerin Etkisiz Kılınmasına İlişkin Belirlemeler

BİRİNCİ BÖLÜM

Genel

MADDE 6 – (1) ÇHC menşeli eşya ithalatında önlemin etkisiz kılındığına ilişkin 2009/6 sayılı Tebliğ ile tamamlanan soruşturmada Malezya haricindeki ülkeler menşeli beyan edilen eşya için yapılan tespitler ve İstanbul Maden ve Metal İhracatçıları Birliğinin Vietnam’dan yapılmakta olan klima ithalatının artışına dair iddiası İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Mevzuat hükümleri çerçevesinde soruşturulmuştur.

(2) Yapılan incelemede; alınan dampinge karşı önlem sonrasında bahse konu ürünün genel ithalatında değer bazında hızlı bir artışın olduğu, bununla birlikte anılan dampinge karşı önlem sonrasında ÇHC’den yapılan ithalatta bir düşüş eğilimi ile birlikte üçüncü ülkelerden (özellikle Vietnam ve Mısır’dan) ithalatta ciddi bir artış olduğu belirlenmiştir.

(3) Ayrıca, orijinal dampinge karşı soruşturmada adı geçen ÇHC’de mukim üretici/ihracatçı firmaların ürettiği soruşturma konusu klimalar ile Endonezya, Filipinler, Pakistan ve Vietnam’da yerleşik firmalar tarafından üretilerek ihraç edildiği beyan edilen soruşturma konusu klimalar karşılaştırılmış olup, soruşturma konusu ülkede mukim işbirliğinde bulunmayan firmaların üretmiş olduklarını beyan ettikleri klimalarla aralarında önemli ölçüde özdeşlikler tespit edilmiştir.

(4) Soruşturma kapsamında esaslı bilgi veya belgeleri sağlamayan firmaların işbirliğinde bulunmadığı kabul edilmiştir.

Soruşturma konusu ürün ithalatının gelişimi

MADDE 7 – (1) Soruşturma konusu eşyada dampinge karşı önlemin ilgili G.T.İ.P.’larında yer alan “yalnız duvar tipi split klimalar, bunların iç ve dış üniteleri”ne uygulanıyor olması sebebiyle ithalat rakamlarında ve gümrük beyannamesi bazında rakamlarda kesinlikten uzak bir durum bulunmaktadır. Bu sebeple bu bölümde 8415.10.90 G.T.İ.P. ve “kg” ölçü birimi bazında yapılmış değerlendirmeler yer almaktadır.

(2) 8415.10.90 G.T.İ.P.’lu eşyanın genel ithalatı 2008’de 2007’ye (186,7 milyon ABD Doları) göre % 12 düşüşle 164,3 milyon ABD Doları seviyesinde gerçekleşmiştir.

(3) Temmuz 2006 tarihinden itibaren önleme konu ÇHC’den yapılan ithalat azalış eğilimindedir. 2006’da 113.024.259 ABD Doları olan ÇHC ithalatı, 2007’de % 61 azalma ile 44,7 milyon ABD Doları düzeyinde gerçekleşmiş, bu rakam 2008’de % 47 artarak 66 milyon ABD Doları seviyesini bulmuştur.

(4) Soruşturma konusu ülkeler arasında yer alan Endonezya’dan 2004 – 2007 döneminde hiç ithalat yokken, 2008’de 81.143 Kg ve 346.816 ABD Doları seviyesinde ithalat gerçekleştirilmiştir.

(5) Keza, Filipinler’den 2004 – 2007 döneminde hiç ithalat yokken, 2008’de 61.300 Kg ve 317.318 ABD Doları tutarında ithalat gerçekleştirilmiştir. Soruşturmanın açılması ile birlikte 2009 yılında Filipinler’den ithalat gerçekleşmemiştir.

(6) Önlem konusu klimalar ithalatında aynı şekilde göze çarpan ülkelerden birisi de Pakistan’dır. Bu ülkeden de 2004 – 2007 döneminde hiç ithalat yapılmamışken, 2008’de 235.069 Kg ve 1.590.036 ABD Doları düzeyinde ithalat yapılmıştır.

(7) Soruşturma konusu diğer ülke olan Vietnam’a ait ithalat kaydı da Mısır harici soruşturma konusu ülkelerin kaydına benzer seyir arz etmektedir. Vietnam’dan Türkiye’ye 2004 – 2007 yıllarında hiç ithalat bulunmazken, 2008 senesinde 7,5 milyon ABD Doları kıymetinde ithalat gerçekleşmiştir.

(8) Mısır’dan yapılan klima ithalatı ise 2004’te 3,6 milyon ABD Doları, 2005’te 2,5 milyon ABD Doları, 2006’da 6,1 milyon ABD Doları, 2007’de 10,9 milyon ABD Doları ve 2008’de 15,6 milyon ABD Doları düzeyinde gerçekleşmiştir.

(9) Diğer taraftan, inceleme konusu mamul eşyada, bunun iç ve dış üniteleri ile yedek parça ve aksamının yer aldığı G.T.İ.P.’larında ÇHC’nin soruşturma konusu ülkelere yaptığı ihracat 2005 – 2008 döneminde artış göstermektedir. Bu husus, orijinal önlem konusu ÇHC menşeli eşyanın soruşturma konusu ülkelerde yerleşik imalat derinliği olmayan veya olsa bile yeterli kapasitesi bulunmayan firmalar üzerinden aktarıldığına dair firma bazlı tespitleri desteklemektedir.

Önlemin etkisiz kılınmasına ilişkin belirlemeler

MADDE 8 – (1) Soruşturma çerçevesinde yapılan incelemeler sonucunda, Mısır’da mukim üretici/ihracatçı firmalardan Unionaire Group ve Misr Refrigeration and Air Conditioning Mfg. Co. unvanlı üretici/ihracatçı firmaların üretici niteliğini haiz olduğu, soruşturma konusu eşyanın üretim sürecinde esaslı işlem yaptığı ve ÇHC menşeli ürünleri menşe yanıltması yapmak suretiyle Türkiye’ye ihraç etmediği, gerek sunulan bilgi ve belgelerden gerekse yerinde doğrulama soruşturması sırasında elde edilen bilgi ve belgelerden tespit edilmiş ve bu bağlamda mevcut önlemi etkisiz kılmadığı değerlendirilmiştir.

(2) Vietnam, Endonezya, Filipinler ve Pakistan’da mukim üretici/ihracatçı firmalar ile bu firmalarca üretilmiş olduğu beyan edilen soruşturma konusu klimaları Türkiye’ye ihraç eden firmaların, soruşturma sürecinde tespit edilen bilgi, belge ve bulgular ışığında mevcut önlemi etkisiz kıldığı tespit edilmiştir.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Sonuç ve Karar

Sonuç

MADDE 9 – (1) Önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı yürütülen soruşturma sürecinde, Mısır menşeli/çıkışlı olduğu beyan edilen soruşturma konusu eşyayı ülkemize ihraç eden Unionaire Group ve Misr Refrigeration and Air Conditioning Mfg. Co. firmalarının üretici niteliğini haiz olduğuna ve ÇHC’ye yönelik yürürlükte olan CIF bedelin %25’i oranındaki önlemi etkisiz kılmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu iki firma dışında Mısır’dan Türkiye’ye soruşturma konusu ürün ihracatı yapan başka firma olmaması nedeniyle Mısır’a önlemin teşmil edilmemesi gerektiği değerlendirilmiştir.

(2) Vietnam, Endonezya, Filipinler ve Pakistan’da mukim üretici/ihracatçı firmalar ile bu firmalarca üretilmiş olduğu beyan edilen soruşturma konusu klimaları Türkiye’ye ihraç eden firmaların, yürürlükteki dampinge karşı vergiden kaçınma dışında yeterli bir haklı nedeni veya ekonomik gerekçesi bulunmayan bir uygulama, işlem veya iş sonucunda, Türkiye ile mezkur ülkeler arasındaki soruşturmaya konu ürün ticaretinin gerçekleştirilme şeklinde bir değişiklik meydana getirilmek suretiyle İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2006/20 sayılı Tebliğ ile yürürlüğe konulan dampinge karşı önlemi etkisiz kıldıkları tespit edilmiştir.

Karar

MADDE 10 – (1) Soruşturma çerçevesinde elde edilen bilgiler doğrultusunda, aşağıda yer alan tabloda gösterildiği üzere Vietnam, Endonezya, Filipinler ve Pakistan menşeli olarak beyan edilen ve/veya bu ülkeler çıkışlı soruşturma konusu ürün ithalatında, 26/7/2006 tarih ve 26240 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2006/20 sayılı Tebliğ kapsamı eşya için uygulamaya konulan dampinge karşı önlem ile aynı oranda dampinge karşı kesin önlemin yürürlüğe konulmasına karar verilmiştir.

G.T.P

Madde İsmi

Menşe/Çıkış

Ülkesi

Dampinge Karşı

Önlem

(CIF % )

8415.10.90

8415.81

8415.90

Yalnız duvar tipi split klimalar

Yalnız duvar tipi split klimaların dış ünitesi (Değişken soğutucu debili split klima sistemleri dış ünitesi hariç)

Yalnız duvar tipi split klimaların iç ünitesi

Vietnam

% 25

Endonezya

Filipinler

Pakistan

Uygulama

MADDE 11 – (1) Gümrük İdareleri, iş bu Tebliğin “Karar” matlaplı 10 uncu maddesinde yer alan tabloda gümrük tarife pozisyonları, tanımı ve menşe/çıkış ülkesi belirtilen eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamında ithalatında karşısında gösterilen oranda dampinge karşı önlemi uygular.

Yürürlük

MADDE 12 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 13 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.

————————————

1 Söz konusu ürünlere ait ilgili Tebliğlerde (2006/20 ve 2009/6) duvar tipi split klimalara ait iç ünitelerin 8415.82 AS Pozisyonunda sınıflandırıldığı belirtilmektedir. Ancak, Dünya Gümrük Örgütü Armonize Sistem Komitesi 38 inci Dönem Toplantılarında alınan Karar doğrultusunda söz konusu iç ünitelerin 8415.90 alt pozisyonunda sınıflandırılmasına dair uygulama değişikliği 11/7/2007 tarih ve 26579 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir

8415.83.00.90.00 (Diğerleri “belirli salon tipi sıcak ve soğuk hava cihazları (fancoil)”

2010-06-03T23:24:00.000-07:00

31 Mayıs 2010 PAZARTESİ

Resmî Gazete

Sayı : 27597

TEBLİĞ

Dış Ticaret Müsteşarlığından:

İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ

(2010/16)

BİRİNCİ KISIM

Genel Bilgi ve İşlemler

Soruşturma

MADDE 1 – (1) Yerli üreticiler Üntes Isıtma Klima Soğutma Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Havalandırma Endüstri San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan ve Alarko Carrier Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Aldağ Isıtma Soğutma Klima San. ve Tic. A.Ş. tarafından desteklenen başvuru üzerine, Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli “belirli salon tipi sıcak ve soğuk hava cihazları (fancoil)”nın (STSSHC) Türkiye’ye ithalatına ilişkin olarak 25/7/2009 tarih ve 27299 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2009/23 sayılı Tebliğ (2009/23 sayılı Tebliğ) ile başlatılan damping soruşturması, Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanmıştır.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 4412 sayılı Kanunla Değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarih ve 99/13482 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde yürütülen damping soruşturması sonuçlarını içermektedir.

Yerli üretim dalının temsil niteliği

MADDE 3 – (1) Yönetmeliğin 20 nci maddesi uyarınca şikayet yerli üretim dalı adına yapılmış ve bu bağlamda şikayetçi üreticilerin yerli üretim dalını temsil ettiği anlaşılmıştır.

İlgili tarafların bilgilendirilmesi ve bilgilerin değerlendirilmesi

MADDE 4 – (1) Soruşturma açılmasını müteakip, söz konusu ürünün yerli üreticilerine, Müsteşarlıkça tespit edilen ithalatçılarına, ÇHC’de yerleşik ürünün bilinen ihracatçılarına ve diğer bütün ihracatçıların da bilgilendirilmesi için ÇHC Ankara Büyükelçiliğine ilgili soru formları, başvurunun gizli olmayan özeti ve soruşturma açılış Tebliğine ulaşmalarını teminen soruşturma açılışına ilişkin bildirimde bulunulmuştur.

(2) Taraflara Müsteşarlık internet sitesinde yer alan soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dahil 37 gün süre tanınmış, tarafların süre uzatımı yönündeki makul talepleri karşılanmıştır.

(3) ÇHC’de yerleşik McQuay International ve Gree Electric Appliance, Inc. of Zhuhai firmalarından soru formuna cevap alınmıştır. Adı geçen firmalardan alınan cevapların damping soruşturmasında ihtiyaç duyulan temel bazı verilerden yoksun bulunması nedeniyle söz konusu firmalar eksikliklerle ilgili olarak bilgilendirilmiş ve bu eksiklere ilişkin ek açıklama için kendilerine süre tanınmıştır. Verilen süre zarfında talep edilen eksiklikler ve açıklamalara ilişkin olarak; McQuay International firmasından ürün bazında detaylı maliyetlere ve ürün tiplerine ilişkin açıklamalar alınamamış, ayrıca maliyet tabloları ve satış tablolarında yer alan ürün kodları eşleştirilememiştir. Gree Electric Appliance, Inc. of Zhuhai firmasından talep edilen ürün tanımlamaları ve ürün kodlarında sorunlar olduğu anlaşılmış ve firmanın ürettiği ürünlere ilişkin olarak gönderdiği bilgilerin soruşturma konusu ürünle ne şekilde ilişkilendirilebileceği konusunda tatmin edici bir bilgi alınamamıştır.

(4) Yukarıda açıklanan nedenlerle McQuay International ve Gree Electric Appliance, Inc. of Zhuhai firmalarının Yönetmeliğin 26 ncı maddesi çerçevesinde işbirliğinde bulunmadığı kabul edilmiş ve dampinge ilişkin belirlemeler eldeki verilere göre yapılmıştır.

(5) Diğer taraftan soru formlarının doldurulması için verilen süre dolduktan yaklaşık iki ay sonra formlara ilişkin bilgiler gönderen Stiebel Eltron International firması tarafından gönderilen bilgiler dikkate alınmamıştır. Nihai bildirim yapılması akabinde firmadan alınan görüşler incelenmiş ancak bu kararda bir değişikliğe gidilmemiştir.

(6) Soruşturma döneminde ÇHC’den soruşturma konusu ürünü ithal ettiği belirlenen 18 ithalatçı firmaya "ithalatçı soru formu" gönderilmiş, bunların 10’undan yanıt alınmıştır. Nihai bildirim sonrasında Airfel Isıtma Soğutma Sistemleri San. Tic. A.Ş. firması soruşturma konusu ürünü üretme kapasitesi bulunduğunu ifade etmiş ancak soruşturma döneminde firmanın kayda değer bir üretimi bulunmaması ve önemli ithalatçı firmalardan olması nedeniyle firma ithalatçı olarak değerlendirilmiştir.

(7) Şikâyetçi yerli üretici firmalar, soruşturma süresince Müsteşarlık ile işbirliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgileri temin etmiştir.

(8) Nihai bildirim sonrasında ve soruşturma boyunca tarafların ortaya koyduğu yazılı görüşlerden nesnel ve konuyla ilgili olanlar çalışmalarda dikkate alınmıştır. Bunlara işbu tebliğin ilgili bölümlerde yer verilmiştir.

Yerinde doğrulama soruşturmaları

MADDE 5 – (1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi çerçevesinde, zarara ilişkin bilgilerin güncelleştirilmesi ve doğrulanması için şikayetçi yerli üreticilerden Üntes Isıtma Klima Soğutma Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin Ankara Kazan’da yer alan üretim ve idari merkezlerinde yerinde doğrulama soruşturması yapılmıştır.

(2) Soruşturmaya konu ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçılardan işbirliği olmadığından yurtdışında yerinde doğrulama soruşturması gerçekleştirilmemiştir.

(3) İthalatçılar tarafından sunulan bilgilerin yeterli delillerle desteklenenleri dikkate alınmış olup, ithalatçılar nezdinde yerinde doğrulama soruşturmasına gerek görülmemiştir.

Soruşturma dönemi

MADDE 6 – (1) Damping belirlemesi için 1/1/2008–31/12/2008 tarihleri arası soruşturma dönemi (SD) olarak kabul edilmiştir. Yerli sanayinin önemli bir kısmının üretime 2006 yılı sonlarında başladığı göz önüne alınarak zarar belirlemesinde veri toplama ve analiz için 1/1/2007–31/12/2008 arasındaki dönem esas alınmıştır.

İKİNCİ KISIM

Soruşturma Konusu Ürün ve Benzer Ürün

Genel

MADDE 7 – (1) Soruşturma normal olarak 8415.83.00.90.00 (Diğerleri) gümrük tarife istatistik pozisyonu (GTİP) altında sınıflandırılan ÇHC menşeli “belirli salon tipi sıcak ve soğuk hava cihazları (fancoil)” (STSSHC) için başlatılmıştır.

(2) Söz konusu GTİP altında soruşturma konusu ürün haricinde farklı ürünler bulunmakla birlikte bu GTİP’ten yapılan ithalatın önemli bölümünü STSSHC’lerin oluşturduğu anlaşılmaktadır. Diğer taraftan soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde soruşturma konusu maddenin yukarıda belirtilen GTİP’ler dışında bir sınıflandırma altında ithal edildiğine ilişkin herhangi bir bulgu edinilmemiştir.

(3) Soruşturma konusu ürün temelde radyatörün gelişmişi olup soğutma da yapabilmekte ve ortamı sıcak veya soğuk hava üfleyerek iklimlendirmektedir. STSSHC bünyesinde iki ana temel ürün batarya ve fan-motor grubudur. Ürünün üretiminde kullanılan diğer önemli girdi ise galvanizli sac olmaktadır. Merkezi kazan dairesi veya soğutma merkezinde soğutulan veya ısıtılan su pompa vasıtası ile STSSHC içindeki bataryadan geçer ve fan grubu da mekana ısıtılan veya soğutulan havayı üfleyerek ortamı iklimlendirir.

(4) STSSHC genellikle soğutma ihtiyacı hissedilen alışveriş merkezi ofis gibi büyük ticari ve endüstriyel binalarda ve büyük konut projelerinde vs. kullanılabilmektedir.

(5) STSSHC cihazları temelde yer tipi ve tavan tipi olmaktadır. Bu tipler de kendi içlerinde kabinli ve gizli olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Ürün seçiminde soğutma kapasitesi esas alınarak cihazın kullanılacağı mekâna uygun tip seçimi yapılmaktadır. Ayrıca, ürünlerin aynı anda yalnızca ısıtma veya soğutma yapması isteniyorsa 2 borulu; cihazların aynı anda hem ısıtma hem soğutma yapması isteniyorsa 4 borulu STSSHC’ler kullanılabilmektedir. Tiplere yönelik ayrımlar ürünlerin maliyet ve fiyat farklılıklarının da temelini oluşturmaktadır.

(6) Yerli üreticiler tarafından üretilen STSSHC’ler ile soruşturma konusu ülkeden ithal edilen STSSHC’ler işlevsel özellikleri, fiziki özellikleri, dağıtım kanalları, kullanım amaçları, tüketicilerin algılaması ve birbirini ikame edebilmeleri açısından aynı ya da benzer özellikler göstermektedir.

(7) İthalatçı firmalar tarafından ithal edilen soruşturma konusu ürünün tercih sebepleri arasında fiyat ve kalite gösterilmektedir. Yerli ürünün kalitesinin ithal ürüne göre yetersiz olduğuna ve ithal ürünlerin ve yerli üretimin gerekli nitelikleri sağlayamadığına yönelik iddialar; yerli ürünlerin de CE ve Avrupa Birliği uyum belgelerine sahip olmaları ve yerli üreticilerin talep olması halinde istenen niteliklerdeki ürünleri talep edilen özellikler ekleyerek üretebildiklerini belirtmeleri nedeniyle yerinde bulunmamıştır.

(8) Bu bağlamda, ÇHC’den ithal edilen STSSHC’ler ile yerli üretim dalı tarafından üretilen STSSHC’lerin benzer ürün olarak kabul edilebileceği anlaşılmıştır.

(9) Soruşturma konusu ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya esas olan GTİP ve karşılığı eşya tanımıdır. Bununla beraber, soruşturma konusu eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde yer alan tarife pozisyonlarında ve/veya tanımlarında yapılacak değişiklikler bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına halel getirmez.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Dampinge İlişkin Belirlemeler

Genel

MADDE 8 – (1) Soruşturma açılışını müteakip ÇHC de yerleşik üretici/ihracatçı McQuay International ve Gree Electric Appliance, Inc. of Zhuhai firmaları soru formuna cevap vermiştir. Firmaların soru formuna verdiği cevapların incelenmesinden damping hesaplamalarına esas teşkil edecek temel bazı verileri sağlamadıkları anlaşılmış, bunun üzerine firmalara konuya ilişkin eksikliklerini tamamlama imkanı tanınmıştır. Verilen süre zarfında söz konusu firmalardan alınan cevabi yazılarda önceki cevaplarındaki eksiklere yönelik olarak tatmin edici bir cevap alınamamış olup, Yönetmeliğin 26 ncı maddesi çerçevesinde söz konusu firmaların işbirliğinde bulunmadığına karar verilmiş ve dampinge ilişkin belirlemeler eldeki verilere göre yapılmıştır.

Normal değer

MADDE 9 – (1) Normal değerin tespitinde Yönetmelik’in 7 nci maddesi hükümleri çerçevesinde, emsal ülke olarak Türkiye seçilmiş olup, emsal ülke seçimine ilgili taraflardan herhangi bir itiraz gelmemiştir.

(2) Yönetmeliğin 7 nci maddesi uyarınca, oluşturulmuş normal değer yöntemine başvurularak, Türkiye’de benzer malın birim imalat maliyetine genel, idari, satış ve finansman giderleri ile makul bir karın eklenmesiyle bulunan değer kullanılmıştır. Mezkûr yöntem, Türkiye’nin genel ekonomik düzeyi ve üretim hacmi nedeniyle elverişli konumda bulunması ve adil karşılaştırmaya esas teşkil edebilecek nitelikte başka veri bulunmaması nedeniyle tercih edilmiştir.

(3) Oluşturulmuş değer ürünün iki temel tipi olan yer ve tavan tipleri ve her tipin içinde gizli ve kabinli alt tipler için bu tiplerin farklı soğutma kapasitesi bazında alt grupları için ana tipler itibariyle ayrı ayrı hesaplanmıştır. Ayrıca 4 borulu tipler için gerekli maliyet ayarlamaları yapılmıştır. Bunun yanı sıra sınaî maliyetten ticari maliyete geçiş aşamasında gerçekleşen maliyetler üretici/ihracatçı lehine olacak şekilde ayarlanmıştır.

İhraç fiyatı

MADDE 10 – (1) İhraç fiyatı, üretici/ihracatçı firmaların cevaplarından ve işbirliği olmaması dolayısıyla eldeki en iyi verinin kullanılması prensibi çerçevesinde ithalatçı cevaplarından edinilen bilgiler üzerinden belirlenmiştir. İhraç fiyatı hesabında, normal değer belirlemesinde kullanılan ürün tipleri ile benzer tipteki ürünler dikkate alınmıştır. CIF bazda olanlarında sunulan beyannameler çerçevesinde hesaplanan navlun, sigorta ve diğer satış giderlerine ilişkin ayarlamalar yapılarak fiyatlar mümkün olduğu ölçüde fabrika çıkış aşamasına getirilmiştir.

Fiyat karşılaştırması

MADDE 11 – (1) Damping marjı hesabında aynı ticari aşamada karşılaştırılmayı teminen fabrika çıkış aşaması ihraç fiyatı ile fabrika çıkış aşamasında oluşan normal değer karşılaştırılmıştır.

Damping marjı

MADDE 12 – (1) Yönetmeliğin 11 inci maddesi hükmü çerçevesinde damping marjı, tip bazında ağırlıklı ortalama normal değer ile ağırlıklı ortalama ihraç fiyatının karşılaştırılması suretiyle hesaplanmıştır.

(2) Bu çerçevede, damping marjı STSSHC’ler için CIF bedelin %34,27’si seviyesinde tespit edilmiştir.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Zarara İlişkin Belirlemeler

BİRİNCİ BÖLÜM

Dampingli İthalat

İthalatın hacmi ve değerlerinin gelişimi

MADDE 13 – (1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülke menşeli ithalatın hacminde mutlak anlamda ya da Türkiye tüketimine oranla önemli ölçüde bir artış olup olmadığı Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri kullanılarak incelenmiştir. Bu kapsamda soruşturma konusu STSSHC’lerin yer aldığı GTİP’ten yapılan ithalatın tamamı incelenerek eğilim değerlendirmesi yapılmıştır. Ayrıca, eğilimin analizinde, zarar değerlendirme dönemi dışında olmasına rağmen 2006 ve 2009 yılı ithalat istatistiklerinden de yararlanılmıştır.

(2) İthalat istatistikleri Kg bazında tutulmakta olduğundan adet bazında değerlendirmeler 1 adet STSSHC ortalama 25 Kg kabul edilerek yapılmıştır.

Maddenin genel ithalatı

MADDE 14 – (1) 2006 yılında 1.830.106 Kg (73.204 adet), 2007 yılında 2.520.325 Kg (100.813 adet) olan maddenin genel ithalatı, 2008 yılında 2.037.884 Kg (81.515 adet) olarak, 2009 yılında ise 1.729.861 Kg (69.194 adet) olarak gerçekleşmiştir.

Dampingli ithalat

MADDE 15 – (1) Maddenin soruşturma konusu ülkeden ithalatı 2006 yılında 143.487 Kg (5.739 adet), 2007 yılında 580.003 Kg (23.200 adet) olurken 2008 yılında 931.000 Kg (37.242 adet) ve 2009 yılında 1.159.853 Kg (46.394 adet)’a yükselmiştir. Söz konusu ithalat miktar bazında 2007 yılından soruşturma dönemi olan 2008 yılına gelindiğinde % 61 artış göstermiştir. Ayrıca SD sonrasında da dampingli ithalat artışını sürdürmüştür.

(2) Dampingli ithalat değer bazında incelendiğinde, ABD Doları bazında 2006 yılında 747.739 iken, 2007 yılında 3.186.574’ye, 2008 yılında 4.944.788’e ve 2009 yılında 5.962.160’a yükselmiştir. Aynı dönemde dampingli ithalatın birim fiyatı sırasıyla 130, 137, 133, 129 ABD Doları/Adet olmuştur. Birim fiyatların, 2009 yılında SD’ye kıyasla daha da azalarak 2006 seviyesinin de altına indiği görülmüştür.

(3) Değer bazında, maddenin soruşturma konusu ülkeden ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2007 yılında %23 seviyesindeyken 2008 yılında bu pay %46’ya yükselmiştir.

Soruşturma konusu ülkenin ihracat potansiyeli ve kapasitesi

MADDE 16 – (1) International Trade Center verileri kullanılarak soruşturma konusu ürünün içinde bulunduğu 8415.83 G.T.P’te yer alan “bir soğutma cihazı içermeyen klima cihazları” na ilişkin olarak ÇHC’nin ihracat istatistikleri toplu olarak incelendiğinde soruşturma konusu ülkenin dünyaya ihracatı daralmakla birlikte Türkiye’ye ihracatını arttırdığı ve Türkiye’ye yöneltebileceği önemli ihracat potansiyelinin bulunduğu görülmüştür.

(2) Diğer taraftan ihracatçı soru formuna cevap veren firmaların yanıtlarından anlaşıldığı üzere, söz konusu firmaların kapasite kullanım oranları da yüksek olmakla birlikte, doğrudan soruşturma konusu ürün üretiminde kullanabilecekleri Türkiye toplam üretiminin 7 katına yakın kapasiteleri bulunduğu anlaşılmaktadır. Bunun yanı sıra ihracatçı soru formuna cevap vermeyen pek çok firmanın da bulunduğu göz önüne alındığında sektörde kapasitelerin daha da büyük boyutlarda olabileceği düşünülmektedir.

Dampingli ithalatın pazar payındaki değişim

MADDE 17 – (1) Maddenin yurtiçi tüketimi, şikayetçi yerli üreticilerin yurtiçi satışları ile soruşturma konusu ürünün genel ithalatının toplanması suretiyle hesaplanmıştır.

(2) Bu çerçevede, belirlenen toplam tüketim endeks olarak 2007 yılında 100 iken diğer ülkelerden yapılan ithalatın önemli ölçüde düşmüş olmasının da etkisiyle 2008’de 86 olmuştur.

(3) 2007 yılında dampingli ithalatın pazar payı endeks olarak 100 iken soruşturma döneminde 186’ya yükselmiş, buna karşılık aynı dönemde yerli üretim dalının endeks olarak pazar payı 100’den, 118’e yükselmiştir. Soruşturma konusu ülkeden yapılan dampingli ithalat pazar payını önemli ölçüde arttırırken, yerli üretim dalının pazar payındaki artışın düşük seviyelerde kaldığı görülmektedir.

(4) Yerli üretim dalı tarafından yapılan yatırımlara rağmen diğer ülkelerden yapılan ithalattaki azalmanın yerli üretim tarafından değil soruşturma konusu ülkeden yapılan ithalatla karşılanarak; pazar payının ÇHC menşeli ürünler tarafından alındığı anlaşılmaktadır.

Fiyat kırılması ve baskısı

MADDE 18 – (1) İthal ürün fiyatlarının Türkiye piyasasında yerli üreticinin yurt içi satış fiyatlarının yüzde olarak ne kadar altında kaldığını gösteren fiyat kırılması hesaplanırken, CIF ithal fiyatlarının üzerine gümrük vergisi ve diğer ithal masrafları ilave edilerek, soruşturma konusu eşyanın ithal maliyeti yerli üretim dalının yurtiçi satış fiyatları ile karşılaştırılmıştır. Yapılan incelemede, CIF bedelin %67’si oranında fiyat kırılması tespit edilmiştir.

(2) Diğer taraftan, fiyat baskısı, ÇHC menşeli ithal ürün fiyatlarının Türkiye piyasasında yerli üretim dalının olması gereken satış fiyatının yüzde olarak ne kadar altında kaldığını gösterir. ÇHC menşeli ithalatın gümrük vergisi ve diğer gümrükleme masrafları dâhil Türkiye piyasasına giriş fiyatları, yerli üretim dalının gerekli ayarlamalar yapılarak bulunan üretim maliyetine makul oranda kâr marjı eklenmek suretiyle tespit edilen olması gereken satış fiyatı ile mukayese edilmiş ve dampingli ithalatın fiyatının yerli üretim dalının olması gereken fiyatını önemli ölçüde baskı altına aldığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede, soruşturma döneminde damping marjı hesabına esas ihraç işlemleri bazında yapılan hesaplamada soruşturma konusu ürün için CIF bedelin %78’i oranında fiyat baskısı tespit edilmiştir.

İKİNCİ BÖLÜM

Yerli Üretim Dalının Durumu

Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri

MADDE 19 – (1) Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, şikâyetçi yerli üretici firmalar Üntes Isıtma Klima Soğutma Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Havalandırma Endüstri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 2007-2008 yıllarındaki verileri baz alınmıştır.

(2) Değerlendirmeler yapılırken, mümkün olduğu ölçüde soruşturma konusu ürüne ilişkin veriler kullanılmıştır.

(3) Öte yandan, eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler yıllık ortalama Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmıştır.

a) Yerli üretim dalının üretimi, kapasite ve kapasite kullanım oranı (KKO)

(1) Yerli üretim dalının, ilgili üründe 2007 yılında 100 olan üretim miktar endeksi 2008’de 102 olarak gerçekleşmiştir. Yerli üretim dalının üretimini arttıramadığı görülmektedir.

(2) Aynı şekilde yerli üretim dalının, ilgili üründe, 2007’de 100 olarak alınan kapasite kullanım endeksi, soruşturma döneminde 102 olarak gerçekleşmiştir. Yerli üretim dalının kapasite kullanım oranının sabit kaldığı görülmektedir.

b) Yerli üretim dalının iç piyasa satışları ve pazar payı

(1) Yerli üretim dalının, ilgili üründe, 2007 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi, 2008’de 107 olarak gerçekleşmiştir.

(2) Yerli üretim dalının, ilgili üründe, yurtiçi pazar payı endeksinin 2007 de 100 iken 2008 yılında 118 olarak gerçekleştiği görülmüştür.

(3) Yerli üretim dalının üçüncü ülkelerden azalan ithalata bağlı olarak pazar payını bir miktar arttırdığı ancak bu artışın ÇHC’nin pazar payı artışının oldukça gerisinde kaldığı görülmektedir.

c) İhracat

(1) Yerli üretim dalının, ilgili üründe, 2007 yılında 100 olan ihracat miktar endeksi, 2008’de 73 olarak gerçekleşmiştir.

ç) Stoklar

(1) Yerli üretim dalı, ilgili üründe, stoklu çalışılmadığını bildirmiştir. Mutlak değer olarak düşük seviyelerde tutulan stoklar için 2007 yılında 100 alınan miktar bazında stok endeksi, 2008’de 139 düzeyine yükselmiştir.

d) İstihdam

(1) Yerli üretim dalının, ilgili ürün üretiminde çalışan sayısının endeksi 2007-2008 yılları arasında 100 iken 110 olmuştur.

e) Ücretler

(1) Yerli üretim dalının, ilgili ürün üretiminde çalışan işçilerin reel ücret endeksi 2007 yılında 100 iken 2008’de 135’e yükselmiştir.

f) Verimlilik

(1) Yerli üretim dalının, ilgili ürün üretiminde çalışan işçi başına verimlilik endeksi 2007 yılında 100 iken, 2008’de 93 seviyesinde gerçekleşmiştir.

g) Yurtiçi fiyatlar ve maliyetler

(1) Yerli üretim dalının, ilgili üründe ortalama yurtiçi birim satış fiyatı endeksi, 2007 yılı 100 alındığında, 2008’de 109 seviyesinde gerçekleşmiştir.

(2) Yerli üretimin, ilgili üründe, ortalama birim sınaî maliyet endeksi 2007 yılında 100 alındığında, 2008’de 114 olarak gerçekleşmiş, ortalama birim ticari maliyet endeksi ise 2007 yılında 100 alındığında, 2008’de 114 olarak gerçekleşmiştir.

(3) Yerli üretimin maliyetlerinde oluşan artışı ÇHC menşeli ve düşük birim fiyatlı ithalat baskısı nedeniyle fiyatlara yansıtamadığı görülmektedir.

ğ) Kârlılık

(1) Yerli üretim dalının ilgili ürüne ilişkin toplam kârlılığı 2007’de 100 olarak kabul edildiğinde 2008’de -49 olarak gerçekleşmiştir. Birim kârlılık endeksi ise 2007 yılında 100 iken, 2008’de -48 olarak gerçekleşmiştir.

h) Nakit akışı

(1) Yerli üretim dalının nakit akışı, 2007 yılında 100 iken, bu rakam 2008’de -49 seviyesinde gerçekleşmiştir.

ı) Yatırımların geri dönüş oranı

(1) Yerli üretim dalının, tüm faaliyetlerine ilişkin 2007 yılı itibariyle 100 kabul edilen özkaynak kârlılığı (Kâr/Özkaynak) endeksi 2008’de -46 olarak gerçekleşmiştir. Yatırım hâsılatı (Kâr/Aktif Toplamı) endeksine bakıldığında ise, 2007 yılında 100 iken 2008’de -31 olarak gerçekleşmiştir.

i) Sermaye artışı

(1) Yerli üretim dalının tüm faaliyetlerine ilişkin, 2007 yılında 100 olan özsermaye endeksi 2008’de 98 olarak gerçekleşmiştir.

j) Büyüme

(1) Yerli üretim dalının tüm faaliyetlerine ilişkin aktif büyüklüğü reel olarak 2007 yılında 100 iken 2008’de 149 düzeyinde gerçekleşmiştir.

k) Yatırımlardaki artış

(1) Yerli üretim dalı nispeten yeni kurulmuş olması nedeniyle incelenen dönemde herhangi bir yatırım yapmamıştır.

l) Damping marjının büyüklüğü

(1) Yapılan hesaplamalarda damping marjının önemli oranda olduğu tespit edilmiştir.

Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin değerlendirilmesi

MADDE 20 – (1) Yapılan incelemeler neticesinde, incelenen dönemde yerli üretim dalının üretim, yurtiçi satış miktarı gibi göstergelerinin düzeyini koruduğu görülse de fiyat baskısı hesaplamalarından da anlaşılacağı üzere ithalat baskısı nedeniyle sınai maliyetindeki artışları fiyatlarına yansıtamadığı ve bu nedenle yerli üretim dalının hem yurt içi hem de toplam karlılık oranlarında önemli bozulmalar yaşandığı görülmektedir. Bunun yanı sıra yerli üretim dalında nakit akışının da bozularak negatife döndüğü görülmektedir. Mevcut durum ve göstergeler, yerli üretim dalının dampingli ithalat ile fiyat rekabetine girmesinin mümkün olmadığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, yerli üretim dalının bütün faaliyetlerinden kaynaklanan, yatırımların geri dönüşü ve yatırım hâsılatı gibi göstergelerinde de olumsuzluklar ortaya çıkmıştır.

(2) Yerli üretim dalının görece yeni kurulmuş olması nedeniyle kapasite kullanım oranı ve işçi sayısında nispeten belli bir seviyeyi korumakla birlikte, kapasite kullanım oranını arttıramadığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan, pazar payında soruşturma konusu ülke lehine çok ciddi artışlar yaşanırken yerli sanayinin pazar payında istenen artışlar sağlanamamıştır.

BEŞİNCİ KISIM

Dampingli İthalat ile Zarar/Zarar Tehdidi Arasındaki Nedensellik Bağı

Dampingli ithalatın etkisi

MADDE 21 – (1) 2007-2008 yılları arasında üçüncü ülkeler menşeli ithalat %43 oranında azalırken soruşturma konusu ülkeden yapılan dampingli ithalatın %61 oranında arttığı ve ÇHC’nin toplam ithalat içindeki payını %23’ten %46 seviyesine çıkarttığı görülmektedir. Bu pay SD sonrasında 2009 yılında da artmaya devam ederek %67 seviyelerine çıkmıştır.

(2) Zarar inceleme döneminde soruşturma konusu ürünün ÇHC’den ithalatında birim fiyatların çok düşük olması nedeniyle yerli üretim dalının fiyatlarını önemli ölçüde baskı altında tuttuğu, ÇHC’nin artan pazar payı karşısında yerli üretimin pazar payını arttıramadığı ve bu durumun 2007 yılına göre SD’de mutlak ve nispi olarak artan dampingli ithalatın da etkisiyle yerli üretim dalının ekonomik göstergelerini olumsuz olarak etkilemeye başladığı tespit edilmiştir.

(3) Diğer taraftan ÇHC’nin SD’de Türkiye’ye ihracatında gözlenen önemli orandaki artış ve ülkenin dünyaya yaptığı yüksek hacimli ihracat göz önüne alındığında Türkiye’ye yönlendirebileceği kapasitesinin bulunması; bunun yanı sıra ÇHC menşeli ürünlerin yurt içi fiyatların artışlarını önleyecek oranda fiyat baskısı yaratması ve SD sonrası 2009 yılında da ÇHC menşeli ilgili üründeki ithalatın önemli oranda artış gösterdiği dikkate alındığında zarar tehdidinin de önemli boyutta olduğu anlaşılmaktadır.

(4) Dampingli ithalattaki artış eğilimi ile yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde yukarıda ifade olunan olumsuz gelişmelerin eş zamanlı olarak ortaya çıkması ve zarar tehdidine yönelik koşulların bulunması nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde oluşan zarar/zarar tehdidi arasında illiyet bağı olduğu ve dampingli ithalatın devam etmesi halinde ekonomik göstergelerdeki bozulmaların derinleşeceği sonucuna varılmıştır.

Üçüncü ülkelerden ithalat ve diğer unsurların etkisi

MADDE 22 – (1) Maddenin üçüncü ülkelerden ithalatı, miktar bazında 2006 yılında 1.686.619 Kg (67.465 adet), 2007 yılında 1.940.322 Kg (77.613 adet) olurken 2008 yılında 1.106.827 Kg (44.273 adet), 2009 yılında ise 570.008 (22.800 adet) olarak gerçekleşmiştir. 2008 yılında 2007 yılına kıyasla üçüncü ülkelerden ithalat miktar bazında %43 oranında azalmıştır. 2007-2008 arasında üçüncü ülkelerin genel ithalat içindeki payı %77’den, %54’e düşmüş; 2009 yılında ise bu oran daha da azalarak %33 olmuştur.

(2) 2006-2009 yılları arasında diğer ülkelerden gerçekleştirilen ithalatın birim fiyatı sırasıyla 214, 229, 319, 323 ABD Doları/Adet olmuş ve artan bir seyir izlediği görülmektedir.

(3) Diğer ülkeler kaynaklı soruşturma konusu ithalat, gerek miktarı, gerekse fiyatı itibariyle bu aşamada yerli üretime zarar verebilecek nitelikte değildir. Yerli üretim dalı tarafından da ÇHC dışında başka bir ülke için şikâyette bulunulmamıştır.

Diğer unsurların etkisi

MADDE 23 – (1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi hükümleri uyarınca, dampingli ithalatın dışında yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde zarara neden olabilecek başka bir unsur olup olmadığına ilişkin yapılan incelemede, zarara neden olabilecek başka bir unsurun olmadığı görülmüştür.

ALTINCI KISIM

Sonuç

Karar

MADDE 24 – (1) Soruşturma sonucunda dampingin, yerli üretim dalında zarar/zarar tehdidi ve her ikisi arasında illiyet bağının mevcut olduğu tespit edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın Türkiye’ye ithalatında karşısında belirtilen miktarda dampinge karşı önlem yürürlüğe konulmuştur.

GTIP

Eşyanın Tanımı

Menşe Ülke

Dampinge Karşı

Önlem (CIF %)

8415.83.00.90.00

Yalnız belirli salon tipi sıcak ve soğuk hava cihazları (fancoil)

Çin Halk Cumhuriyeti

% 34,27

Uygulama

MADDE 25 – (1) Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın, diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamında ithalatında karşısında gösterilen miktarda dampinge karşı önlemi tahsil ederler.

Yürürlük

MADDE 26 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 27 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.

MECBURİ STANDARD TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: ÖSG-2010/12)

2010-06-03T23:11:00.000-07:00

TEBLİĞ

Sanayi ve Ticaret Bakanlığından:

MECBURİ STANDARD TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: ÖSG-2010/12)

MADDE 1 – (1) Bu Tebliğ 8/1/1985 tarihli ve 3143 sayılı, 10/6/1930 tarihli ve 1705 sayılı, 18/11/1960 tarihli ve 132 sayılı kanunlara istinaden hazırlanmıştır.

MADDE 2 – (1) Türk Standardları Enstitüsünce hazırlanan;

a) TS ISO 7005-1 “Flanşlar- Metalik- Bölüm 1: Çelik Flanşlar ” standardı,

b) TS ISO 7005-2 “ Flanşlar- Metalik- Bölüm 2: Dökme Demir Flanşlar ” standardı,

c) TS ISO 5251 “Paslanmaz Çelik Alın Kaynaklı Bağlantı Parçaları” standardı, imalat ve satış safhalarında mecburi olarak uygulanacaktır.

MADDE 3 – (1) Ekli Standardlar kapsamına giren malları üreten ve satanların bu Tebliğ hükümlerine uymaları zorunludur.

MADDE 4 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinden 6 (Altı) ay sonra yürürlüğe girer.

MADDE 5 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.

TS 4562 “Fabrika Tuğlaları-Duvarlar İçin-Klinker Tuğla” standardı mecburi uygulamadan kaldırılmıştır.

2010-06-03T23:05:00.000-07:00

TEBLİĞ

Sanayi ve Ticaret Bakanlığından:

MECBURİ STANDARDIN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASINA DAİR TEBLİĞ

(TEBLİĞ NO: ÖSG-2010/11)

MADDE 1 – Bu Tebliğ 8/1/1985 tarihli ve 3143 sayılı, 10/6/1930 tarihli ve 1705 sayılı, 18/11/1960 tarihli ve 132 sayılı kanunlara istinaden hazırlanmıştır.

MADDE 2 – 6/5/1986 tarihli ve 19099 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan FKS-86/50-51 sayılı Tebliğ ile mecburi uygulamaya konulan TS 4562 “Fabrika Tuğlaları-Duvarlar İçin-Klinker Tuğla” standardı mecburi uygulamadan kaldırılmıştır.

MADDE 3 – Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4 – Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.

Yüksekova`da Gümrük Kaçakçılığı

2010-05-27T00:17:00.001-07:00

Yüksekova`da Gümrük Kaçakçılığı

29.03.2010 11:32 İddaa Yorumları, Kazandıran Oranlar Burada.

Hakkari’nin Yüksekova ilçesinde büyük miktarda gümrük kaçağı malzeme ele geçirildi.

(IHA) Hakkari’nin Yüksekova ilçesinde büyük miktarda gümrük kaçağı malzeme ele geçirildi.

Alınan bilgiye göre, Efeler Yol Kontrol ve Arama Noktası’nda bir yolcu otobüsünde yapılan aramada, 7 yolcuya ait olduğu tespit edilen bin 494 kilo muz, 70 kilo çay, 750 gram şekerleme, 19 karton sigara ve 1 adet mutfak tüpü ele geçirildi. Yakalanan gümrük malzemelerine el konulurken, soruşturmanın devam ettiği belirtildi.

Tır Dolusu Kaçak Sigara Yakalandı

2010-05-27T00:15:00.000-07:00

Karakter boyutu :

Tır Dolusu Kaçak Sigara Yakalandı

Niğde Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlar Şube Müdürlüğü ekipleri Kaçak Sigaraya göz açtırmıyor.

Haberi Paylaş : Google Yahoo Facebook Digg Del.icio.us Reddit

22.04.2010

Haber: Sadi Yılmaz

Niğde Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlar Şube Müdürlüğü ekipleri Kaçak Sigaraya göz açtırmıyor.

Niğde Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlar Şube Müdürlüğü ekipleri son zamanda yaptıkları başarılı gümrük kaçağı sigara operasyonlarına bir yenisi daha eklendi.

Ekipler dün bir Tır da yüklü miktarda gümrük kaçağı sigara ele geçirdiler.

Niğde Emniyet Müdürlüğünden yapılan açıklamaya göre ; Gümrük kaçağı sigara olayları ile ilgili olarak yapılan istihbari çalışmalar sonuncunda, Şırnak Plakalı, çekicili bir Tır ın İlimiz Polis Okulu kavşağında durdurulması ve araması yapılmış.

Aracın dorsesinde yapılan arama neticesinde 16 bin 500 adet, yüklü miktarda gümrük kaçağı sigara olduğu tespit edilmiş , araç sürücüsü Ş.T. Cumhuriyet Savcılığına sevk edilerek, kaçak sigaralar Aksaray Gümrük Müdürlüğüne teslim edilmek üzere muhafaza altına alındı ve araca el konuldu.

Olayla İlgili soruşturma sürüyor.

Doğubayazıt'ta Gümrük Kaçakçılığı

2010-05-27T00:13:00.001-07:00

Doğubayazıt'ta Gümrük Kaçakçılığı

Bu Haber 22.04.2010 Saat: 11:10 yayınlandı 478 okunma Doğubayazıt

AĞRI - Doğubayazıt ilçesinde, yasa dışı yollardan yurda getirilen 21 bin paket sigara, 2 ton çay ve 1 ton fıstık ele geçirildi.

AĞRI - Doğubayazıt ilçesinde, yasa dışı yollardan yurda getirilen 21 bin paket sigara, 2 ton çay ve 1 ton fıstık ele geçirildi.

Alınan bilgiye göre, yol kontrolü yapan Jandarma Komutanlığı ekipleri, plakası henüz belirlenemeyen İ.A yönetimindeki bir kamyonu durdurdu.

Aramada, yasa dışı yollardan yurda getirildiği belirlenen 21 bin paket sigara, 2 ton çay ve 1 ton fıstık bulundu.

Olayla ilgili sürücü ile yanında bulunan M.B ve E.D gözaltına alındı. Soruşturma sürdürülüyor. (A.A)

Eskişehir'de Gümrük Kaçakçılığı İddiası

2010-05-27T00:12:00.000-07:00

| | | | | | |

27 Mayıs 2010 Perşembe

Eskişehir'de Gümrük Kaçakçılığı İddiası

Eskişehir'de Gümrük Kaçakçılığı Yaptıkları İddia Edilen 4 Kişi Yakalandı

Haber Yayın Tarihi: 12.04.2010 17:11

Eskişehir'de gümrük kaçakçılığı yaptıkları iddia edilen 4 kişi yakalandı.

Alınan bilgiye göre, ülkeye kaçak olarak sokulan sigara ve cep telefonu gibi malların Eskişehir'de satılacağı ihbarını alan Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri, H.A. ve A.A'yı takibe aldı.

Gümrük kaçağı malları adlarına gelen kargoyla teslim alan şüpheliler polis ekiplerince yakalandı. Kolilerde yapılan aramada iki değişik markada toplam 100 karton sigara, evlerinde yapılan aramada da 97 dürbün, 14 tıraş makinesi, 32 kilogram çay, 2 cep telefonu, 33 tornavida seti, 2 el feneri, 1 kamera, 2 tansiyon cihazı, 5 adet MP3 çalar ve 1 radyo ele geçirildi. Polis, H.A. ve A.A'nın ardından olayla ilgili oldukları saptanan C.A. ve C.A'yı da yakaladı.

Gümrük kaçakçılığı yaptıkları iddia edilen 4 kişi sorgularının ardından adliyeye sevk edildi.

GÜMRÜKTE AİLE BAĞLARI

2010-05-27T00:05:00.001-07:00

18 Mayıs 2010, Salı
ANA SAYFA
SON DAKİKA
BUGÜNKÜ MİLLİYET
CADDE
Ekran Koruyucu
Okur Yorum
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
Kampanya Sözleşmesi
YAZARLAR
SİYASET
EKONOMİ
FİNANS
DÜNYA
SPOR
GÜNCEL
YAŞAM
MAGAZİN
ASTROLOJİ
HAVA / YOL
ÇİZERLER
EGE
CUMARTESİ
PAZAR
KİTAP
Kültür Sanat
Sinema
TV Rehberi
Sağlık
Teknoloji
Eğitim
Otomobil
Bebek Çocuk
Mizah
Kadın
Tatil
Ara
Detaylı Ara
Geniş Kalçaları Eritme Formülü İçin Tıklayın
YAŞAM

GÜMRÜKTE AİLE BAĞLARI

Halkalı Gümrüğü’ndeki kaçakçılık olayının bir numaralı şüphelisi Aksoy, Gümrük Müsteşarlığı Teftiş Kurulu Başkanı’yla akrabalığını itiraf etti. Halkalı Gümrük Müdürü de Ak Partili milletvekilinin kuzeni çıktı

02:31 | 18 Mayıs 2010

LUBE AYAR

Halkalı Gümrük Müdürlüğü’ndeki kaçakçılık operasyonun bir numaralı şüphelisi Barbaros Hayrettin Aksoy’un, Gümrük Müsteşarlığı Teftiş Kurulu Başkanı Sezai Uçarmak’ın akrabası olduğu ortaya çıktı. Kaçakçılığın tespit edilmesinden sonra görevden alınan Halkalı Gümrük Müdürü Hüseyin Şanverdi de,Ak Parti Hatay Milletvekili Fevzi Şanverdi’nin kuzeni.
Yeni Gümrük Müsteşarı Maksut Mete’nin talimatıyla başlatılan soruşturmanın bir numaralı şüphelisi Barbaros Hayrettin Aksoy, Teftiş Kurulu Başkanı Sezai Uçarmak’la akraba olduğunu İstanbul Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü’nde verdiği ifadede itiraf etti. Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı’na gönderilen bir ihbar mektubu üzerine Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı, 2009’un son aylarında bir soruşturma başlattı. Savcılığın talimatı üzerine emniyete çağırılan Aksoy’un 1 Eylül 2009’da ifadesi alındı.

‘İnternetten şantaj’ iddiası!
İhbar mektubunda, gümrük müşaviri Aksoy’un Er-Fa Nakliyat, Erfat Tekstil ve Ersay Tekstil unvanlı şirketleri kurduğu; anılan firmaların Çin, Cezayir, Tunus, Libya başta olmak üzere birçok ülkeden ithal edilen kumaşları iç piyasada sattığı; akrabası olan Gümrük Müsteşarlığı Teftiş Kurulu Başkanı Sezai Uçarmak’ın da gizli sahibi olduğu Tuğra Gümrük Müşavirliği isimli şirket aracılığıyla Aksoy’a maddi menfaat karşılığında yardım ettiği iddia ediliyordu. İhbarcı, Aksoy’un ayrıca emekli gümrük memuru A.O.K.’ya para karşılığında bazı internet sitelerinde yazılar yazdırarak, gümrük çalışanlarına şantaj yaptığını ve bu şekilde yasadışı işlemlerini sürdürdüğünü öne sürdü. Mektupta Aksoy’un, 2004-2008 yılları arasında Uçarmak’ın eşinin hesabında birçok kez para yatırdığı iddiası da vardı.

Hızlı yükseliş!
Aksoy, iddialarla ilgili olarak çağırıldığı emniyette lise mezunu olduğunu söyledi ve aylık gelirini 15 bin TL olarak belirtti. 1990’da bir gümrük şirketinde çırak olarak başladığı kariyerini ise şöyle anlattı: “1993’te gümrük müşavir yardımcısı oldum. 1998’de başka bir gümrük şirketinde müdür olarak çalışmaya başladım. 1999’da Tuğra Gümrük Müşavirliği’ni kurdum.
Ersay Tekstil ve Evrensel Lojistik’te gümrüklü antrepo işlemleri yapıyorum.”
Ersay Tekstil’in tedarikçi bir şirket olduğunu belirten Aksoy, şöyle devam etti: “Ben malları Çin’den alıp yurtiçindeki imalatçılara satarım. İmalatçıların üretmiş olduğu mamulleri cari hesap, borç-alacak ilişkisinden dolayı tedarikçi olarak Avrupa ve Cezayir, Tunus, Libya gibi üçüncü Dünya ülkelerine ihraç ederim. Tuğra Gümrük Müşavirliği olarak, yurtiçindeki müşterilerimin ve kendi firmam olan Ersay’ın mallarının gümrüklemesini yaparım.”

“Uçarmak akrabam olur”
Aksoy, Gümrük Teftiş Kurulu Başkanı Sezai Uçarmak’la ilişkisini ise şöyle anlattı: “Uçarmak’ın eşi benim teyzemin kızıdır. Dolayısıyla aramızda bir akrabalık ilişkisi bulunmaktadır. Bunun dışında herhangi bir ticari ilişkimiz ya da ortaklığımız yoktur.
Tuğra Gümrükleme’de Uçarmak’ın resmi ya da gayri resmi herhangi bir ortaklığı ya da ilişkisi söz konusu değil. Ben bana ve akrabam olan Uçarmak’a bu şekilde iftira atarak karalayan A.E. isimli şahıstan şikâyetçiyim.”

Milletvekilinin kuzeni
Öte yandan skandalın patlak vermesiyle açığa alınan Halkalı Gümrük Müdürü Hüseyin Şanverdi’nin, AK Parti Hatay Milletvekili Fevzi Şanverdi’nin kuzeni olduğu öğrenildi. Halkalı Gümrük Müdürlüğü TIR Tescil Sorumlusu Ali Ayaz’ın da, Hüseyin Şanverdi’nin eşinin akrabası olduğu belirtildi.

Uçarmak’ın sicili
Gümrük Müsteşarlığı Teftiş Kurulu Başkanı Sezai Uçarmak, 2004’te Gümrükler Genel Müdürü iken, akaryakıt kaçakçılarından rüşvet aldığı ve görevini suiistimal ettiği iddiasıyla Müsteşar Yardımcısı Hüsnü Güler ile birlikte görevden uzaklaştırıldı. Açılan 7.7 katrilyonluk akaryakıt kaçakçılığı davasıyla ilgili 26 Mayıs 2004’te Yargıtay Birinci Başkanlar Kurulu ‘takibata yer olmadığı’na karar verdi. Uçarmak, 16 Ağustos 2004’te önce Gümrük Başmüfettişliği’ne, ardından da Gümrükler Genel Müdürlüğü’ne yeniden getirildi. Yazıda, hizmete engel hali olmadığı belirtilen Uçarmak, Mayıs 2008’de ise, Teftiş Kurulu Başkanlığı’na atandı.

Halkalı Gümrüğü’nde büyük vurgun

2010-05-27T00:03:00.000-07:00

17 Mayıs 2010, Pazartesi
ANA SAYFA
SON DAKİKA
BUGÜNKÜ MİLLİYET
CADDE
Ekran Koruyucu
Okur Yorum
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
Kampanya Sözleşmesi
YAZARLAR
SİYASET
EKONOMİ
FİNANS
DÜNYA
SPOR
GÜNCEL
YAŞAM
MAGAZİN
ASTROLOJİ
HAVA / YOL
ÇİZERLER
EGE
CUMARTESİ
PAZAR
KİTAP
Kültür Sanat
Sinema
TV Rehberi
Sağlık
Teknoloji
Eğitim
Otomobil
Bebek Çocuk
Mizah
Kadın
Tatil
Ara
Detaylı Ara
GÜNCEL
Halkalı Gümrüğü’nde büyük vurgun
Yüzde 87 anti-damping vergisi alınması gereken Çin malı kumaşlar, Halkalı Gümrük Müdürlüğü’nde kodları değiştirilerek, sıfır vergiyle Türkiye’ye sokuldu. Tezgâhı bozan müfettişler 500 milyon doları aşan vurgun ve hayali ihracat tespit etti
01:01 | 17 Mayıs 2010
Yorum yaz2 yorum
Arkadaşına gönder
Sitene ekle
Sayfayı yazdır
RSS
A A +-
Antrepo sayısında Türkiye lideri olan Halkalı Gümrük Müdürlüğü, geçen ay şok bir operasyonla sarsıldı. Her şey, 14 Ekim 2009’da göreve atanan Gümrük Müsteşarı Maksut Mete’nin, artan ihbarları dikkate alarak, 23 Kasım 2009’da Gümrük Kontrolörleri Başkanlığı’na verdiği talimatla başladı. Müsteşar Mete, özellikle Halkalı Gümrük Müdürlüğü’ndeki A0392 no’lu Evrensel adlı antreponun incelenmesini talep etti.
Görevlendirilen kontrolörler, soluğu Halkalı’da aldı. İlk olarak A0392 ambar no’lu adlı Evrensel Antrepo’nun, Tuğra Gümrükleme’nin sahibi ve gümrük müşavir yardımcısı Barbaros Hayrettin Aksoy’a ait olduğu belirlendi.

Farklı kodlar fark edildi
Ambarlı ve Halkalı Gümrük Müdürlüğü’nden ithalat dosyaları, şirketlerden ve bankalardan belgeler alındı, karşılaştırmalı olarak incelendi. Fakat faturalarda ve belgelerde ithal edilen eşyalarla ilgili ayrıntılı tarif yoktu.
Şirketlerin muhasebe kayıtlarından da bir sonuç alınamadı.
İşte bu noktada, bazı gümrük muayene memurlarının transit beyannamelerine eklediği kumaş numuneleri imdada yetişti. Numuneler sayesinde, Ambarlı’dan Türkiye’ye giren Çin malı kumaşlara, Halkalı’da farklı bir kod verildiği belirlendi.

‘Change yöntemi’ nedir?
Peki, gümrük çalışanlarının “change” adını verdiği “kod değiştirme” yöntemi nasıl işliyor? Haziran 2006’da çıkarılan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ ile “5513, 5514, 5515 ve 5515” GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) kodlu Çin malı kumaşlara yüzde 87 anti-damping vergisi getirildi. Amaç, bu ürünlerin üzerinde ayrıca yüzde 8 KDV ve yüzde 8 Gümrük Vergisi bulunduğu için, imalatçıları Türk malı kumaş kullanmaya teşvik etmekti.
Fakat bu karar, Halkalı’da suiistimal edildi. Örneğin, Çin’den ithal edilen kumaşlar, Ambarlı Gümrük Müdürlüğü’nde ‘5515’ GTİP koduyla beyan ediliyor, fakat Halkalı’daki antrepoda bu mallara “5810” kodu veriliyordu.

Malın ve deponun sahibi aynı!
Gümrük kontrolörlerinin 16 Mart 2010’da tamamladığı raporda, Barbaros Hayrettin Aksoy’un sahibi olduğu Tuğra Gümrükleme, Evrensel Lojistik, BHS Lojistik, Efrat Tekstil, Er-fa Tekstil ve Ersay Tekstil’e ait malları, yine kendisine ait antrepodan geçirdiği belirtildi. Kısacası Aksoy, kendi şirketi için ithal ettiği malı, kendi antreposundan “sıfır vergi” ile geçiyordu.
Hazırlanan inceleme raporunda, bu yöntemle Evrensel adlı antrepodan yaklaşık altı milyon dolarlık ithal kumaşın anti-dampingsiz çıktığı kaydedildi. Üstelik bu rakam, sadece numune alınan transitleri kapsadığı için, kumaş kaçakçılığının gerçek boyutu şimdilik bilinemiyor.
Bu düzenin beş yıldır devam ettiğini belirleyen kontrolörler, Aksoy’un elde ettiği rantın 30 milyon doları aştığını öngörüyor. Kontrolörlerin, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderdiği raporda, Barbaros Hayrettin Aksoy ile ortakları Nail Küçük, Erdinç Aşıroğlu ve Muhammet Ayvaz hakkında “kaçakçılık” suçundan soruşturma açılması istendi. Raporda ayrıca tespit edilebilen beyannamelerde imzası bulunan çok sayıda gümrük muayene memuru için de “ön inceleme izni” istendi.
Öte yandan devam eden soruşturma sonunda birçok gümrük muhafaza amiri ve muayene memurunun görev yeri değiştirildi, bazıları da açığa alındı.
Tüm şirketler inceleniyor
Barbaros Hayrettin Aksoy’a ait Evrensel adlı antrepodan, sadece Aksoy’un şirketlerine ait mallar geçmiyordu. Kontrolörler, Gümrük Müsteşarlığı’na gönderilen ihbar mektubundaki, Aksoy’un başka şirketlere ait malları da anti-dampingsiz geçirdiği iddiasını da mercek altına aldı. Son beş yıl içinde Evrensel adlı antrepodan mal transiti yapan tüm şirketler inceleniyor.
20 tonluk TIR’da 180 ton kumaş!
Gümrükteki kaçakçılık skandalının gerçek boyutunu, devam eden “hayali ihracat” soruşturması ortaya çıkaracak. Çünkü kontrolörlerin hazırladığı rapora göre Evrensel antrepoda, “sıfır vergi” için Dahili İşlem Rejimi (DİR) belgesinden yararlanıldı.
Önce GTİP kodları değiştirilen mallar yüzde 87 vergiden muaf tutuldu. Sonra da yüzde 8 KDV ve yüzde 8 Gümrük Vergisi, DİR belgesiyle ortadan kaldırıldı. (DİR, Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın ihracatı teşvik etmek için şirketlere verdiği bir izin belgesi. Bu belgeye sahip şirket, ithal ettiği ham maddeyi kullanarak üreteceği malı, ihraç edeceğine dair teminat verirse, Gümrük ve KDV vergisi ödemiyor.) Bu yöntemle vergiden kurtulan şirketler, verdikleri “ihracat taahhüdü” kapatmak zorunda kaldı. Kumaşları iç piyasada satıldığı halde “hayali” beyannamelerle üçüncü dünya ülkelerine ihraç edilmiş gibi gösterildi.
En fazla 20 ton kapasitesi bulunan TIR’larda 180 ton kumaş ihraç etmiş gibi düzenlemeler yapıldı. Fakat ‘yavru ihracat beyannamesi’ denilen bu taşıma belgeleri, resmi kayıtlara geçirilmedi. Soruşturma kapsamında şimdilik kayıp 10 bin beyanname tespit edildi. Bir TIR’ın ortalama 50 bin dolarlık yük taşıdığı ve hayali ihracatın boyutunun 500 milyon TL’yi aşabileceği belirtildi. Müfettişlerin, yaklaşık 100 şirketin gümrük işlemlerini mercek altına aldığı öğrenildi.